پنجشنبه ۲۷ تير ۱۳۹۸ - 18 Jul 2019
تاریخ انتشار :
شنبه ۲۵ اسفند ۱۳۹۷ / ۰۹:۰۰
کد مطلب: 46744
۱

معرفی رشته های پیراپزشکی

معرفی رشته های پیراپزشکی
رشته‌های پیرا‌پزشکی که در دانشگاه‌های مختلف کشور ارائه میشوند عبارتند از:
1- فیزیوتراپی
2- بینایی سنجی
3- کارشناسی تکنولوژی پرتوشناسی (رادیولوژی)
4- کارشناسی تکنولوژی پرتودرمانی (رادیوتراپی)
5- کارشناسی ساخت پروتزهای دندانی
6- شنوایی سنجی
7- علوم آزمایشگاهی
8- هوشبری
9- اتاق عمل
10- اعضای مصنوعی
11- گفتار درمانی
12- کار درمانی
13- پرستاری
14- مامایی
15- علوم تغذیه

میگنا: در اینجا ما به معرفی تعدادی از این رشته ها می پردازیم:
 
هوشبری
هدف تربیت افراد کارآمدی است که بتوانند در گروه‌های سه یا چهار نفره به عنوان دستیار یک متخصص بیهوشی، در یک بخش هوشبری انجام وظیفه کنند. دروس این رشته به صورت نظری، عملی و کارآموزی در عرصه است. فارغ‌التحصیلان هوشبری توانایی شناسایی دستگاه‌های اندازه‌گیری گازهای خون و سایر وسایل آزمایشگاهی مربوط به رشته بیهوشی و تنظیم و کاربرد آنها، شناسایی دستگاه‌های مختلف بیهوشی در اتاق عمل و استریلیزاسیون آنها، بیهوش ساختن بیمار زیر نظر متخصص و مراقبت‌های قلبی و تنفسی و بیدار کردن او در پایان عمل، دردشناسی، احیای قلبی، ریوی، و انجام دادن بی‌حسّی‌های ناحیه‌ای و غیره در موارد کلینیکی پرستاری به روش علمی و مراقبت از بیماران بدحال را دارند.

دروس اصلی و تخصصی 
روش بیهوشی، تشریح‌(آناتومی)، فیزیولوژی، میکروب‌شناسی و استریلیزاسیون،‌ اصول پرستاری، رفتار در اتاق عمل، فیزیک،‌ داروشناسی(فارماکولوژی)، اصطلاحات عمومی پزشکی و اختصاصی بیهوشی، کارآموزی، معرفی بیمار، بیماری‌شناسی، کمک‌های اولیه و روش احیاء قلبی ریوی، داروشناسی اختصاصی، اصول مراقبت‌های ویژه، کارآموزی در عرصه.



پرستاری
این برداشت که پرستاری به معنای مراقبت کردن از بیمار است، تا حدودی درست است. البته مراقبت تنها شامل تزریق یا پانسمان نمی‌شود بلکه با گذشت زمان و با پیشرفت علم و تکنولوژی ، مراقبت پرستاران نیز علمی‌تر و پیچیده‌تر شده است و پرستاری در حال حاضر یک رشته علمی است و متخصص این رشته باید علوم بسیاری را فرا بگیرد و کاربرد آنها را در ارتباط با مریض بیاموزد.

از سوی دیگر باید توجه داشت که وظیفه یک پرستار تنها مراقبت از بیمار در بیمارستان نیست بلکه یک پرستار با مراقبت از افراد در تمام مراحل زندگی آنها از پیشگیری از بیماری‌ها گرفته تا مراقبت در هنگام بیماری و توانبخشی پس از بیماری سروکار دارد. زیرا بسیاری از بیماری‌ها ریشه در عادت های غلط و شیوه نادرست زندگی دارد. برای مثال زمینه بسیاری از سکته‌های قلبی از مدت ها قبل فراهم می‌شود و دلیل آن نیز نوع غذای فرد، وزن او و مقدار فعالیت بدنیش می‌باشد. حال این پرستار است که با آموزش های لازم در مورد نوع غذا، نحوه و مقدار فعالیت بدنی و نحوه جلوگیری از فشار خون و افزایش چربی سعی می‌کند تا از بیماری پیشگیری کند یا افراد را با علایم و اختلالات بیماری آشنا سازد تا بیمار به موقع و پیش از پیشرفت بیماری به دکتر مراجعه کند. پرستار یک عضو مهم در تیم مراقبت بهداشتی است و دارای نقش های گسترده ای از جمله نقش مراقبتی، حمایتی، درمانی، هماهنگی، مشورتی، مدیریتی و تحقیقاتی می‌باشد.

به این معنا که پرستار وظیفه مراقبت و حمایت از بیمار، وظیفه هماهنگی بین بیمار و پزشک و بیمار و خانواده بیمار (انتقال دهنده خواست ها و نیازهای بیمار یا مددجو) ، مسوولیت مدیریت بخش (اولویت‌بندی برای رسیدگی به بیماران و تصمیم‌گیری به موقع در مورد بیماران اورژانسی) ، وظیفه آموزش به بیمار در جهت تطابق با مشکلات و ناراحتی‌های پیش‌آمده و وظیفه تحقیق درباره روش های مراقبتی که اعمال کرده است و تحقیق بر روی نحوه کاهش تعداد روزهای بستری یک بیمار را بر عهده دارد.

پرستاری یعنی کمک به فرد سالم یا بیمار در درمانگاه یا بیمارستان برای انجام آن دسته از فعالیت‌هایی که سبب حفظ و ارتقای سلامت می شود به نحوی که اگر فرد توانایی، اراده یا آگاهی لازم را داشت، می‌توانست آن فعالیت‌ها را بدون کمک انجام دهد. در همین راستا پرستار وظایف خود را در قالب شش نقش درمانی، مراقبتی، حمایتی، هماهنگی،‌حفاظتی و آموزشی انجام می‌دهد.

بدون شک پرستار نقش اصلی را در مراقبت و پیگیری درمان بیمار دارد و همین امر بیانگر نیاز جامعه به پرستار مرد می‌باشد چون هر بیماری دوست دارد در بعضی از بیماری‌ها مثل بیماری‌های کلیوی یا داخلی توسط پرستار همجنس خود مورد مراقبت قرار گیرد.

در حال حاضر نیز در بیمارستان‌های دولتی، بخش ارولوژی (دستگاه کلیوی و مجاری ادرار)‌ خانم‌ها توسط پرستار خانم و بخش ارولوژی آقایان توسط پرستار آقا اداره می‌شود و به نظر می‌رسد که در برخی از بخش‌های دیگر مثل بخش داخلی نیز باید این مساله تعمیم پیدا کند. در اینجا جسم‌هایی بیمار، روح هایی دردمند و روان هایی آشفته حضور دارند.

در اینجا باید پذیرای مشکلات بسیار و پاسخگوی نیازهای بی‌شمار باشی.
باید روزی 8 ساعت در اتاق عمل با تمامی وجود در خدمت تیم پزشکی باشی. باید سال ها در بخش سرطان یا سوانح و سوختگی دردمندترین بیماران را مشاهده کنی و در حد توانت به آنها رسیدگی نمایی و در یک کلام باید عشق به هم‌نوع و ایثار و همیاری در ذره ذره وجودت خانه کرده باشد.

دانشجوی پرستاری باید عاشق انسان و انسانیت باشد تا بتواند در شرایط سخت و بحرانی حتی زمانی که خسته است یا آمادگی جسمی و روحی لازم را ندارد، به دیگران کمک کند. همچنین باید فردی منظم و دقیق باشد و بداند که نظم و سختگیری اساس کار رشته پرستاری است و از لحاظ درسی نیز لازم است که به زیست‌شناسی، شیمی و زبان انگلیسی مسلط باشد چون برای روزآمد بودن و اطلاع از آخرین دستاوردهای دانش پرستاری ، لازم است که از مجلات و منابع علمی به زبان انگلیسی استفاده کند. دانشجوی پرستاری باید از سلامت کامل جسمانی برخوردار باشد تا به یاری دید قوی بتواند کارهای ظریف و دقیق پرستاری را بخوبی انجام دهد و با شنوایی خوب صدای قلب را حتی اگر ضعیف باشد، بشنود . حتی داشتن قدی متناسب و عدم لکنت زبان یا لرزش دست در این رشته ضروری است . چون همین مشکلات به ظاهر کوچک، در کارایی یک پرستار بسیار موثر است.

پرستار باید بیش از هر چیز متواضع بوده و هدفش خدمت به مردم باشد چون کار در بیمارستان یک کار مشخص و کلاسه شده نیست بلکه پرستار در صورت ضرورت باید هرکاری حتی کاری که از یک فرد بیسواد نیز برمی‌آید، انجام دهد. یعنی قرار نیست که دانشجوی پرستاری پس از فارغ‌التحصیلی پشت استیشن بنشیند و دستور دهد بلکه باید در انجام هر خدمتی پیش قدم باشد.

همچنین لازم است که روابط عمومی خوبی داشته باشد چون پرستار نزدیکترین فرد به بیمار است و حتی بعضی از بیماران مشکل خود را به راحتی با پزشک در میان نمی‌گذارند اما با پرستاری که روابط عمومی خوبی داشته و توانسته است اعتماد بیمار را جلب کند، در میان می‌گذارند. اطلاعات عمومی خوب در زمینه پزشکی برای یک پرستار ضروری است، چون پرستار پزشک دوم است و حتی دروسی که می‌خواند همان دروس پزشکی در سطح محدودتری می‌باشد.

پرستاری علم و هنر است برای همین یک پرستار باید علاوه بر دانش لازم ، از آمادگی روحی و روانی، صبر و حوصله ، روابط عمومی خوب و قدرت تجزیه و تحلیل بالا برخوردار باشد . به عبارت دیگر یک پرستار نمی‌تواند تنها با تکیه بر دروس دانشگاهی ، در کار خود موفق شود بلکه باید از دانش خود در شرایط مختلف و متفاوت به درستی استفاده کند و این نیاز به قدرت تجزیه و تحلیل خوب، سرعت عمل و آمادگی روحی و روانی دارد.

پرستار با دردمندترین افراد جامعه در ارتباط است برای همین باید جسمی قوی و روحی توانا داشته باشد تا بتواند از عهده شب‌کاری یا کار در بخش‌هایی حساس و دشوار مثل C.C.U ، I.C.U ، بخش بیماران سرطانی یا بخش سوانح و سوختگی برآید و در ضمن دچار فشارهای روحی و روانی یا ناتوانی‌های جسمی نشود. اما چرا با وجود سختی‌ها و دشواری‌های بسیار این کار، عده‌ای با عشق و علاقه در این زمینه فعالیت می‌کنند؟

پرستاران یک بیمارستان، عامل اصلی موفقیت یک بیمارستان هستند. یعنی اگر پرستاران یک بیمارستان خوب، کارآمد و دلسوز باشند، اکثر بیماران از آن بیمارستان راضی خواهند بود. چون بیشترین ارتباط بیمار با پرستاران می‌باشد و رضایت از پرستار مساوی است با رضایت از بیمارستان . به بیان دیگر لبخند رضایت بیمار، شیرین‌ترین و دلپذیرترین هدیه‌ای است که هر روز به یک پرستار دلسوز و تلاشگر تقدیم می‌شود؛ هدیه‌ای که پرستار را به تلاشی پی‌گیر تر و بیشتر تشویق می‌کند.

امکان ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر
دوره کارشناسی ارشد پرستاری فارغ‌التحصیلان دوره کارشناسی پرستاری، طبق ضوابط خاص، قبولی در آزمون ورودی و همچنین مصاحبه، در دوره دو ساله کارشناسی ارشد پرستاری پذیرفته می‌شوند. در این دوره 26 واحد درسی (شامل دروس اصلی 7 واحد، دروس تخصصی و الزامی 8 واحد و دروس اختیاری 11واحد و 6 واحد پایان‌نامه ارائه می‌ شود. دانشجویان در یکی از تخصص های آموزش پرستاری یا مدیریت خدمات پرستاری بیماری های جراحی و داخلی، پرستاری بهداشت جامعه، مدیریت آموزش پرستاری (و در آینده نزدیک پرستاری سالمندان) ادامه تحصیل می‌دهند. فارغ‌التحصیلان کارشناسی ارشد در سطح بالای تخصصی، امور آموزش، مدیریت خدمات پرستاری و ارائه خدمات بالینی، در دانشکده‌های پرستاری و مراکز مختلف بهداشتی درمانی خدمت می‌کنند. این فارغ‌التحصیلان باید قادر باشند امور مهم و مشکلات آموزش خدمات پرستاری و به طور کلی ، بهداشت و درمان جامعه را مشخص و با تصمیم‌گیری و ایجاد تغییر برای اصلاح وضع موجود و ایجاد تغییرات مطلوب برنامه‌ریزی و آن را اجرا نمایند.

دوره دکترای پرستاری
دارندگان مدرک کارشناسی ارشد پرستاری طبق ضوابط خاصی ، قبولی در آزمون کتبی ورودی و مصاحبه و گذراندن دوره آموزشی شامل 25 واحد دروس اختصاصی، 20 واحد رساله دکتری و امتحان جامع دکتری به دریافت درجه دکترای پرستاری نایل می‌ شوند. این دوره در حال حاضر فقط در دو دانشگاه کشور دایر می‌باشد. دارندگان درجه دکترای پرستاری در حال حاضر امور برنامه‌ریزی آموزشی و پژوهشی ، تدریس و تحقیق و مدیریت در سطوح بالاتر را در دانشگاه های علوم پزشکی (آزاد و دولتی) عهده‌دار می‌شوند.

آینده شغلی و بازار کار
در بسیاری از کشورها اولین خط ارتباط جامعه با سیستم پزشکی، پرستار است. چرا که پرستاران نسبت به دیگر افراد تیم پزشکی تعدادشان بیشتر است و در دسترس قرار دارند و اطلاعات بهداشتی درمانی آنها جامع می‌باشد. در کشور ما نیز با این که پرستاران جایگاه واقعی خود را نیافته‌اند و در چند سال اخیر نیز با تعداد قابل توجهی فارغ‌التحصیل رشته پرستاری از دانشگاه آزاد و دانشگاه های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی روبرو هستیم اما هنوز مراکز بهداشتی درمانی به پرستارانی متخصص، مجرب و توانمند نیازمندند و در واقع بازار کار برای فارغ‌التحصیل خوب این رشته وجود دارد. پرستاران علاوه بر کار در بیمارستان‌ها و مراکز بهداشتی درمانی می‌توانند در صنعت برای مراقبت از سلامت و بهداشت کارکنان صنایع مختلف، در سازمان تربیت بدنی و مراکز ورزشی به عنوان یکی از اعضای اصلی تیم مراقبت پزشکی و در آموزش و پرورش فعالیت نمایند. فرصت‌های شغلی یک پرستار بسیار وسیع و گسترده است و حتی یک پرستار می‌تواند بطور مستقل فعالیت نماید. یعنی می‌تواند با تاسیس مرکز بهداشت خصوصی به ارزیابی وضعیت سلامت افراد جامعه بپردازد یا مهدکودک دایر کند.
..................................................................


مامایی
در هر تیک تاک ساعت، نوزاد یا نوزادانی در گوشه و کنار دنیا متولد می‌شوند. حادثه‌ای که کثرت و قدمت آن باعث شده است تا عظمت این بزرگترین معجزه خلقت از چشم ها پنهان بماند. آری! تولد بزرگترین ، باشکوه‌ترین و بحرانی‌ترین لحظه زندگی و قدیمی‌ترین تجربه بشری است و در میان مشاغل نیز مامایی( در شکل سنتی آن) یکی از قدیمی‌ترین مشاغل است. زیرا از قدیم، عده‌ای از زنان بودند که به دلیل تجربه بسیار و اطلاع‌ از داروهای گیاهی و تاثیرات آنها، به زنان دیگر کمک می‌کردند تا وضع حمل آسان‌تر و ایمن‌تری داشته باشند. البته نباید تصور کرد که آنچه امروز به نام حرفه و دانش مامایی معروف است، ادامه و دنباله همان مامایی سنتی است بلکه امروزه مامایی دانشی است که بر مشاهده ،‌ آموزش، پیشگیری، تحقیق، تشخیص و درمان استوار شده است. مامایی یکی از زیرمجموعه‌های علوم پزشکی است که نقش های بسیار گسترده‌ای اعم از نقش مشاوره‌ای، آموزشی، مراقبتی، حمایتی،‌درمانگری و تحقیقاتی است. البته تمامی این نقش ها در ارتباط با مادر و کودک مفهوم پیدا می‌کند یعنی ماما به مشاوره قبل ،‌بعد و هنگام ازدواج، آموزش نحوه تنظیم خانواده، مراقبت در دوران بارداری، زایمان طبیعی و مراقبت بهداشتی مادر و کودک و آموزش به دختران در زمینه بهداشت دوران بلوغ و بعد از آن می‌پردازد. ‌ حیطه رشته مامایی از دوران قبل از حاملگی شروع می‌شود و تا پس از زایمان و 6 سالگی کودک ادامه پیدا می‌کند.

در دوران قبل از حاملگی ماما بررسی می‌کند که آیا یک مادر توانایی حامله شدن را دارد و اگر حامله شود خطری برای خودش یا جنینش بوجود می‌آید یا نه؟ برای مثال مادران دیابتی، مادرانی که بیماری قلبی پیشرفته دارند، مادرانی که سابقه خانوادگی واضحی از ناهنجاری های ژنتیکی دارند و مادرانی که قبلا بچه معلول به دنیا آورده یا چندبار سقط کرده‌اند، باید قبل از حاملگی با ماما مشورت کرده و آزمایش های لازم را انجام دهند. در واقع در این مرحله ماما به مشاوره با زنان علاقه‌مند به بارداری و شناسایی زنان پر خطر از نظر بارداری و زایمان می‌پردازد و آن ها را به متخصص مربوط ارجاع می‌دهد. مرحله بعد حاملگی است که در این مرحله مراقبت از باردار در درمان گاه ها یا کلینیک‌های مراقبت از بارداری بر عهده ماما است. در این دوران خانم باردار در فواصلی معین که ماما مشخص می‌کند به کلینیک مراجعه کرده و معاینه می‌شود تا ماما ضمن معاینه، مشاوره و آزمایش از سلامت مادر و جنین مطمئن شود و در صورتی که خطری مادر یا جنین را تهدید می‌کند زود تشخیص داده و از عواقب جدی و وخیم آن جلوگیری نماید. برای مثال مادری که دچار فشار خون حاملگی شده است اگر زود تشخیص داده نشود به قیمت جان مادر و جنین تمام خواهد شد.

گفتنی است که در این مرحله ماما می‌تواند در زمینه‌های مختلف مانند تغذیه، بهداشت فردی‌، ورزش، تکنیک‌های تنفس و اطلاع از سلامت جنین به مادر آموزش داده و او را برای زایمان آماده سازد. مرحله بعد مرحله زایمان است که از پذیرش مادر در اتاق درد شروع شده و به وضع حمل در اتاق زایمان خاتمه پیدا می‌کند. در این مرحله ماما بررسی ‌های اولیه را انجام می‌دهد و پس از اطمینان از آمادگی مادر برای زایمان و سلامت مادر و جنین همچنین اطمینان از یک زایمان طبیعی مسوولیت زایمان را برعهده می‌گیرد. در این مرحله اگر زایمان با مشکلی روبرو باشد مثلا جنین در حالت طبیعی نبوده یا مادر بیماری خاصی مثل بیماری قلبی پیشرفته داشته باشد یا اینکه نیاز به سزارین باشد، این وظیفه پزشک زنان و زایمان است که مسوولیت زایمان را در بیمارستان یا زایشگاه بر عهده بگیرد. در مرحله بعد از زایمان نیز کنترل سلامت نوزاد و مادر و آموزش نحوه رسیدگی و چگونگی نگهداری فرزند بر عهده ماما است.

مرحله بعد نیز واحد بهداشت مادر و کودک است که در این مرحله تعیین وضعیت رشد و تکامل کودک شامل رشد فیزیکی و تکامل‌های اجتماعی، رفتاری و گفتاری از 5 روزگی تا 6 سالگی و واکسیناسیون کودک بر عهده ماما است. از سوی دیگر بخشی از کار ماما به زنان بر می‌ شود. در این بخش ماما در درمانگاه های زنان یا در مطب‌های خصوصی به پیشگیری های اولیه از سرطان دهانه رحم و پستان پرداخته یا در مراکز نازایی به عنوان مشاور نازایی فعالیت می‌کند.

رشته‌های علوم پزشکی بویژه سه رشته پزشکی، پرستاری و مامایی نیاز به علاقه و احساس مسوولیت بسیار دارد . برای مثال یک ماما بدون عشق و علاقه لازم نمی‌تواند فریادهای ناشی از درد یک زائو را تحمل کند و پاسخگوی نیازهای او باشد. رشته مامایی عشق و علاقه و صبر و حوصله بسیار بالا می‌خواهد چون یک خانم در حال زایمان، شرایط بسیار حساسی دارد و بسیاری از حرف ها یا حرکاتش در اختیار خودش نیست و یک ماما باید در حد امکان با صبر و حوصله بسیار به او آرامش و قوت قلب بدهد و توجه داشته باشد که مسوولیت جان دونفر یعنی مادر و جنین او را بر عهده دارد. همچنین یک ماما باید بسیار باهوش و نکته‌سنج باشد و از مقابل مسائل هرچند کوچک به سادگی نگذرد ، زیرا خیلی از مسائل یا علائم کوچکی که در هنگام بارداری یا زایمان ظاهرمی‌شود، در صورت عدم توجه می‌تواند خطرات جانی برای نوزاد یا مادر به دنبال داشته باشد. همچنین دانشجوی این رشته باید تحمل خون و خونریزی، شب‌کاری و در کل کار در محیط بیمارستان را داشته باشد و به کار عملی نیز علاقه‌مند باشد چون دروس این رشته بیشتر عملی است و کمتر جنبه تئوری دارد. در سال های اخیر دانشجویان مستعد و خوبی وارد رشته مامایی می‌شوند، اما متاسفانه بسیاری از دانشجویان شناخت دقیقی از این رشته ندارند. برای مثال نمی‌دانند که در ترم‌های اول باید در بیمارستان‌ کارها و خدمات ابتدایی پرستاری را انجام دهند و حتی گاهی اوقات به همین دلیل سرخورده می‌شوند و انصراف می‌دهند، در حالی که اگر با علاقه و عشق لازم وارد این رشته شوند، متوجه می‌شوند که مامایی رشته با ارزش و پراهمیتی است که از نظر معنوی می‌تواند انسان را به معنای واقعی کلمه راضی کند. دانشجوی مامایی باید از نظر جسمی و روحی سلامت کامل داشته و از روابط اجتماعی خوبی برخوردار باشد چون مشاوره و آموزش بخش مهمی از کار یک ماما است. گفتنی است که رشته مامایی تنها از بین داوطلبان زن دانشجو می‌پذیرد.

وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر
کارشناسی ارشد مامائی ناپیوسته به اولین مقطع تحصیلی پس از کارشناسی گفته می‌شود. طول دوره کارشناسی ارشد حداقل 2 سال و حداکثر 3 سال است. دوره دکترای مامایی که پس از اتمام تحصیلات در مقطع کارشناسی ارشد، می‌توان به آن راه یافت به تازگی در شورای عالی برنامه‌ریزی تصویب شده است.

آینده شغلی و بازار کار
در مورد فرصت‌های شغلی رشته مامایی نظرات متفاوتی وجود دارد. عده‌ای معتقدند که در حال حاضر فرصت‌های شغلی مامایی مانند بیشتر رشته‌های علوم پزشکی محدود و بسیار اندک است و از همین رو تعداد بی‌شماری از فارغ‌التحصیلان این رشته بیکار هستند یا در شغل های نامربوط با رشته تحصیلی خود فعالیت می‌کند. به همین دلیل بهتر است که این رشته محدود شده یا حتی حذف شده و به جای آن همچون گذشته نرس ماما تربیت شود. (پرستارهایی که دوره تخصصی مامایی را نیز آموزش دیده‌اند.) به هر حال از مراکزی که یک ماما می‌تواند در آنها مشغول به کار شود، می‌توان به بیمارستان ها، زایشگاه ها، درمانگاه ها و مراکز بهداشتی اشاره کرد. همچنین ماما طبق قوانین حاضر در صورت داشتن مدرک کارشناسی می‌تواند مطب دایر کرده و در آن به ارائه خدمات بهداشتی و درمانی بپردازد.


بهداشت حرفه ای
در دنیای امروز انسان‌ها مجبورند در تلاش معاش؛ با مشکلات گوناگون دست و پنجه نرم کرده و خطرات فراوانی را که خود ناشی از پیشرفت علم و تکنولوژی است، به جان بخرند. این خطرات، تعداد عوامل تهدید کننده سلامتی را افزایش داده است و در نیتجه بر تعداد بیمارهای شغلی و مخاطرات حرفه‌ای نیز روز به روز افزوده می‌شود. برای مثال کارگری که در واحد صنعتی با جیوه یا سرب سر و کار دارد، ممکن است دچار مسمومیت حاد شده یا به یک بیماری مزمن دچار گردد.کارکنان مشاغل اداری نیز گاه به علت بی‌حرکتی، کار کردن در نور ضعیف، مکان‌های غیر بهداشتی و مرطوب یا به علت تماس با دستگاه‌های الکترونیکی ممکن است سلامت خود را به خطر اندازند. حتی گاهی اوقات شرایط محیط کار به اندازه‌ای سخت و ناگوار است که اگر دانش بشری کمک نکرده و مشکلات را همواره نسازد، زندگی در آن شرایط غیر ممکن می‌گردد. تا جایی که در عصر حاضر حوادث پس از بیماری‌های قلب و عروق و سرطان سومین علت اصلی مرگ و میر در کشورهای صنعتی است.از سوی دیگر، حوادث ناشی از کار، هزینه‌های بسیاری را بر دوش اقتصاد ملی هر کشور می‌گذارد به همین دلیل حفظ سلامت کارگران که عظیم‌ترین قشر هر جامعه‌ای را تشکیل می‌دهند گذشته از جنبه انسانی آن، هم از نظر مصالح اجتماعی و اقتصادی و هم از نظر تأمین سلامت و فراهم ساختن آسایش و رفاه کارگران و تطبیق وضع کار با مقتضیات جسمی و روانی آنان،‌ یک وظیفه انسانی، یک احتیاج و یک شرط امکان انجام کار و فعالیت ثمر بخش است. کاری مهم و حیاتی که در هر کشوری بر عهده متخصصان بهداشت کار می‌باشد.

به عبارت دیگر دانش‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ تلاش‌ می‌کند تا با حذف‌ کردن‌ عوامل‌ خطرزای فیزیکی، شیمیایی، روانی و بیولوژیکی یا کاهش‌ تأثیرات‌ این‌ عوامل‌ از آسیب‌رسی‌ به‌ کارکنان‌ جلوگیری‌ نماید. برای‌ رسیدن‌ به‌ این‌ هدف‌ علم‌ بهداشت‌ دارای‌ سه‌ مرحله‌ مهم‌ و اساسی‌ است‌ که‌ این‌ مراحل‌ عبارتند از:
شناسایی‌، ارزیابی‌ و کنترل‌ عوامل‌ خطرزا؛ یعنی‌ متخصص‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ در مرحله‌ اول‌ خطر را شناسایی‌ کرده‌ و پس‌ از شناسایی‌ کامل‌، مقدار خطر را سنجش‌ می‌کند و در مرحله‌ آخر به‌ کنترل‌ عوامل‌ خطرزا می‌پردازد. گفتنی‌ است‌ که‌ مرحله‌ شناسایی‌ خطر در مقطع‌ کاردانی‌، ارزیابی‌ در مقطع‌ کارشناسی‌ و کنترل‌ در مقطع‌ کارشناسی‌ ارشد بهداشت‌ حرفه‌ای‌ آموزش‌ داده‌ می‌شود.برای‌ مثال‌ یک‌ کاردان‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ در کارخانه‌ ریسندگی‌ و بافندگی‌ باید کانون‌های‌ خطر اعم‌ از منابع‌ ایجاد صدای‌ بیش‌ از حد مجاز، نوع‌ مواد شیمیایی‌ خطرناک‌ مورد استفاده‌، نحوه‌ نگهداری‌ مواد خطرناک‌ و طریقه‌ مصرف‌ آنها را شناسایی‌ کند. سپس‌ یک‌ کارشناس‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ باید تراکم‌ مقدار آلودگی‌ را در یک‌ متر مکعب‌ هوا تعیین‌ نماید و مشخص‌ کند که‌ مقدار آلودگی‌ بالاتر یا پائین‌تر از حد استاندارد است‌ که‌ در این‌ مرحله‌ کارشناس‌ با استفاده‌ از روش‌های‌ آنالیز پیچیده‌ و وسیعی‌ مانند آنالیز رنگ‌سنجی‌، آنالیز دستگاهی‌، گاز فورماتوگرافی‌، اکسپکفوتومتری‌ و روش‌های‌ دیگر ماده‌ شیمیایی‌ مورد نظر را سنجش‌ و مقدار آن‌ را تعیین‌ می‌کند. کارشناس‌ ارشد بهداشت‌ حرفه‌ای‌ نیز پس‌ از این‌ که‌ عوامل‌ خطرزا شناسایی‌ و ارزیابی‌ شد باید روش‌ یا روش‌هایی‌ را پیشنهاد کند که‌ عوامل‌ زیان‌آور حذف‌ گردد یا کاهش‌ یابد و به‌ اندازه‌ استاندارد برسد. فارغ‌التحصیل‌ دکترا نیز به‌ تدریس‌ و تحقیق‌ در زمینه‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ می‌پردازد.

توانایی‌های‌ لازم‌ :
در رشته‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ عوامل‌ زیان‌آور مختلفی‌ اعم‌ از شیمیایی‌، فیزیکی‌، بیولوژیکی‌ و روانی‌ وجود دارد. از همین‌ رو دانشجوی‌ این‌ رشته‌ باید در دروس‌ پایه‌ مثل‌ ریاضی‌، فیزیک‌، شیمی‌ و زیست‌شناسی‌ توانمند باشد؛ یعنی‌ برای‌ موفقیت‌ در بهداشت‌ حرفه‌ای‌ باید هم‌ در ریاضی‌ و فیزیک‌ و هم‌ در علوم‌ تجربی‌ پایه‌ای‌ قوی‌ داشت‌. دانشجوی‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ باید از نظر جسمی‌ نیز سالم‌ باشد تا بتواند در محیط‌های‌ صنعتی‌ فعالیت‌ کند.

موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ :
وزارتخانه‌های‌ کار، صنایع‌ و معادن‌، جهاد کشاورزی‌، نیرو، بهداشت‌، درمان‌ و آموزش‌ پزشکی‌ از مراکز اصلی‌ جذب‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ هستند. همچنین‌ سازمان‌ها، شرکت‌ها و کارخانه‌های‌ بزرگی‌ مثل‌ شرکت‌ نفت‌، ذوب‌آهن‌، هواپیمایی‌ کشوری‌، ایران‌ خودرو و پلی‌اکریل‌ دارای‌ واحد بهداشت‌ حرفه‌ای‌ بسیار قوی‌ هستند که‌ در هریک‌ از این‌ واحدها چند کارشناس‌ ارشد، کارشناس‌ و کاردان‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ فعالیت‌ می‌کنند. تا جایی‌ که‌ در حال‌ حاضر بیش‌ از ۵۰ درصد از دانشجویان‌ کارشناسی‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌ نیز به‌ طور پاره‌وقت‌ در کارخانجات‌ و سازمان‌های‌ مختلف‌ به‌ عنوان‌ مشاوره‌ بهداشتی‌ فعالیت‌ می‌نمایند.

درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل :
دروس‌ اصلی‌ و تخصصی‌ :
فیزیک‌ عمومی‌، شیمی‌ تجزیه‌، پاتوبیولوژی‌، بهداشت‌ آب‌، شیمی‌ عمومی‌، فیزیولوژی‌ و تشریح‌، ریاضیات‌ پایه‌ و مقدمات‌ آمار، آموزش‌ بهداشت‌، کمک‌های‌ اولیه‌، بیوشیمی‌، حشره‌شناسی‌ پزشکی‌ و مبارزه‌ با ناقلین‌، شناسایی‌ عوارض‌ شیمیایی‌، دفع‌ مواد زائد صنعتی‌، ایمنی‌ در صنعت‌، اصول‌ تغذیه‌، آمار حیاتی‌ نظری‌، آمار حیاتی‌ عملی‌، شناسایی‌ عوامل‌ فیزیکی‌، تشکیلات‌ و خدمات‌ بهداشت‌ حرفه‌ای‌، مبارزه‌ با آلودگی‌های‌ هوای‌ محیط‌ کار، سم‌شناسی‌ صنعتی‌، آشنایی‌ با کلیات‌ پزشکی‌ و بیماری‌ها حرفه‌ای‌، حوادث‌ ناشی‌ از کار، مهندسی‌ انسانی‌، کارآموزی‌ درعرصه

بازار کار
درباره تأسیس آزمایشگاه تشخیص پزشکی گفتنی است که درحال حاضر بر اساس مجوز وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، کسانی حق تأسیس آزمایشگاه تشخیص پزشکی دارند که در یکی از رشته‌های پاتولوژی یا علوم آزمایشگاهی دارای درجه دکترای حرفه‌ای باشند. کسانی که دارای تخصص پاتولوژی هستند افرادی هستند که دارای درجه دکترای حرفه‌ای پزشکی هستند و افراد دیگر که دارای درجه دکترای حرفه‌ای علوم آزمایشگاهی یا آزمایشگاه بالینی هستند، افرادی هستند که در گذشته در رشته‌های مختلف پزشکی مثل باکتری شناسی، بیهوشی و. . . تحصیل کرده‌اند و اکنون تحصیلاتی در حد دکتری دارند و یا کسانی هستند که در گذشته در رشته علوم آزمایشگاهی مدرک دکترای حرفه‌ای گرفته‌اند.

این رشته از نظر کاربرد و بازارکار، یکی از رشته‌های خوب گروه پزشکی است. زیرا با توجه به توسعه و اهمیت امر بهداشت و زمینه مناسب کاری، اغلب فارغ‌التحصیلان این رشته به راحتی وارد بازارکار می‌شوند. ار و تحصیل در این رشته به دلیل خطر بالای آلودگی محیط آزمایشگاهها نیازمند توجه و دقت بالائی است.



فیزیو تراپی
رشته فیزیوتراپی یکی از رشته‌های توانبخشی است و در آن دانشجویان می‌آموزند که چگونه با استفاده از عوامل فیزیکی مانند نور، الکتریسیته، گرما ، سرما و صوت و یا عوامل مکانیکی فیزیکی مثل تمرینات و تکنیک‌های ورزشی، بیمارانی را که دچار صدمات مختلف شده‌اند، تحت درمان قرار دهند. فیزیوتراپی، هم در بعد پیشگیری و هم درمان، نقش بسیار زیادی دارد. چون برای مثال یک فیزیوتراپیست نحوه نشستن و یا بلند کردن وزنه‌های مختلف را آموزش می‌دهد تا از انحرافاتی که ممکن است در ستون فقرات افراد به دلیل عدم رعایت موارد فوق ایجاد شود، جلوگیری کند. فیزیوتراپی در لغت به معنی درمان فیزیکی است و در اصطلاح، علمی است که فعالیت‌های آن به دو بخش عمده تقسیم می‌شود. یکی فعالیت هایی که در آن‌ها از دستگاه ها و وسایل خاص الکتریکی استفاده می‌ شود که این وسایل خود به دو گونه هستند:
الف) وسایلی که کار آنها تحریک عصب و عضله است و در ضایعات عصبی برای بازآموزی و نوآموزی استفاده می‌شوند.
ب) وسایلی که برای تسکین درد مورد استفاده قرار می‌گیرند.

بخش دیگر فعالیت‌ها نیز حرکتی و مکانیکی هستند که به آنها حرکات درمانی گفته می‌شود و لازمه انجام آنها دانستن مکانیسم عصب و عضله و الگوهای حرکتی است تا درمان کننده با توجه به اطلاعات فوق به بهبود یا افزایش توانایی بیمارانی بپردازد که مبتلا به انواع ضایعات عصبی (انواع فلج‌ها) شده‌اند و یا دارای دردهای مفصلی مثل کمردرد یا گردن درد هستند و یا این که به دلیل شکستگی و یا جراحی، سفتی و محدودیت حرکتی دارند. در این رشته با استفاده از یک سری وسایل مثل ابزارهای الکترونیکی در جهت رفع معلولیت، کاهش علائم بیماری های مفاصل، عضلات و اعصاب تلاش می‌شود. البته فیزیوتراپیست‌ها علاوه بر وسایل فوق، از یک سری حرکات ورزشی و درمانی نیز استفاده می‌کنند چون برای کسب بهترین نتیجه، باید حرکات ورزشی و درمان های الکترونیکی به صورت ترکیبی مورد استفاده قرار گیرد. در 60 درصد از بیماری ها در کنار دارو درمانی و یا پس از دارو درمانی به فیزیوتراپی نیاز می‌باشد. برای مثال در بیماری های عصبی مثل سکته‌های مغزی یا ضربه‌های مغزی، شکستگی‌ها، بیماری های قلبی، بیماری های ریوی، بیماری های زنان و زایمان و نازایی، انواع جراحی‌های داخلی و برخی از بیماری های اطفال به فیزیوتراپی نیاز است. به عبارت دیگر در کل بیماری های اسکلتی و اکثر بیماری های عصبی و عضلانی فیزیوتراپی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

بسیاری از افراد وقتی صحبت از فیزیوتراپی می‌شود به یاد کمردرد و پادرد می‌افتند، در حالیکه گستره این علم بسیار وسیع است و نه تنها در بهبود بیماری های مفصلی و عضلانی و یا بالا رفتن توانایی‌های عقب‌ماندگان ذهنی نقش موثری دارد بلکه در بهبود بیماری های زنان و زایمان و نازایی و یا بیماری های پوستی نیز موثر است. به همین خاطر دروس آناتومی‌ دانشجویان رشته فیزیوتراپی حتی از دانشجویان پزشکی نیز بیشتر است یعنی آن ها علاوه بر آناتومی سر و گردن و تنه، اعصاب ، اندام های فوقانی و اندام های تحتانی ، آناتومی سطحی را نیز می‌خوانند که چنین درسی را دانشجویان پزشکی مطالعه نمی‌کنند. اولین و مهمترین ویژگی یک دانشجوی فیزیوتراپی داشتن توانایی جسمی و روحی خوب است. چون یک فیزیوتراپیست در طی کار یا ایستاده است و یا در حال راه رفتن است و با بیماران مختلفی اعم از بیمارانی که توانایی کنترل ادرار خویش را ندارند، عقب‌ماندگان ذهنی و بیماری های عفونی مثل بعضی از بیماری‌های ریوی روبرو است. در نتیجه باید آمادگی لازم برای کار با هر بیماری را داشته باشد. یک دانشجوی رشته فیزیوتراپی باید صبر و حوصله بسیاری داشته باشد، چون در نهایت باید با بیماران مختلفی از جمله افرادی که دچار سکته مغزی یا ضایعه مغزی شده‌اند و یا عقب‌ماندگی ذهنی دارند، کار کند و در اغلب مواقع نیز نتیجه‌ کارش به تدریج ظاهر می‌شود. رشته‌هایی که با درمان سروکار دارند، نیازمند دانشجویانی هستند که از لحاظ روحی و روانی آماده بوده و صبور باشند چون خود بیمار مشکلات روحی و روانی بسیاری دارد و ما نباید آن را تشدید بکنیم بلکه باید به او کمک کنیم تا آرامش پیدا کند. چون دانشجوی این رشته با دستگاه های الکتریکی متنوعی کار می‌کند، باید در درس فیزیک قوی بوده و همچنین به دلیل این که با بدن انسان به عنوان یک موجود زنده سرو کار دارد، باید به درس زیست‌شناسی علاقمند باشد. اگر دانشجوی این رشته خلاقیت نداشته باشد، پس از فارغ‌التحصیلی تنها یک تکنسین فیزیوتراپی می‌شود اما اگر خلاقیت داشته باشد، می‌داند که هر بیماری را به چه روشی باید درمان کند و یا چگونه روش های مختلف را با یکدیگر ترکیب کند تا به بهترین نحو بیمار درمان شود. برای مثال وقتی یک پزشک بیماری را که مبتلا به کمر درد است به نزد فیزیوتراپیست می‌فرستد، تنها اشاره می‌کنند که این بیمار در ناحیه کمر نیاز به فیزیوتراپی دارد اما این که دستگاه های مورد نظر در چه موضعی گذاشته شود تا موثر واقع شود بر عهده فیزیوتراپیست است.

آینده شغلی و بازار کار
هنگامی که حق مسؤولیت فنی تاسیس کلینیک فیزیوتراپی توسط متخصصان این رشته ، تصویب شد، هدیه گرانقدری به تمام فارغ‌التحصیلان و دانشجویان این رشته اهدا شد. چرا که از این به بعد فارغ‌التحصیل فیزیوتراپی می‌تواند به تنهایی اقدام به تاسیس کلینیک فیزیوتراپی کند و دیگر ضرورتی وجود ندارد که در زیر سایه پزشکان متخصص ارتوپدی، مغز و اعصاب و … فعالیت کند. در حال حاضر فارغ‌التحصیل فیزیوتراپی علاوه بر استخدام در مراکز دولتی مانند بیمارستان ها و درمانگاه ها، می‌تواند بعد از گذراندن دوران طرح و همچنین به دست آوردن سابقه کار لازم (6 سال سابقه کار برای فعالیت در مراکز استان ها و 3 سال سابقه کار برای فعالیت در شهرستان ها) اقدام به تاسیس کلینیک خصوصی فیزیوتراپی کند. فارغ‌التحصیل این رشته علاوه بر کار در کلینیک‌های خصوصی می‌تواند جذب بیمارستان ها، مراکز توانبخشی و فدراسیون های ورزشی ود. در بسیاری از کشورهای دنیا هر خانواده یک فیزیوتراپیست دارد. چون در کشورهای مورد نظر اهمیت و ارزش فیزیوتراپی از دارو درمانی بیشتر است. اما متاسفانه در کشور ما هنوز جایگاه فیزیوتراپی به درستی شناخته نشده است و این نیز به دلیل آن است که پزشکان ما اهمیت و کاربرد وسیع فیزیوتراپی را بخوبی نمی‌شناسند. البته لازم است گفته شود که با وجود مشکلات مختلفی که بر سر راه فیزیوتراپیست‌ها قرار دارد ، اکثر قریب به اتفاق فارغ‌التحصیلان این رشته جذب بازار کار می‌شوند. تصور کنید که در کشور ما از هر 10 نفر تنها یک نفر به دلیل درد جسمانی مزمن حداقل یک ساعت در روز نتواند کار خود را به خوبی انجام دهد. آیا می‌دانید در این صورت چه میزان خسارت به کشور وارد خواهد شد؟

عمق این فاجعه زمانی احساس می‌شود که بدانیم دردهای مفصلی و عضلانی در ایران بسیار شایع است. از سوی دیگر طبق آمار جهانی معلولین، حدود 10 درصد از جمعیت هر کشور را معلولین تشکیل می‌دهند و این افراد برای استفاده از توانایی‌های باقیمانده و جبران هر چه بیشتر ناتوانایی‌ها و محدودیت‌های خویش به خدمات فیزیوتراپی نیاز دارند. البته این درصد در کشور ما به دلیل جنگ تحمیلی و حوادث بی‌شمار رانندگی بسیار بیشتر است و به همین دلیل باید برای رشته فیزیوتراپی که به تربیت فیزیوتراپیست‌های متخصص و کارآمد می‌پردازد، به عنوان یک رشته مهم و کاربردی اهمیت بسیاری قائل شویم.


 
شنوایی شناسی
اگر به یاری تو یک ناشنوا با دنیای آواها و نغمه‌ها آشنا شود، چه احساسی خواهی داشت؟ آیا فکری نمی‌کنی که این لذت بزرگتر از همه لذت‌ها است؟ لذت این که یک ناشنوا با لبخندی شیرین به تو بگوید که به یاری علم،‌اندیشه و دست‌های پرمحبتت، برای اولین بار نغمه‌ پرندگان را شنیده است؟این لذتی است که بسیاری از شنوایی شناسان با آن آشنا هستند. البته تجویز سمعک مناسب به ناشنوایان و کم‌شنوایان و ارائه آموزش‌های لازم برای چگونگی استفاده از آن، تنها یکی از زمینه‌های فعالیت متخصص شنوایی‌شناسی است. چرا که رشته شنوایی‌شناسی دارای ابعاد بسیاری است و در نتیجه زمینه‌های فعالیت آن نیز متعدد می‌باشد. 

رشته‌ شنوایی‌شناسی‌ دارای‌ چهار حیطه‌ اصلی‌ است‌ که‌ عبارتند از:
۱ـ ارزیابی‌ و تشخیص‌ اختلالات‌ شنوایی‌ و تعادل‌ ۲ـ پیشگیری‌ و حفاظت‌ شنوایی‌، که‌ به‌ بررسی‌ آلودگی‌های‌ صوتی‌ کارخانجات‌ و مراکز پر سروصدا می‌پردازد و تلاش‌ می‌شود تا خسارت‌های‌ ناشی‌ از آلودگی‌ صوتی‌ به‌ حداقل‌ برسد. ۳ـ توانبخشی‌ شنوایی‌، که‌ شامل‌ ساخت‌ و تجویز انواع‌ قالب‌ گوش‌ و تجویز و ارزیابی‌ وسایل‌ کمک‌ شنوایی‌ مانند سمعک‌ می‌شود. (بر خلاف‌ تصور عامه‌ مردم‌، سمعک،‌ یک‌ بلندگو نیست‌ که‌ بتوان‌ آن‌ را از داروخانه‌ یا مرکز دیگری‌ خریداری‌ کرد و استفاده‌ نمود بلکه‌ یک‌ شنوایی‌شناس‌ باید با استفاده‌ از اطلاعات‌ علمی‌ خود و با توجه‌ به‌ مقدار شنوایی‌ فرد کم‌ شنوا، سمعک‌ را برای‌ گوش‌ او تنظیم‌ کند.) ۴ـ آموزش‌ به افراد کم‌ شنوا و ناشنوا، که‌ در این‌ حیطه‌ شنوایی‌شناس‌ به‌ فرد کم‌ شنوا طرز استفاده‌ از سمعک‌ را آموزش‌ داده‌ و او را با اصوات‌ مختلف‌ آشنا می‌سازد و به‌ ناشنوا لب‌ خوانی‌ و گفتارخوانی‌ را آموزش‌ می‌دهد.

توانایی‌های‌ لازم
دقت‌، لازمه‌ رشته‌ شنوایی‌شناسی‌ است‌. چرا که‌ اگر یک‌ شنوایی‌شناس‌، آزمایش‌های‌ مورد نیاز را به دقت‌ انجام‌ ندهد، حتی‌ می‌تواند باعث‌ یک‌ عمل‌ جراحی‌ بی‌دلیل‌ شود. همچنین‌ دانشجوی‌ شنوایی‌شناسی‌ باید به‌ علم‌ فیزیک‌ علاقه‌مند باشد و به‌ علوم‌ تشریح‌ و فیزیولوژی‌ به‌ ویژه‌ در زمینه‌ شنوایی‌ احاطه‌ داشته‌ باشد. 

موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ 
یک‌ پزشک‌ با معاینه‌ سطحی‌ گوش‌ بیمار، تنها می‌تواند، سطح‌ پرده‌ گوش‌ را بررسی‌ کند اما ورای‌ پرده‌ را نمی‌تواند ببیند؛ یعنی‌ برای‌ اطلاع‌ از وضعیت‌ گوش‌ میانی‌، گوش‌ داخلی‌، عصب‌ و مراکز شنوایی‌ مرکزی‌ باید از ابزارهای‌ شنوایی‌شناسی‌ و متخصصان‌ این‌ رشته‌ کمک‌ بگیرد. فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ می‌توانند جذب‌ بیمارستان‌ها و درمانگاه‌های‌ گوش‌ و حلق‌ و بینی‌ شده‌ یا به‌ طور شخصی‌ همراه‌ با پزشک‌ گوش‌ و حلق‌ و بینی‌ کلینیک‌ شنوایی‌شناسی‌ دایر کنند. اجرای‌ برنامه‌ حفاظت‌ شنوایی‌ در یک‌ کارخانه‌ که‌ سروصدای‌ آن‌ بیش‌ از حد مجاز است‌، نیاز به‌ همکاری‌ متخصصان‌ شنوایی‌شناس‌، پزشکان‌، کارشناسان‌ بهداشت‌ صنعتی‌ و مهندسین‌ اکوستیک‌ دارد. در کل‌ می‌توان‌ گفت‌ که‌ بازار کار فارغ‌التحصیل‌ شنوایی‌شناسی‌ بخصوص‌ در شهرهای‌ کوچک‌ خوب‌ است‌.

درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل 
دروس‌ پایه‌:
فیزیک‌ عمومی‌ ، میکروبیولوژی‌ ، تشریح‌ و فیزیولوژی‌ عمومی‌، تشریح‌ و فیزیولوژی‌ سرو گردن‌ و گوش‌ و حلق‌ و بینی‌ ، تشریح‌ و فیزیولوژی‌ مغز و اعصاب‌ ، ژنتیک‌ پزشکی‌ ، روان‌شناسی‌ عمومی‌ ، بافت‌شناسی‌ و آسیب‌شناسی‌ عمومی‌، بهداشت‌ عمومی‌ ، کمک‌های‌ اولیه‌ ، بیوشیمی‌ ، فارماکولوژی‌ ، مبانی‌ علم‌ گفتار، روش‌ تحقیق‌ ، آواشناسی‌ ، اصطلاحات‌ پزشکی‌ ، اصول‌ توانبخشی‌ ، اکوستیک‌.

دروس‌ تخصصی‌:
مبانی‌ علم‌ شنوایی‌ ، ارزیابی‌ پایه‌ شنوایی‌ ، آناتومی‌ و فیزیولوژی‌ دستگاه‌ شنوایی‌ و تعادل‌ ، بیماری‌های‌ گوش‌ و روش‌های‌ درمان‌ آن‌ ، رشد طبیعی‌ گفتار و زبان‌ و اختلالات‌ آن‌ ، ارزیابی‌ تکمیلی‌ شنوایی‌ ، بیماری‌های‌ مغز و اعصاب‌ ، سایکو اکوستیک‌ ، ایمیتانس‌ ادیومتری‌ ، رادیولوژی‌ سر و گردن‌ ، شنوایی‌ شناسی‌ تشخیصی‌، فیزیوپاتولوژی‌ اختلالات‌ شنوایی‌ و تعادل‌ ، اختلالات‌ ارتباطی‌ افراد کم‌شنوا، تجویز و ارزیابی‌ سمعک‌ و سایر وسایل‌ کمک‌شنوایی‌، بیماری‌های‌ اطفال‌ ، مبانی‌ آزمون‌های‌الکتروفیزیولوژیک‌ ، روش‌های‌ توانبخشی‌ ، تربیت‌ شنوایی‌ ، مدیریت‌ در شنوایی‌ شناسی‌ ، الکترونیک‌ در تجهیزات‌ شنوایی‌ ، روانشناسی‌ مبتلایان‌ به‌ کم‌شنوایی‌ ، نویز و حفاظت‌ شنوایی‌، زبان‌ تخصصی‌، سمینار شنوایی‌، پروژه‌، کارآموزی‌.
................................................


علوم آزمایشگاهی
 علوم‌ آزمایشگاهی‌ از جمله‌ رشته‌هایی‌ است‌ که‌ در بهداشت‌ و کاهش‌ هزینه‌های‌ درمانی‌ بسیار مؤثر است‌. زیرا فارغ‌التحصیل‌ این‌ رشته‌ در مقطع‌ کاردانی‌ با نمونه‌برداری‌ مدفوع‌، ادرار و خون‌ و آماده‌سازی‌ نمونه‌ و آزمایش‌های‌ مختلف‌ بیوشیمی‌ و هماتولوژی‌ می‌تواند پزشک‌ را در انتخاب‌ بهترین‌ راه‌ درمان‌ و مقابله‌ با بیماری‌ راهنمایی‌ کند. فارغ‌التحصیل‌ کارشناسی‌ این‌ رشته‌ نیز می‌تواند آزمایش‌های‌ تخصصی‌ هورمون‌شناسی‌ یا ایمونولوژی‌ را انجام‌ دهد و مسؤول‌ بخش‌های‌ مختلف‌ یک‌ آزمایشگاه‌ تشخیص‌ طبی‌ مانند بخش‌ نمونه‌برداری‌، انگل‌شناسی‌ و ادرار، هورمون‌شناسی‌، ایمونولوژی‌ و… شود و بر نحوه‌ کار و آزمایش‌های‌ کاردان‌ علوم‌ آزمایشگاهی‌ نظارت‌ کرده‌ و کار او را تأیید نماید.


وظیفه اصلی رشته علوم آزمایشگاهی شناخت علل ایجاد بیماریهای مختلف و عوامل ایجاد کننده آنها است. ابزاری که در تشخیص و درمان بیماری‌های مختلف بکار می‌رود تحت عنوان پاراکلینیک است که می‌توان به رشته‌هایی از قبیل رادیولوژی، رشته‌های توان بخشی و پرستاری اشاره کرد. در این رشته می‌توان به نکته مهمّی اشاره کرد و آن آزمایشگاه‌های مجهز است که طی سال‌های اخیر توسط بخش دولتی و خصوصی گسترش یافته و زمینه مناسبی را برای اشتغال در این رشته فراهم کرده در حال حاضر این رشته در دو مقطع کاردانی و کارشناسی ناپیوسته در اغلب دانشگاههای علوم پزشکی کشور دانشجو می‌پذیرد. همچنین ذکر است که این رشته به دلیل نیاز به امکانات و وسائل، یکی از رشته‌های پرهزینه است. البته در دانشگاه های علوم پزشکی کشور، اغلب وسائل و امکانات در اختیار دانشجویان قرار می‌گیرد.

بازار کار
درباره تأسیس آزمایشگاه تشخیص پزشکی گفتنی است که درحال حاضر بر اساس مجوز وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، کسانی حق تأسیس آزمایشگاه تشخیص پزشکی دارند که در یکی از رشته‌های پاتولوژی یا علوم آزمایشگاهی دارای درجه دکترای حرفه‌ای باشند. کسانی که دارای تخصص پاتولوژی هستند افرادی هستند که دارای درجه دکترای حرفه‌ای پزشکی هستند و افراد دیگر که دارای درجه دکترای حرفه‌ای علوم آزمایشگاهی یا آزمایشگاه بالینی هستند، افرادی هستند که در گذشته در رشته‌های مختلف پزشکی مثل باکتری شناسی، بیهوشی و. . . تحصیل کرده‌اند و اکنون تحصیلاتی در حد دکتری دارند و یا کسانی هستند که در گذشته در رشته علوم آزمایشگاهی مدرک دکترای حرفه‌ای گرفته‌اند. این رشته از نظر کاربرد و بازارکار، یکی از رشته‌های خوب گروه پزشکی است. زیرا با توجه به توسعه و اهمیت امر بهداشت و زمینه مناسب کاری، اغلب فارغ‌التحصیلان این رشته به راحتی وارد بازارکار می‌شوند. ار و تحصیل در این رشته به دلیل خطر بالای آلودگی محیط آزمایشگاهها نیازمند توجه و دقت بالائی است.

توانایی‌های‌ لازم‌ 
رشته‌ علوم‌آزمایشگاهی‌ به‌ ویژه‌ در مقطع‌ کاردانی‌ یک‌ رشته‌ عملی‌ است‌ و جوانانی‌ که‌ علاقه‌مند به‌ کار عملی‌ هستند و نسبت‌ به‌ بو یا آزمایش‌ با ادرار و مدفوع‌ حساس‌ نیستند، در این‌ رشته‌ موفق‌ می‌شوند. در ضمن‌ لازم‌ است‌ که‌ دانشجو به‌ دروس‌ شیمی‌ و زیست‌شناسی‌ علاقه‌مند باشد. گفتنی‌ است‌ که‌ رشته‌ علوم‌آزمایشگاهی‌ در کشور ما تا مقطع‌ دکترا به‌ صورت‌ ناپیوسته‌ دانشجو می‌پذیرد.

موقعیت‌ شغلی‌ در ایران 
رشته‌ علوم‌آزمایشگاهی‌ از جمله‌ رشته‌هایی‌ است‌ که‌ بازار کار نسبتاً خوبی‌ دارد. زیرا امروزه‌ جامعه‌ ما به‌ امر بهداشت‌ و سلامتی‌ پی‌ برده‌ است‌ و بی‌ شک‌ بدون‌ استفاده‌ از آزمایشگاه‌های‌ تشخیص‌ طبی‌ حفظ‌ سلامت‌ جامعه‌ و جلوگیری‌ از شیوع‌ بیماری‌های‌ عفونی‌ و آلرژی‌ها یا مبارزه‌ با بیماری‌های‌ ژنتیکی‌ امکان‌پذیر نیست‌.

درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل‌ 
دروس‌ پایه‌:

فیزیک‌ عمومی‌، فیزیک‌ کاربردی‌، شیمی‌ عمومی‌، بیوشیمی‌ عمومی‌، فیزیولوژی‌، زیست‌شناسی‌، آناتومی‌.

دروس‌ تخصصی‌:
مقدمات‌ علوم‌ آزمایشگاهی‌، شیمی‌ و میکروبیولوژی‌ مواد غذایی‌، زبان‌ تخصصی‌، انگل‌ و حشره‌شناسی‌ پزشکی‌، قارچ‌شناسی‌ پزشکی‌، ویروس‌شناسی‌ پزشکی‌، ایمنی‌ و سرم‌شناسی‌، باکتری‌شناسی‌ پزشکی‌، خون‌شناسی‌، بانک‌ خون‌، بیوشیمی‌ بالینی‌، بافت‌شناسی‌، آسیب‌شناسی‌ پزشکی‌، کارآموزی‌.
.........................................................


اعضاء مصنوعی

رشته‌ اعضای‌ مصنوعی‌ و وسایل‌ کمکی‌ یکی‌ از زیرشاخه‌های‌ توانبخشی‌ است‌ که‌ در آن‌ طریقه‌ طراحی‌ و ساخت‌ اعضای‌ مصنوعی‌ و وسایل‌ کمکی‌ براساس‌ اصول‌ مهندسی‌ و منطبق‌ با آناتومی‌ بدن‌ آموزش‌ داده‌ می‌شود. در واقع‌ دروس‌ این‌ رشته‌ مجموعه‌ای‌ از علوم‌ مهندسی‌ و علوم‌ پزشکی‌ است‌.متخصص‌ اعضای‌ مصنوعی‌ در سه‌ زمینه‌ حمایت‌ از اعضای‌ ضعیف‌ و ناتوان‌ بدن‌، ساخت‌ اندام‌ مصنوعی‌ برای‌ عضو از دست‌ رفته‌ و اصلاح‌ ناهنجاری‌ها فعالیت‌ می‌کند و برای‌ به‌ دست‌ آوردن‌ این‌ تخصص‌، دروس‌ پایه‌ مثل‌ آناتومی‌ بدن‌، علل‌ ناهنجاری‌ها و بیماری‌های‌ اندام‌های‌ مورد نظر را مطالعه‌ کرده‌ و سپس‌ نحوه‌ ساخت‌ اُرتزها و پروتزهای‌ مختلف‌ را فرا می‌گیرد.گفتنی‌ است‌ که‌ ارتز وسیله‌ای‌ کمکی‌ است‌ که‌ در موازات‌ اندام‌ فلج‌ یا ضعیف‌ به‌ کار برده‌ شده‌ و به‌ آن‌ کمک‌ می‌کند تا کارایی‌ بهتری‌ داشته‌ باشد و شامل‌ تمام‌ اندام‌ها از جمله‌ اندام‌ تحتانی‌، اندام‌ فوقانی‌، ستون‌ فقرات‌ و سرو گردن‌ می‌شود. پروتز نیز عضو مصنوعی‌ است‌ که‌ جانشین‌ عضو طبیعی‌ شده‌ و در امتداد عضو طبیعی‌ قرار می‌گیرد.برای‌ مثال‌ فردی‌ که‌ دچار بیماری‌ فلج‌ اطفال‌ شده‌ است‌ با استفاده‌ از ارتزهای‌ کمک‌ کننده‌ می‌تواند سرپا ایستاده‌ و به‌ فعالیت‌های‌ زندگی‌ خود به‌ صورت‌ مستقل‌ ادامه‌ دهد.تفاوت این رشته با مهندسی پزشکی در این است که رشته مهندسی پزشکی؛ در زمینه الکترونیک و بیومکانیک کاربردی کل تجهیزات پزشکی فعالیت می‌کند یعنی طراحی یک دستگاه رادیولوژی یا فیزیوتراپی نیز در حیطه کار مهندسی پزشکی قرار می‌گیرد، در حالی که رشته اعضای مصنوعی به طراحی و ساخت وسایل کمکی و اعضای مصنوعی می‌پردازد و اعضای مصنوعی قابل ساخت در این رشته نیز اعضای مصنوعی خارج از بدن مثل دست، پا، چشم و بینی است.از همین جا می‌توان به یکی دیگر از تفاوت‌های موجود بین این دو رشته پی برد چون فارغ‌التحصیل مهندسی پزشکی علاوه بر اعضای مصنوعی خارج از بدن، پروتزهای داخلی مثل قلب مصنوعی یا اعضای پیچیده الکترونیکی و مکانیکی مثل دست سیبرنتیکی را نیز طراحی می‌کند، اما فارغ‌التحصیل اعضای مصنوعی، قطعات ساده‌تری که با ابزار دستی نیز قابل ساخت است مثل پای مصنوعی عادی یا انواع بریس‌ها را طراحی کرده و می‌سازد.

توانایی‌های‌ لازم 
دانشجوی‌ رشته‌ اعضای‌ مصنوعی‌ و وسایل‌ کمکی‌ مثل‌ یک‌ مجسمه‌ساز باید با گچ‌ مجسمه‌سازی‌ کار کند و قالب‌های‌ گچی‌ از پا، دست‌، نیم‌تنه‌ یا سر و گردن‌ بسازد و مثل‌ یک‌ نجار، آهنگر و کفاش‌ باید به‌ جوشکاری‌، تراشکاری‌، ارّه‌کاری‌، فلزکاری‌ و چرم‌کاری‌ بپردازد. به‌ عبارت‌ دیگر متخصص‌ این‌ رشته‌ باید از دست‌هایی‌ توانا برخوردار و به‌ کارهای‌ فنی‌ و صنعتی‌ علاقه‌مند باشد.در ضمن‌ دانشجوی‌ این‌ رشته‌ باید دارای‌ جسم‌ و روحی‌ سالم‌ و توانمند باشد تا در انجام‌ کارهای‌ سنگین‌ این‌ رشته‌ مثل‌ فلزکاری‌ یا کار با گچ‌ و قالب‌های‌ سنگین‌ دچار مشکل‌ نشود و بتواند بعضی‌ از اوقات‌ چهار ساعت‌ سرپا بایستد و کار کند. آمادگی‌ روحی‌ برای‌ برخورد با بیماران‌ و روابط‌ اجتماعی‌ خوب‌ نیز در این‌ رشته‌ بسیار ضروری‌ است‌ چون‌ رشته‌ اعضای‌ مصنوعی‌ یک‌ رشته‌ خدماتی‌ است‌ و فارغ‌التحصیل‌ آن‌ باید با دردمندترین‌ اعضای‌ جامعه‌ در ارتباط‌ باشد.

موقعیت‌ شغلی‌ در ایران‌ 
فارغ‌التحصیل‌ این‌ رشته‌ می‌تواند در دو بخش‌ دولتی‌ و خصوصی‌ فعالیت‌ کند که‌ بخش‌ دولتی‌ شامل‌ سازمان‌ بهزیستی‌، هلال‌ احمر، بنیاد جانبازان‌ و بیمارستان‌های‌ دارای‌ مراکز ارتوپدی‌ فنی‌ است‌. اما حیطه‌ اصلی‌ فعالیت‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ بخش‌ خصوصی‌ است‌ چون‌ رشته‌ اعضای‌ مصنوعی‌ جزو معدود رشته‌های‌ توانبخشی‌ است‌ که‌ فارغ‌التحصیل آن‌ می‌تواند پس‌ از کسب‌ تجربه‌ لازم‌، مرکز خصوصی‌ دایر کرده‌ و به‌ افراد فلج‌ یا افرادی‌ که‌ انواع‌ بدشکلی‌های‌ مختلف‌ و مشکلات‌ ارتوپدی‌ دارند، افرادی‌ که‌ بیماری‌های‌ ساده‌ مثل‌ صافی‌ کف‌ پا داشته‌ و احتیاج‌ به‌ کفش‌ طبی‌ دارند و کسانی‌ که‌ دچار قطع‌ عضو هستند، خدمات‌ خود را ارائه‌ دهد.در ضمن‌ اگر دانشجویی‌ اهل‌ تحقیق‌ و مطالعه‌ باشد، در این‌ رشته‌ زمینه‌ نوآوری‌ بسیار زیاد است‌. بخصوص‌ در زمینه‌ پروتزهای‌ زیبایی؛‌ یعنی‌ ساخت‌ چشم‌، گوش‌ و بینی‌ مصنوعی‌ که‌ نیروی‌ کار متخصص‌ در ایران‌ بسیار کم‌ است‌.

درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل 

آناتومی‌ انسانی‌ ، رسم‌ فنی‌ ، کمک‌های‌ اولیه‌ ، ایمنی‌ و پیشگیری‌ از سوانح‌ در کارگاه‌، ریاضیات‌ پایه‌ و مقدمات‌ آمار، تکنیک‌های‌ فلزکاری‌ ، تکنیک‌ ارتوپدی‌ فنی‌ ، اصول‌ توانبخشی‌ ، خواص‌ مواد (علوم‌ فلزات‌)، خواص‌ مواد (مواد مصنوعی‌)، بهداشت‌ عمومی‌ ، ارتوپدی‌ ، مکانیک‌، تکنولوژی‌ چوب‌ ، تکنیک‌ قطعه‌سازی‌، تئوری‌ پروتز ، تئوری‌ ارتز ، مدیریت‌ صنعتی‌، روانشناسی‌ معلولین‌، آناتومی‌ و فیزیولوژی‌ اعصاب‌ ، فیزیک‌ ، تکنولوژی‌ درودگری‌ ، آشنایی‌ با طراحی‌ و ساخت‌ ارتزهای‌ اندام‌ فوقانی‌ ، آشنایی‌ با طراحی‌ و ساخت‌ پروتزهای‌ زیرزانو، آشنایی‌ با طراحی‌ و ساخت‌ ارتزهای‌ اندام‌ تحتانی‌، آشنایی‌ با طراحی‌ و ساخت‌ ارتزهای‌ ستون‌ فقرات‌، آشنایی‌ با طراحی‌ و ساخت‌ پروتزهای‌ اندام‌ فوقانی‌، آشنایی‌ با طراحی‌ و ساخت‌ پروتزهای‌ بالای‌ زانو، اصول‌ فیزیوتراپی‌ و کاردرمانی‌، ارزشیابی‌ واندازه‌گیری‌ عضلات‌، آناتومی‌ سطحی‌ ، مقاومت‌ مصالح‌ ، اصطلاحات‌ پزشکی‌ ، رادیولوژی‌ ، تکنیک‌ چرمکاری‌ ، آمار و روش‌ تحقیق‌، مدیریت‌ مرکز ارتوپدی‌ فنی‌، نورولوژی‌ ، کینزیولوژی‌ وبیومکانیک‌ ، کارآموزی‌ در عرصه‌ ارتزهای‌ زیرزانو، کارآموزی‌ در عرصه‌ ارتزهای‌ پا، کارآموزی‌ در عرصه‌ ارتزهای‌ بالای‌ زانو، کارآموزی‌ در عرصه‌ ارتزهای‌ ستون‌ فقرات‌ ، کارآموزی‌ در عرصه‌ ارتزهای‌ اندام‌ فوقانی‌ ، کارآموزی‌ در عرصه‌ پروتزهای‌ مچ‌ پا و پنجه‌ ، کارآموزی‌ در عرصه‌ پروتزهای‌ زیرآرنج‌ ، کارآموزی‌ در عرصه‌ پروتزهای‌ بالای‌ آرنج‌، کارآموزی‌ در عرصه‌ پروتزهای‌ زیرزانو، کارآموزی‌ در عرصه‌ پروتزهای‌ بالای‌ زانو، کارآموزی‌ در عرصه‌ پروتزهای‌ لگن‌. 
 
………………………………………………………………………………….


بینایی‌ سنجی

شرح کلی شغل
تشخیص، مدیریت،‌ درمان حالات و بیماری‌های چشم و سیستم بینایی افراد؛ معاینه چشم و سیستم بینایی، تشخیص مشکلات و اختلالات، تجویز لنزهای تصحیح کننده بینایی و رایه درمان. ممکن است شامل تجویز دارو برای درمان وضعیت خاص چشمی هم باشد.

عناوین شغلی مشابه و مرتبط
بینایی سنج

وظایف
تهیه و تنظیم عینک، لنز و دیگر ابزار کمکی بینایی.
آموزش و مشاوره با بیماران درباره مراقبت از لنز، بهداشت چشم، تنظیم نور و عوامل ایمنی.
تبادل‌نظر با چشم پزشکان و ارجاع بیماران به چشم پزشک یا دیگر پزشکان مراقبت درمانی اگر درمان پزشکی بیشتر نیاز باشد.
آماده کردن بیماران برای انجام جراحی‌های چشمی مانند اصلاح آب مروارید و لیزر چشم همراه با مراقبت‌های پیش از جراحی و پس از آن.

“سازمان بهداشت جهانی علم بینایی سنجی را مراقبت اولیه از بینایی می‌داند. به این معنا که یک بیمار چشم در آغاز باید توسط یک بینایی‌سنج (اپتومتریست) معاینه شود تا اگر دچار عیوب انکساری، ‌اختلالات دید دو چشمی، انحرافات عضلانی آشکار و غیرآشکار، تنبلی چشم، فیکساسیون‌های غیر مرکزی و مواردی از این قبیل بود، توسط متخصص بینایی‌سنجی معاینه گردد و در غیر این صورت به پزشک متخصص ارجاع داده شود.” در حقیقت وظیفه بینایی‌سنج تشخیص‌ و تصحیح‌ عیوب‌ انکساری‌ (نزدیک‌بینی‌، دوربینی‌ و آستیگماتیسم‌) با تجویز عدسی‌های‌ مناسب‌ مانند عدسی‌های‌ عینک‌ یا لنزهای‌ تماسی‌، تشخیص‌ و تصحیح‌ اختلالات‌ دید دو چشمی‌ و تنبلی‌ چشم‌، تعیین‌ بهداشت‌ عمومی‌ چشم‌ و بهداشت‌ بینایی‌ در محیط‌های‌ کار و تحصیل‌ و دادن‌ آموزش‌ لازم‌ در این‌ زمینه‌ است‌؛ یعنی‌ یک‌ بینایی‌سنج‌ باید بر روی‌ محیط‌های‌ کار از نظر مقدار روشنایی‌ و حفاظت‌ بینایی‌ کار کارشناسی‌ کند. همچنین‌ تهیه‌ و تجویز وسایل‌ کمک‌ بینایی‌ ماند اکولرهای‌ ساده‌، مرکب‌، سیستم‌های‌ تلسکوپیک‌ و تلویزیون‌های‌ مداربسته‌ برای‌ نیمه‌بینایان‌ و اندازه‌گیری‌ میدان‌ بینایی‌ در تخصص‌ فارغ‌التحصیلان‌ این‌ رشته‌ است. از سوی‌ دیگر وقتی‌ یک‌ بیمار به‌ بینایی‌سنج‌ مراجعه‌ می‌کند متخصص‌ این‌ رشته‌ پس‌ از گرفتن‌ تاریخچه‌ سلامت‌ چشم‌ و معاینه‌ دقیق‌ برای‌ تعیین‌ اشکال‌های‌ اصلی‌، در صورت‌ نیاز، بیمار را به‌ متخصص‌ مربوط‌ اعم‌ از چشم‌ پزشک‌، متخصص‌ گوش‌ و حلق‌ و بینی‌، متخصص‌ داخلی‌ یا متخصص‌ مغز و اعصاب‌ ارجاع‌ می‌دهد.


توانایی‌های‌ لازم‌ 
یک‌ بینایی‌سنج‌ باید به‌ درس‌ فیزیک‌ مسلط‌ و بخصوص‌ به‌ فیزیک‌ نور علاقه‌مند باشد همچنین‌ در دوره دبیرستان‌ و پیش‌دانشگاهی درس‌های‌ ریاضی‌ و زیست‌شناسی‌ را به خوبی‌ فراگرفته‌ باشد. از نظر جسمانی‌ نیز لازم‌ است‌ که‌ از چشم‌ها و دست‌هایی‌ سالم‌ برخوردار باشد. در ضمن‌ این‌ رشته‌ صبر و حوصله‌ زیاد می‌خواهد چرا که‌ تعیین‌ نمره‌ عینک‌ یکی‌ از سخت‌ترین‌ کارها در علوم‌ بینایی‌ است‌ ونیاز به‌ صبر و حوصله‌ زیاد دارد.

موقعیت‌ شغلی‌ در ایران 
در حال‌ حاضر یک‌ بینایی‌سنج‌ موقعیت‌ کاری‌ خوبی‌ دارد و حدود ۸۰% فارغ‌التحصیلان‌ جذب‌ بازار کار می‌شوند چون‌ علاوه‌ بر این‌ که‌ می‌توانند به‌ طور مستقل‌ مطب‌ باز کنند و در زمینه‌ تخصص‌ خود فعالیت‌ نمایند، تنها افرادی‌ هستند که‌ در زمینه‌ ارائه‌ عینک‌های‌ مربوط‌ به‌ عیوب‌ انکساری‌ به‌ طور علمی‌ و دانشگاهی‌ تخصص‌ دیده‌اند. در ضمن‌ یک‌ بینایی‌سنج‌ می‌تواند به‌ عنوان‌ مشاور در مورد بهداشت‌ چشم‌ و مشکلات‌ بینایی‌ در محیط‌های‌ آموزشی‌، خدماتی‌ و صنایع‌ با سازمان‌های‌ دولتی‌ و صنایع‌ همکاری‌ کند، یا مسؤول‌ سنجش‌ بینایی‌ جهت‌ امور استخدامی‌ و نظامی‌ و اخذ گواهی‌نامه‌ رانندگی‌ و خلبانی‌ باشد و در اورژانس‌ برای‌ انجام‌ کمک‌های‌ اولیه‌ چشمی‌ تا رسیدن‌ بیمار به‌ مراکز ذی‌ربط‌ فعالیت‌ نماید.

درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل 
دروس‌ پایه‌ و اصلی‌:
فیزیک‌ نور، شیمی‌ عمومی‌، بیوشیمی‌، فیزیولوژی‌ عمومی‌، تشریح‌ عمومی‌ و اعصاب‌، آمار حیاتی‌ ، کمک‌های‌ اولیه‌، اورژانس‌های‌ چشم‌، آسیب‌شناسی‌ عمومی‌، میکروب‌شناسی‌، داروشناسی‌، علائم‌ چشمی‌ در بعضی‌ از بیماری‌های‌ داخلی‌، ژنتیک‌ و چشم‌، تشریح‌ و بافت‌شناسی‌ چشم‌، فیزیولوژی‌ چشم‌، اپتیک‌ هندسی‌ و فیزیکی‌، لابراتوار اپتیک‌، فیزیولوژی‌ اپتیک‌، مقدمات‌ اپتومتری‌، ابزرواسیون‌ ، تاریخچه‌ اپتومتری‌ و علوم‌ بینایی‌، زبان‌ تخصصی‌، اپتومتری‌، بینایی‌ محیطی‌.

دروس‌ تخصصی‌:
عدسی‌های‌ تماسی‌، آسیب‌شناسی‌ چشم‌، اپتومتری‌ کودکان‌، اپتومتری‌ افراد مسن‌ و نیمه‌بینایان‌، اپتومتری‌ مشاغل‌ و بهداشت‌ چشم‌، اپتومتری‌ چشم‌، مکانیسم‌ دید دو چشمی‌، درمان‌ آنومالی‌های‌ دو چشمی‌، آنالیز مشاهدات‌ کلینیکی‌،پایان‌ نامه‌ ، کارآموزی‌. 
 …………………………………………………………………………….

مدارک پزشکی
دیباچه: در دنیا ۱۲۰ میلیون نفر و در ایران بیش از یک میلیون نفر به تنبلی چشم مبتلا هستند. این بیماری در صورتی که قبل از ۵ سالگی تشخیص داده شده و درمان شود، کاملاً بهبود می‌یابد اما عدم تشخیص و درمان به موقع آن، می‌تواند منجر به ضعف شدید یک یا هر دو چشم و حتی نابینایی گردد. از همین رو سازمان بهزیستی کشور به یاری مهد کودک‌های سراسر کشور از سال ۷۸ طرح پیشگیری از تنبلی چشم را به اجرا در آورده است.وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با اطلاع از آمار گسترده تعداد افراد مبتلا به بیماری تنبلی چشم، طرح پیشگیری از این بیماری را ارائه داد. به عبارت دیگر پایه هر طرح، تحقیق و پژوهش پزشکی؛ اطلاعات و آمار بهداشتی ـ درمانی است. به همین دلیل امروزه در کشورهای پیشرفته و در حال رشد دنیا برای جمع‌آوری علمی داده‌های بهداشتی ـ درمانی، پردازش یا پروردن این داده‌ها و سازماندهی، توزیع و حفاظت از آنها، رشته مدیریت اطلاعات بهداشتی ـ درمانی مطرح شده است. رشته‌ای که فارغ‌التحصیلان آن به عنوان بازوهایی توانمند، ناب‌ترین اطلاعات را در اختیار سیاستگذاران و برنامه‌ریزان نظام بهداشتی ـ‌ درمانی یک کشور قرار می‌دهند.این رشته در دانشگاه‌ها و مرکز آموزش عالی کشور ما به نام رشته مدارک پزشکی در مقطع کاردانی دانشجو می‌پذیرد و فارغ‌التحصیلان آن می‌توانند به طور ناپیوسته تا مقطع دکترا نیز ادامه تحصیل دهند.رشته‌ مدارک‌ پزشکی‌ رشته‌ای‌ علمی‌ ـ اطلاعاتی‌ است‌ و قلمرو بحث‌ آن‌ اطلاعات‌ بهداشتی‌ ـ درمانی‌ می‌باشد و متخصصان‌ آن‌ نیز مدیران‌ اطلاعات‌ بهداشتی‌ ـ درمانی‌ کشور هستند؛ یعنی‌ یک‌ دانشجوی‌ مدارک‌ پزشکی‌ با مطالعه‌ دروسی‌ مانند طبقه‌بندی‌ یا کُدگذاری‌ بین‌المللی‌ بیماری‌ها، بایگانی‌ مدارک‌ پزشکی‌، کلیات‌ پزشکی‌، آشنایی‌ با اصطلاحات‌ پزشکی‌، آمار و کامپیوتر، خود را آماده‌ می‌کند تا اطلاعات‌ بهداشتی‌ ـ درمانی‌ را به خوبی‌ تجزیه‌ و تحلیل‌ کرده‌ و سپس‌ برای‌ برنامه‌ریزی‌های‌ نظام‌ بهداشتی‌ ـ درمانی‌ در اختیار مدیر یک‌ بیمارستان‌ یا مدیران‌ کلان‌ کشور قرار دهد.

توانایی‌های‌ لازم 
آمار به ویژه‌ آمار حیاتی‌ در رشته‌ مدارک‌ پزشکی‌ از اهمیت‌ بسیاری‌ برخوردار است‌. به‌ همین‌ دلیل‌ دانشجوی‌ مدارک‌ پزشکی‌ باید در درس‌ ریاضی‌ و آمار قوی‌ بوده‌ و همچنین‌ به‌ زبان‌ انگلیسی‌ مسلط‌ باشد.در ضمن‌ دانشجو باید به‌ زیست‌شناسی‌ علاقه‌مند باشد چون‌ در نهایت‌ پرونده‌های‌ بیماران‌ را که‌ در آنها اطلاعات‌ مربوط‌ به‌ نوع‌ بیماری‌ و نحوه‌ درمان‌ یا پیشرفت‌ بیماری‌ درج‌ شده‌ است‌، تجزیه‌ و تحلیل‌ می‌کند.

موقعیت‌های‌ شغلی‌ در ایران 

در هر بیمارستان‌ یا مرکز خدماتی‌ ـ درمانی،‌ بخشی‌ به‌ نام‌ بخش‌ مدارک‌ پزشکی‌ وجود دارد که‌ دارای‌ ۴ واحد آمار بیمارستانی‌، پذیرش‌، بایگانی‌ مدارک‌ پزشکی‌ و واحد کُدگذاری‌ بیماری‌ها است‌ و مسؤول‌ این‌ بخش‌ و کارکنان‌ آن‌ باید فارغ‌التحصیل‌ رشته‌ مدارک‌ پزشکی‌ باشند.فارغ‌التحصیلان‌ مدارک‌ پزشکی‌ در مقطع‌ کاردانی‌ فعالیت‌های‌ مربوط‌ به‌ واحدهای‌ پذیرش‌، آمار، کدگذاری‌ و ذخیره‌ و بازیابی‌ پرونده‌های‌ پزشکی‌ بیمارستان‌ را انجام‌ می‌دهند و کارشناسان‌ این‌ رشته‌ نیز مدیریت‌ هریک‌ از واحدهای‌ یاد شده‌ یا مدیریت‌ بخش‌ مدارک‌ پزشکی‌ بیمارستان‌ها و مراکز بهداشتی‌ ـ درمانی‌ را برعهده‌ می‌گیرند.

درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل
دروس‌ پایه‌:
بهداشت‌ محیط‌ بیمارستان‌، فیزیولوژی‌، آشنایی‌ با باکتری‌، ویروس‌، قارچ‌ و انگل‌، اخلاق‌ و مقررات‌ حرفه‌ای‌، روانشناسی‌ مقدماتی‌ و روابط‌ انسانی‌، ریاضیات‌ پایه‌، آناتومی‌.
دروس‌ اصلی‌:
کلیات‌ پزشکی‌، اصطلاحات‌ پزشکی‌، زبان‌ اختصاصی‌، اصول‌ مدیریت‌ بیمارستانی‌، مددکاری‌ اجتماعی‌، کامپیوتر و کاربرد آن‌، ماشین‌نویسی‌ عملی‌ و نظری‌.
دروس‌ تخصصی‌:
کُدگذاری‌ بیماری‌ها، مدارک‌ پزشکی‌، آمار حیاتی‌ مقدماتی‌، شاخص‌های‌ بهداشتی‌ و آمار بیمارستانی‌، اصول‌ و روش‌های‌ بایگانی‌، بایگانی‌ پزشکی‌، کارآموزی‌ در عرصه‌.
...................................................


رادیولوژی
همانطور که می دانید کمتر خانواده ای را می توان یافت که به بخش رادیولوژی مراکز درمانی مراجعه نکرده باشد. رشته رادیولوژی یا همان پرتو‌شناسی علم توضیح و تفسیر یافته‌های رادیوگرافیک در ارتباط با علائم و نشانه‌های کلینیکی بیمار است. راحت‌تر آن همان اشعه x است که در موقع شکستگی پا یا دست یا … ، خودتان از نزدیک آن را لمس کرده‌اید. در حال حاضر این رشته در کنکور سراسری ابتدا در مقطع کاردانی عرضه می‌شود و سپس می‌توان از سطح لیسانس تا دکترا ادامه تحصیل داد. جزء شرائط اولیه انتخاب این رشته ، آمادگی کافی جسمی و روحی و موفقیت در دروس فیزیک، فیزیولوژی، آناتومی می‌باشد. فارغ‌التحصیلان این رشته در مؤسسات تصویرنگار (رادیولوژی، ایزوتوپ، اسکن، سی ‌تی ‌اسکن، MRI ) و همچنین در بیمارستانها، در بخش فوق‌الذکر، فعالیت می‌کنند. گروهی از فارغ‌التحصیلان نیز به عنوان بازرسین کار با اشعه ایکس، در سازمان انرژی اتمی و در دانشگاه های علوم پزشکی در سطح کشور مشغول بکار هستند.

به‌طور کلی یک کاردان رادیولوژی وظایف زیر را به عهده دارد:
– آماده سازی دستگاههای مختلف رادیوگرافی.
– انجام رادیوگرافی براساس تکنیک‌های مربوط (وضعیت دادن به بیمار)
– انجام رادیوگرافی با ماده حاجب زیر نظر متخصص رادیولوژی.
– ظهور و ثبت کلیشه‌های رادیوگرافی.
– کنترل حسن انجام رادیوگرافی انجام شده.
– بایگانی و حفاظت عکسهای رادیولوژی بر طبق استانداردها.
– رعایت کلیه استاندارد‌ها به منظور حفاظت بیمار و متصدی رادیوگرافی. فارغ‌التحصیلان دوره کارشناسی این رشته با توجه به آموزش روشهای پیشرفته و تخصصی قادرند با همکاری متخصص رادیولوژی، امر تخصصی رادیولوژی را انجام دهند.
همچنین قادرند در بخش‌های رادیوتراپی و پزشکی هسته‌ای نیز خدمات درمانی و تشخیص را زیر نظر متخصصین انجام دهند.



تکنسین پروتزهای دندانی 

هدف این رشته تربیت متخصصان موردنیاز لابراتوارهای دندانپزشکی مراکز آموزشی، درمانی دولتی و خصوصی است. افرادی که با ساختن عضو مصنوعی برای کار ثابت مانند دندان مصنوعی (دندانپزشک، قالب دندان را تهیه می‌کند و متخصص پروتزهای دندانی براساس قالب، دندان را می‌سازد) و عضو مصنوعی برای کار متحرک مانند پلاک‌های ارتودنسی در لابراتورهای دندانسازی و کلینیک‌های دندانپزشکی حضوری فعال دارند.

توانایی‌های لازم 

تکنسین‌ پروتزهای دندانی کاری حساس ودقیق است و نیاز به دستانی توانمند و ماهر دارد. در این رشته دروس فیزیک، شیمی و زیست‌شناسی دارای اهمیت است و در نهایت داوطلبان باید توجه داشته باشند که هدف این رشته تربیت تکنسین متخصص و کارآمد است و از همین رو، این رشته تنها در مقطع کاردانی ارائه می‌شود.

موقعیت شغلی در ایران 
با توجه به توانمندی‌هایی که دانشجوی این رشته در طی تحصیل کسب می‌کند، براحتی می‌تواند جذب بازار کار شده و شغل مناسبی به دست بیاورد.فارغ‌التحصیلان این رشته می‌توانند هم به صورت مستقل اقدام به تأسیس لابراتور کنند و هم در کلینیک‌های دندانپزشکی فعالیت نمایند زیرا هر دندانپزشک عمومی یا ارتودنتسیت بری ساخت دندان مصنوعی یا قالب‌های ارتودنسی باید با یک تکنسین پروتزهای دندانی فعالیت کند.

درس‌های این رشته در طول تحصیل
 
بیوشیمی نظری، آناتومی دندان نظری و عملی، آسیب‌شناسی، میکروب‌شناسی نظری و عملی، بافت‌شناسی نظری و عملی، آناتومی عمومی نظری و عملی، بهداشت خانواده، فیزیک، پروتز کامل نظری و عملی، پروتز پارسیل، ارتودنسی نظری و عملی، استاتیک نظری و عملی، اوکلوژن نظری و عملی، لابراتوار اختصاصی، پروتزهای اطفال و ارتودنسی نظری و عملی، مواد دندان نظری و عملی. 


کاردانی فوریتهای پزشکی
فوریت‌های پزشکی خدمات امداد و کمک‌های اولیه را به بیماران و مصدومان حوادث مختلف تا رساندن آنها به مراکز درمانی ارائه می‌دهد. خدماتی که ممکن است داوطلبان را در موقعیت‌های حساس و پراسترس در تمام مدت شبانه‌روز قرار دهد. بنابراین داوطلب باید از نظر جسمی و روحی و روانی آمادگی لازم را برای خدمت در محیط‌های سخت نظیر دریا، کوهستان، شرایط‌ زلزله و دیگر بلایای طبیعی داشته باشد. رانندگی آمبولانس، حمل بیمار یا مصدوم، کمک‌های اولیه،‌ اطلاع‌رسانی و انجام سایر خدمات طبق دستور مافوق، بخشی از خدمات این افراد را تشکیل می‌دهد. به همین دلیل دانشجوی این رشته باید آمادگی فعالیت در شرایط سخت و توانایی در ایجاد ارتباط مسؤولانه با بیمار یا مصدوم و بستگان آنها را داشته باشد. 

توانایی‌های لازم 
رشته فوریت‌های پزشکی به صورت نیمه‌متمرکز دانشجو می‌پذیرد و داوطلبان پس از قبولی در آزمون علمی باید در آزمون حضوری این رشته نیز شرکت کنند و در صورت داشتن توانایی‌های روحی لازم از قبیل انضباط‌پذیری، گذشت و ایثار، اعتماد به نفس و آمادگی فعالیت در شرایط سخت و همچنین آمادگی جسمی کامل مانند عدم ابتلا به بیماری‌های مزمن و صعب‌العلاج مثل دیابت، فشار خون، آسم، نارسایی کلیه، بیماری‌های پیشرفته قلبی ، صرع و بیماری‌های روانی در این رشته پذیرفته می‌شوند.گفتنی است که در رشته فوریت‌های پزشکی داشتن قدرت بینایی خوب، مهارت‌های بدنی، روانی کلام و حداقل قد ۱۷۰ سانتی‌متر برای امدادرسانی سریع و صحیح ضروری است. در ضمن این رشته تنها از بین داوطلبان مرد دانشجو می‌پذیرد.

موقعیت شغلی در ایران 
دانش‌آموختگان این رشته می‌توانند در مرکز مدیریت حوادث و فوریت‌های پزشکی در سراسر کشور، آمبولانس‌های خصوصی یا در سازمان‌های مشابه فعالیت کنند.

درس‌های این رشته در طول تحصیل:
دروس پایه:

تشریح و فیزیولوژی، میکروب‌شناسی و انگل‌شناسی ، بهداشت عمومی، زبان تخصصی.

دروس اصلی:
داروشناسی، فرایند عملیات و اطلاعات فنی، نشانه‌شناسی و معاینات بدنی، جابه‌جایی و حمل بیمار، اخلاق و مقررات حرفه‌ای، آشنایی با سازمان‌های امدادی، بهداشت روانی و فوریت‌های روان‌پزشکی، فوریت‌ پزشکی در بلایا، کلیات پزشکی.

دروس تخصصی:
احیای قلبی ـ ریوی، اختلالات سیستم قلبی ـ عروقی، شکستگی‌ها و دررفتگی‌ها، مسمومیت‌ها و گزیدگی‌ها، فوریت‌های پزشکی در شرایط خاص، خونریزی‌ها، کاهش سطح هوشیاری، سوختگی، سرمازدگی و گرمازدگی. 
................................

 
علوم تغذیه
به طور کلی رشته علوم تغذیه شاخه ای از علوم زیستی است که آمیزه ای از علم و هنر است که کارشناس تغذیه طی شناخت مسائل تغذیه ای و علل موثر آن از طریق ارتقا پایدار و برابر در سیستم غذا و تغذیه،خدمات پژوهشی،آموزشی،مراقبت تغذیه ای و مشاوره ای را برنامه ریزی و اجرا میکند.

این رشته شامل تعدادی فعالیت های جامع مشارکتی است ک نیاز به دانش عمیق فیزیولوژی، جنبه های زیست پزشکی ،متابولیسم غذا و آگاهی از نقش عوامل فیزیکی،فرهنگی،اجتماعی و اقتصادی در انتخاب،دسترسی،مصرف غذا و اپیدمیولوژی بیماری های ناشی از سو تغذیه و راه های مقابله با آن ها دارد و بدین وسیله به درمان موثر کمک کرده و موجب ارتقا سلامت و فرهنگ تغذیه ای جامعه میگردد.

کارشناسی این رشته در حال حاضر شامل ۱۳۰ واحد میباشد که ۲۲ واحد عمومی،۲۵ واحد دروس پایه،۳۷ واحد دروس اصلی و ۲۸ واحد دروس اختصاصی.همینطور ۱۸ واحد کارآموزی طی دو ترم آخر یعنی ترم های ۷ و ۸. در استان خراسان فقط دانشگاه علوم پزشکی وارستگان پذیرای کارشناسی این رشته هست و بطور کل در تعداد معدودی از دانشگاه های سراسر کشور این رشته تدریس میشه،چرا که نسبتا به تازگی وارد ایران شده و از نظر بازار کار و آینده ی شغلی باید بگم که آینده بسیار روشنی دارد

فارغ التحصیلان این رشته میتوانند با مدرک کارشناسی،کارشناشی ارشد و دکترا مطب تاسیس کنند و اختلاف آن ها در حق ویزیت است. مدارک بالاتر حق ویزیت بیشتری دریافت میکنند. همینطور کارشناسان میتونند در بیمارستان ها و مراکز درمانی و همینطور اداره بهداشت استخدام بشوند.

لازم به ذکر است ک افراد با مدرک دکترا از این رشته برابر هستند با کسانی که پس از گذراندن هفت سال پزشکی عمومی،تخصص تغذیه میگیرند.

در ایران فقط یک شاخه برای دکترای این رشته موجود است اما در خارج کشور مخصوصا کشور کانادا که رشته تغذیه در آنجا پیشرفت بسیاری داشته چندین شاخه مختلف برای دکترای این رشته موجود است.

و درنهایت اینکه با وجود بازار کار خیلی خوب و آینده روشن رشته تغذیه،این رشته در زندگی شخصی افراد هم فوق العاده کاربردی و کمک کننده برای داشتن یک زندگی سالم است و پیشگیری کننده از بسیاری از بیماری ها و کمک به درمان و کنترل بیماری ها.
.........................

اتاق عمل
رشته کارشناسی پیوسته اتاق عمل شاخه ای از علوم پزشکی است که طی آن دانشجویان با اصول جدید اتاق عمل و تکنولوژی های نوین جراحی در جراحی های تخصصی و فوق تخصصی آشنا شده و مراقبت و کمک به اداره بیمار را قبل و حین و بعد عمل می آموزند.

دانش آموختگان رشته اتاق عمل عضوی از تیم بهداشتی درمانی خواهند بود که می‌توانند در اتاق عمل کمک‌های لازم فنی را به جراحان ارائه دهند. گسترش مراکز بیمارستانی دارای اتاق عمل جراحی و نیاز روزافزون به افراد متخصص برای اداره اتاق‌های عمل جراحی، بیانگر نیاز روز افزون جامعه به کارشناس اتاق عمل است. با توجه به طولانی بودن زمان برخی جراحی ها، علاقه مندان رشته اتاق عمل باید از انگیزه و توان جسمی نسبتاً بالایی برخوردار باشند.

در گذشته آموزش های آکادمیک این رشته محدود به سطح کاردانی بود در حالی که امروزه مقاطع بالاتر رشته اتاق عمل نیز وجود دارد. در ادامه برای آشنایی بیشتر متقاضیان انتخاب رشته کنکور و نیز افرادی که در بازار کار و استخدام به دنبال آینده شغلی بهتری هستند، اطلاعات بیشتری شامل: برنامه درسی(سرفصل) و تعداد واحد ها، دانشگاه های دارای رشته اتاق عمل، معرفی رشته های ارشد اتاق عمل (به منظور ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر) و معرفی فرصت شغلی و بازارکار این رشته ارایه می شود.

سرفصل دروس اتاق عمل و تعداد واحدها :
تعداد کل واحدها : 130 واحد
دروس عمومی : 20 واحد
دروس پایه ، اختصاصی و کارآموزی : 84 واحد
کارآموزی در عرصه : 24 واحد
نام شما

آدرس ايميل شما
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود
  • نظرات پس از تأیید مدير حداكثر ظرف 24 ساعت آينده منتشر می‌شود

تصاویر/ مراسم افتتاحیه دوره آموزشی توجیهی مجریان طرح نماد
راه اندازی سامانه پایش مشارکت علمی ایرانیان در جهان
هفت شیوه روان‌درمانی در مثنوی
ایران به یک میلیون روان شناس نیاز دارد
برای انسان نابینا شیشه و الماس فرقی ندارد اگر کسی قدرتان را ندانست فکر نکنید شیشه اید یقین بدانید که او نابیناست ...