پنجشنبه ۲۷ تير ۱۳۹۸ - 18 Jul 2019
تاریخ انتشار :
سه شنبه ۱۷ ارديبهشت ۱۳۹۸ / ۱۴:۳۶
کد مطلب: 47149
۱
به داد مظلومی (که بی صدا فریاد الأمان سر می دهد) برسیم!

«تراتوژن»هایی که مادران باردار از شدت آسیب آن ها بی خبرند

قاسم زارعی
«تراتوژن»هایی که مادران باردار از شدت آسیب آن ها بی خبرند
میگنا: از آنجا که به لطف و فضل الهی اینجانب توفیق یافتم در زمینه رشته تخصصی بیهوشی تحقیقات فراوانی را مطالعه کنم و یک کتاب (که چکیده چند صد مقاله و کتاب بود) در سال گذشته به چاپ برسانم، در حین مطالعات و تحقیقاتم برای جلد دوم این کتاب، وارد موضوع تراتوژن ها شدم. داروها و موادی که در حین جراحی ممکن است استفاده شوند و به دلیل تراتوژن بودن ممکن است آسیب های خفیف تا جبران ناپذیر برای جنین ایجاد کنند.

در حین بررسی این موضوع متوجه تراتوژن هایی شدم که شاید بیشتر مردم از شدت آسیب آن ها بی خبرند. مصمم شدم تا برخی از مطالب آن را به صورت مختصر و ساده مطرح کنم، تا به لطف الهی برادران و خواهرانم از این موضوع آگاه و برای جلوگیری از آسیب هایی که برخی غیر قابل جبران هستند، تلاش کنند. از خدا می خواهم صدایم را به گوش همه مردم برساند.

اگر مادر در حین بارداری، از برخی داروهای خاص، یا از برخی مواد شیمیایی خاص استفاده کند، ممکن است جنین دچار آنومالی (اختلالات ظاهری یا داخلی بدن مثل شکاف کام، اوتیسم و غیره) شود، که به این مواد تراتوژن گفته می شود(+). لذا واضح است که این مواد در دوره بارداری به شدت ممنوع و خطرناک خواهند بود. در این متن به چند مورد از تراتوژن های قوی و مهم که متاسفانه در جامعه ما به وفور یافت می شوند و باید ضرورت دوری از آن ها به گوش همه مادران برسد می پردازیم.

– یکی از مهمترین تراتوژن ها (که البته از جنس ماده و دارو نیست) اختلالات خلقی و روانی مادر است، و تاثیر مخرب آن در زمان شیردهی و بعد از آن هم خواهد بود [۴,۱۸,۲,۲۱, ۲۳, ۳۴]. متاسفانه بسیاری فکر می کنند استرس مادر، فقط خطر سقط جنین را به دنبال دارد، ولی عمق فاجعه بیش از این حرف هاست. مطالعات بسیار گسترده جهانی نشان داده اند؛ احتمال بروز افسردگی/اضطراب/استرس مادر به دلایل پیچیده ای در دوران بارداری و پس از آن بیشتر می شود، که می تواند باعث آسیب های فراوان در مادر و جنین یا نوزاد شود، که عبارتند از؛
۱) اختلال رشد جنین و کاهش وزن هنگام تولد [۸,۵۰,۵۱,۵۴]
۲) بیش فعالی یا کاهش توجه ADHD [19,63]
۳) اوتیسم [۳۵, ۱۹]
۴) مشکلات ذهنی یا به عبارتی نقص Neurodevelopment و کاهش IQ و انواع دیگر هوش ها [۳۵,۶۳, ۸, ۱۹,۵۴, ۵۰,۶۶, ۶۸]
۵) مشکلات اعصاب و روان در آینده فرزند [۱۷, ۸, ۲۰,۵, ۱۶]
۶) مشکلات اجتماعی در آینده فرزند [۴۸, ۶۹, ۷۰]
در شهرهای مختلف کشورمان مطالعات مختلفی درباره مشکلات اعصاب و روان در مادر باردار انجام شده، و متاسفانه این تحقیقات درصد و شیوع این مشکلات را در کشورمان بالا می دانند. قریب به اتفاق این مطالعات به این جمله اذعان دارند؛
با توجه به شیوع بالای اختلالات اعصاب و روان بارداری و تاثیر مخرب آن بر رشد ظاهری و رشد ذهنی جنین، باید در کنار مراقبت های جسمی، اهمیت مراقبت های روانی بارداری به مادران، خانواده ها و پرسنل درمانی به درستی تبیین گردد. همچنین مادران مستعد باید با انجام راهکارها و مراقبت های روحی روانی در دوران قبل، حین و بعد از زایمان از بروز  آسیب های آن بر جنین که گاهی به سختی جبران می شوند پیشگیری کنند [۵, ۸, ۱۰, ۱, ۱۲, ۲۲, ۴۷, ۵۲, ۱, ۳۸, ۵۳, ۷۱, ۵۵, ۵۶, ۵۷].

از جمله عوامل ایجاد مشکلات اعصاب و روان [۱, ۶, ۹, ۱۱, ۱۳, ۳۱, ۳۳, ۳۸, ۴۵, ۵۰, ۶۲, ۶۳, ۶۶, ۷۱, ۷۲] عبارتند از؛
– وجود مشکلات اخلاقی و رفتاری در خانواده
– سابقه مشکلات اعصاب و روان در مادر یا خانواده
– عدم حمایت شوهر یا خانواده زوجین از مادر
– کم حرف زدن یا صحبت صمیمانه نداشتن
– مشکلات اقتصادی
– سطح اعتقادات و معنویات پائین (ارتباط با؛ خدا، قرآن، دعا، بندگان خوب، سخنان عالمان) [۷, ۱۰, ۲۲, ۴۷, ۱۲]
– اختلالات هورمونی قبل از بارداری و کم خونی
– کمبودهای تغذیه ای
– اختلالات گوارشی
– تهوع استفراغ بارداری
– اشعه موبایل و استفاده از فضای مجازی [۷۳-۷۶]
– وجود شخصیت پر استرس
– زندگی پر استرس
– وسواس فکری یا کاری
– ورزش نکردن
– با طبیعت مرتبط نبودن و غیره…
 
برخی ضد تراتوژن ها عبارتند از؛
اسید فولیک روزانه، ویتامین D، ویتامین های گروه B، مولتی ویتامین های پره ناتال، بالا بردن نشاط و خلق مادر، خواندن قرآن (کتابی که همه آرامش و تدابیر زندگی ما در آن بیان شده است)، خواندن دعا و مناجات، توسل و معنویات، دور کردن استرس های فیزیکی و روانی، دور شدن از مواد میکروبی و محیط های آلوده، اصلاح کمبود های تغذیه ای، اصلاح مشکلات گوارشی، ورزش منطقی و مناسب، ماساژ بدن با روغن زیتون یا اسطوخدوس، طب سوزنی یا فشاری در نقاط LV1, HT7, Ren Mai 17 ,DU23 , DU24, GB8, GB9, M-HN3, M-HN9 که در کاهش استرس و اضطراب و افسردگی اثبات شده اند، تنفس عمیق در طبیعت، گل کاشتن، استشمام بوی عطر اسطوخدوس یا بهارنارنج، حمایت های روانی خانواده و حمایت های اجتماعی.

تغذیه مناسب از جمله مقدار کم روزانه؛ سیب، به، سنجد، سویق گندم و جو، عدس، اسفناج، گلابی، چغندر، کندر (کم و گاهی)، بادام، نخودچی و کشمش، بادرنجبویه (کم و گاهی)، کاسنی (کم و گاهی)، بهارنارنج (کم و گاهی)، خرما، کدو، توت، لبنیات، آبگوشت ساده و غیره.

همچنین باید از برخی غذاها پرهیز کرد که عبارتند از: زرشک، بابونه، رازیانه، رزماری، چای و قهوه، پونه، زعفران، سیاه دانه، آویشن، جعفری(زیاد آن)، آلوئه ورا، کرچک، گلرنگ، اسفند، پنیرباد، پونه(خیلی زیاد آن)، خشخاش، زیره، کافور، سرخدار، شاهدانه، نعناع گربه ای، هل، یونجه، برگ بو، جوز بویا، خردل سفید و سیاه، درمنه، سداب، اوکالیپتوس، بارهنگ، پنج انگشت، جین سینگ، دارچین، کاکل ذرّت، برگ سنا، گل ختمی، فلفل، دانه هویج، آنغوزه، تاجریزی پیچ، تاجریزی سیاه، چای کوهی، گل حسرت(سورنجان)، هلیله و غیره[۷, ۱۰, ۱۲, ۲۷, ۲۹, ۳۲, ۳۷, ۳۹, ۴۲, ۴۴, ۴۷, ۵۲, ۵۹].

متاسفانه گاهی پرسنل درمانی نیز آگاهی کامل و التزام و دغدغه واقعی و عملی در شناسایی مادران مستعد و غربالگری آنها و ارجاع به مراکز کارآمد مشاوره روانشناسی بالینی ندارند[۳, ۳۶, ۴۰, ۴۳, ۴۹, ۵۸]… بیائید به داد مظلوم برسیم… کادر بهداشت و درمان در راستای شناسایی، پیگیری و بهبود مادران مبتلا وظیفه دارند، بدیهی است کم کاری این معاونت حق الناسی بزرگ است. از طرفی همه سازمان ها و متولیان اطلاع رسانی باید در جهت آگاهی دادن به مردم تلاش کنند. باید مردم از اهمیت این موضوع آگاه شده و در جهت پیشگیری یا درمان با مشاوره های روانشناسی بالینی آگاه شوند.

دغدغه مندان دلسوز این کشور از مسئول یا غیر مسئول به خاطر خدا باید در جهت رساندن این آگاهی به مردم تلاش کنند. یکی از نشانه های یک منتظر امام زمان همین است که باید در جهت ساختن نیروهایی کارآمد و مخلص تلاش کند. از یک پدر گرفته تا مسئولین بالا همه باید در جهت ساختن شرایط تلاش کنند. اگر یک خانواده یا یک کشور به این تراتوژن مهم، توجه داشته باشند، به لطف الهی شرایط برای تربیت و ساختن مومنانی واقعی وجود خواهد داشت.
– از جمله تراتوژنهای دیگر دمای بالا (بیش از ۳۸ درجه) و دمای پائین (کمتر از ۳۶ درجه) بدن مادر است[۴, ۱۸].
– یکی از تراتوژن های مهم دیگر که متاسفانه در کشور ما رو به فزونی است؛ سیگار و قلیان [۲۸, ۵۳]، گل، علف و الکل [۱۵, ۲۳, ۲۵] و غیره است. توسط تحقیقات مفصل در کشورهای مختلف دنیا اثبات شده است که استعمال اینگونه مواد به دلیل وجود موادی از جمله؛ نیکوتین، کافئین، ماری جوانا، مواد معطر قلیان، مواد کارسینوژنیک (سرطان زا)، تراتوژن هستند. متاسفانه “گل” و “علف” که در سطح شهرهای کشور ما پخش است، همان ماری جوانایی است که مطالعات فراوان اثبات کرده اند، مادرانی که در معرض دود این ماده مخدر قرار گرفته اند، به طور معنی داری فرزندانی با این اختلالات خواهند داشت[۱۴, ۲۴, ۲۵, ۲۶, ۳۰, ۴۱, ۴۶, ۶۰, ۶۴]:
۱) سقط، سندروم مرگ ناگهانی جنین [۵۵, ۳۰, ۳۵]۲) مختل شدن روابط مادرانه با فرزند [۱۴, ۲۴, ۲۵, ۲۶, ۱۳, ۲]
۳) بعد از بارداری نیز از طریق شیر مادر به نوزاد انتقال داده می شود و می تواند کاهش رشد ذهنی، کاهش رشد و تون عضلانی و اختلالات خواب و رفتاری را در نوزاد بوجود آورد.
۴) اختلالات رشد بدنی
۵) رشد ذهنی Neurodevelopment [15, 24,26, 60, 61]
۶)  اختلالات اجتماعی [۶۰, ۲۶, ۱۵, ۲۱]
۷) اختلالات روانی در آینده فرزند[۱۵, ۶۵, ۲۶, ۲۱]
۸) کاهش مسئولیت پذیری در جامعه
حتی برخی معتقدند علاوه بر اعتیادآوری که “گل” دارد آسیب های روانی ناشی از آن نسبت به مخدرهای معمولی بدتر است. متاسفانه دشمن برای فرزندان شیعه که هنوز هم بدنیا نیامده اند نقشه ها ریخته است، و وای بر مسئولی، اگر بی تفاوت بنشیند…

آسیب این مواد در دوران شیردهی نیز بر نوزاد شدید خواهد بود. لذا یادگیری، رشد فکری و رفتاری و حتی جسمی نوزادی که در معرض این مواد است به طور معنی داری نسبت به مادرانی که در معرض مواد مخدر و سیگار نیستند، ناقص تر خواهد بود.

جدا از بحث تراتوژن الان متاسفانه هستند جوانان و نوجوانان ما که به سیگار، قلیان، گل و مواد مخدر دیگر رو آورده اند. دشمن نمی خواهد این جوان یا نوجوان به خودسازی، تربیت اعتقاد و اخلاق بپردازد. متاسفانه عده کثیری از اقشار جامعه بیش از اینکه به مواد اعتیاد آور به صورت واقع گرایانه توجه کنند و از آن متنفر باشند، به بینش و ارزش گزاری اطرافیان از جمله؛ خانواده و بیشتر دوستان توجه می کنند. وجود فضای مجازی، سطح اعتقاد، معنویت و حمایت اجتماعی پائین باعث می شوند، فرد تحت تاثیر بینش دوستان ناباب قرار گرفته و آلوده به هر کاری و گناهی شود.
آیا اگر ببینیم مظلومی فریاد الأمان سر می دهد و بی توجه از کنار او رد شویم، مصداق «ظالم» نیستیم؟ کلیه خبرگزاری ها، انتشارات، صدا و سیما، آموزش و پرورش، مراکز مشاوره ای، مراکز بهداشتی، و غیره بیایند و به داد این مظلومان برسند… و ما در این دوران غریب باید ذلیلانه و خالصانه از خدا بخواهیم که ما را به راه چهارده نور مقدس هدایت فرماید…



*قاسم زارعی - ندای اصفهان
منابع
 
Abaszadeh F, Bagheri A, MehranN.Quality of life among pregnant women.Payesh. 2009; 9 (1):69-75. (Persian)
ACOG (American College of Obstetricians and Gynecologists) Committee Opinion Number 637, July 2015: Marijuana use during pregnancy and lactation. http://www.acog.org/Resources- And-Publications/Committee-Opinions/Committee-on-Obstetric-Prac tice/Marijuana-Use-During-Pregnancy-and-Lactation. Accessed July 5, 2015.
ACOG (American College of Obstetricians andGynecologists) Committee Opinion Number 630, May 2015: Screening for Perinatal Depression. http://www.acog.org/Resources-And-Publications/Committee-Opinions/ Committee-on-Obstetric-Practice/Screening-for-Perinatal-Depression.
Adriane; Graham, Jr., John M.; Hales, Barbara F.; Hansen, Deborah K.; Holmes, Lewis B.; Hood, Ronald D.; Kavlock, Robert J.; Knudsen, Thomas B.; Lary, Joseph; Mattison, Donald R.; Miller, Richard K.; Mills, James L.; Polifka, Janine E.; Rasmussen, Sonja A.; Robaire, Bernard; Rogers, John M.; Schoenwolf, Gary C.; Scialli, Anthony R.; Shaw, Gary M.; Singh, Amar V.; Slikker, Jr., William; Streissguth, Ann P.; Tassinari, Melissa S.; Uriu-Adams, Janet; Vorhees, Charles V.; and Weringer, Elora J., “Teratology Primer-2nd Edition (7/9/2010)” (2010). Department of Pediatrics Faculty.
Aghayosefi G, Alaghband M. The effect of coping-therapy on mothers mental health that have genetically and non-genetically mentally retarded children. Social Welfare 2010; 10(37): 207-25. [Persian]
Alhusen JL, Lucea MB, Bullock L, Sharps P. Intimate partner violence, substance use, and adverse neonatal outcomes among urban women. J Pediatr. 2013 Aug; 163(2): 471-6.
Ali -Bakhshi Z, Mamaghanieh M, Alipoor A. The relation between trust in God and mental health among Payame-Noor University students. Islamic University; 2011. 15(1):47-66 (Persian).
Alipour Z, Lamyian M, Hajizadeh E. Anxiety during pregnancy: a risk factor for neonatal physical outcome? Journal of Urmia Nursing and Midwifery Faculty. 2011; 9(1):30-8
Alwan, Sura; Bleyl, Steven B.; Brent, Robert L.; Chambers, Christina D.; Daston, George P.; Aras N, Oral E, Aydin N, Gulec M. Maternal age and number of children are risk factors for depressive disorders in non-perinatal women of reproductive age. Int J Psychiatry Clin Pract. 2013; 17(4):298–۳۰۶٫
Bagheri M, Chegeni ME, Negar FM. Reviews of the effectiveness of religious, spiritual and mental therapy on stress reduction, anxiety and depression in women with addicted spouse in Ilam city. Journal of Reaserch on Religion & Health. 2015; 1(3):19-24 (Persian).
Bennett HA, Einarson A, Taddio A, Koren G, Einarson TR. Prevalence of depression during pregnancy: systematic review. Obstet Gynecol. 2004; 698-709.
Borghei NS, Taghipour A, Latifnejad Roudsari R. [Pregnant mothers’ strategies for the management of pregnancy concerns]. Hayat, Journal of School of Nursing and Midwifery, Tehran University of Medical Sciences. 2017; 23(2): 106-125. (Persian)
Burt VK, Stein K. Epidemiology of depression throughout the female life cycle. J Clin Psychiatry. 2002; 63:9-15.
Conner SN, Bedell V, Lipsey K, Macones GA, Cahill AG, Tuuli MG. Maternal marijuana use and adverse neonatal outcomes: a systematic review and meta-analysis. Obstet Gynecol. 2016; 128(4):713–
Ethen MK, Ramadhani TA, Scheuerle AE, Canfield MA, Wyszynski DF, Druschel CM, et al. National Birth Defects Prevention Study. Alcohol consumption by women before and during pregnancy. Maternal Child Health Journal. 2009; 13:274-85.
Fateme Nazmiye, MohammadHasan Sheikhha, Mahmoud Kamali. The effects of coping therapy on general health of pregnant women with high risk of genetic abnormalities in their fetus. J Shahid Sadoughi Univ Med Sci 2016; 24(8): 607-17.
Faustman, Elaine M.; Finnell, Richard H.; Fraser, F. Clarke; Freidman, Jan M.; Fugh-Berman, Fried PA. Conceptual issues in behavioral teratology and their application in determining long-term sequelae of prenatal marihuana exposure. J Child Psychol Psychiatry. 2002;43(1):81–۱۰۲
Friedman JM. How do we know if an exposure is actually teratogenic in humans? Am J Med Genet C Semin Med Genet 2011; 157C (3):170–۱۷۴٫
GA Maternal stress induces epigenetic signatures of psychiatric and neurological diseases in the offspring.(2013) PLoS ONE 8:e56967.
Gao L-L, Chan SW-C, and Sun K. Effects of an interpersonal-psychotherapy-oriented childbirth education programme for Chinese first-time childbearing women at 3- month follow up: randomised controlled trial. International Journal of Nursing Studies. 2012; 49:274-81.
Garry A, Rigourd V, Amirouche A, Fauroux V, Aubry S, Serreau R.Cannabis and breastfeeding. J Toxicol. 2009; 2009(Article ID 596149):5 pages http://dx.doi.org/10.1155/2009/596149.
Ghadimi F. Mental relaxation and peace of mind with prayer. Pishgaman Monthly. 2011; 7(65):35 (Persian).
Gibson J, McKenzie-McHarg K, Shakespeare J, Price J, Gray R. A systematic review of studies validating the Edinburgh Postnatal Depression Scale in antepartum and postpartum women. Acta Psychiatrica Scandinavica. 2009;119:350-64
Goldschmidt L, Richardson GA, Cornelius MD, Day NL. Prenatal marijuana and alcohol exposure and academic achievement at age 10. Neurotoxicol Teratol. 2004; 26(4):521–۵۳۲٫
Grant T. Impact of Marijuana Use on Pregnant Women and Their Children. Alcohol & Drug Abuse Institute, University of Washington, July 2016.
Gunn JKL, Rosales CB, Center KE, Nunez A, Gibson SJ, Christ C, Ehiri JE. Prenatal exposure to cannabis and maternal and child health outcomes: a systematic review and meta-analysis. BMJ Open 2016; 6:e009986.
Karami KH, Mardani A, Shakerinejad GH, Saki A. Effectiveness of a codified educational behavioral program on the mental health of pregnant women. J Shahid Sadoughi Univ Med Sci 2015; 23(9): 879-89.
Kardia SL, Pomerleau CS, Rozek LS, Marks JL. Association of parental smoking history with nicotine dependence, smoking rate, and psychological cofactors in adult smokers. Addict Behav 2003; 28(8):1447-52.
Kieffer EC, Caldwell CH, Welmerink DB, Welch KB, Sinco BR, Guzmán JR. Effect of the healthy MOMs lifestyle intervention on reducing depressive symptoms among pregnant Latinas. American Journal of Community Psychology. 2013; 51:76-89.
Klonoff-Cohen H, Lam-Kruglick P. Maternal and paternal recreational drug use and sudden infant death syndrome. Arch Pediatr Adolesc Med. 2001; 155(7):765–۷۷۰٫
Kramer, M.S., Lydon, J., Seguin, L., Goulet, L., Kahn, S.R., McNamara, H., Genest, J., Dassa, C., Chen, M.F., Sharma, S., Meaney, M.J., Thomson, S., Van Uum, S., Koren, G., Dahhou, M., Lamoureux, J., Platt, R.W., 2009. Stress pathways to spontaneous preterm birth: the role of stressors, psychological distress, and stress hormones. Am. J. Epidemiol. 169, 1319—۱۳۲۶٫
Lancaster CA, Gold KJ, Flynn HA, Yoo H, Marcus SM, Davis MM. Risk factors for depressive symptoms during pregnancy: a systematic review. American Journal of Obstetrics and Gynecology. 2010; 202:5-14.
Laplante, D.P., Barr, R.G., Brunet, A., Galbaud du Fort, G., Meaney, M.L., Saucier, J.F., Zelazo, P.R., King, S., 2004. Stress during pregnancy affects general intellectual and language functioning in human toddlers. Pediatr. Res. 56, 400—۴۱۰٫
Lau Y, Wang Y, Yin L, Chan KS, Guo X. Validation of the Mainland Chinese version of the Edinburgh Postnatal Depression Scale in Chengdu mothers. International Journal of Nursing Studies. 2010; 47:1139-51.
Letourneau N, Duffett-Leger L, Salmani M. The role of paternal support in the behavioural development of children exposed to postpartum depression. Can J Nurs Res. 2009; 41(3):86-106.
Logsdon MC, Myers JA. Comparative performance of two depression screening instruments in adolescent mothers. Journal of Women’s Health. 2010; 19:1123-1128.
Lteif Y, Kesrouani A, Richa S. [Depressive syndromes during pregnancy: Prevalence and risk factors]. J Gynecol Obstet Biol Reprod. 2005; 34:262-269.
Makvandi Z, Sharifi M, Barati M. Assessment of Factors Associated With Hookah Consumption Among College Students of Asad Abad City Base on The Theory of Planned Behavior (TPB) in 2015-2016. Iran J Health Educ Health Promot. 2018; 5 (4):270-279.
Manber R, Schnyer RN, Lyell D, Chambers AS, Caughey AB, Druzin M et al. Acupuncture for depression during pregnancy: a randomized controlled trial. Obstetrics and Gynecology. 2010; 115:511-20.
Mann R, Gilbody SM. Should methodological filters for diagnostic test accuracy studies be used in systematic reviews of psychometric instruments? A case study involving screening for postnatal depression.Systematic Reviews. 2012; 1:9.
Mark K, Desai A, Terplan M. Marijuana use and pregnancy: prevalence, associated characteristics, and birth outcomes. Arch Women Ment Health. 2016; 19(1):105–
Matthey S, Kavanagh DJ, Howie P, Barnett B, Charles M. Prevention of postnatal distress or depression: an evaluation of an intervention at preparation for parenthood classes. J Affect Disord. 2004; 79(1):113-129.
Matthey S. Using the Edinburgh Postnatal Depression Scale to screen for anxiety disorders. Depression and Anxiety. 2008; 25:926-31.
Mullany BC. Barriers to and attitudes towards promoting husbands’ involvement in maternal health in Katmandu, Nepal. Soc Sci Med. 2006; 62(11):2798-809.
Nager A, Johansson LM, Sundquist K. Are sociodemographic factors and year of delivery associated with hospital admission for postpartum psychosis? A study of 500,000 first-time mothers. Acta Psychiatrica Scandinavica. 2005; 112:47-53.
Nair P, SchulerME, Kettinger L, Harrington D. Cumulative environmental risk in substance abusing women: parenting stress, child abuse potential, and development. Pediatric Research. 2002; 51:186A.
Najafi Sani A, Hashemi Asl M, Golmakani N, Jafarnejad F. The relationship between familiarity with Quran and religious activities with happiness in pregnant women. The Iranian Journal Obstetrics, Gynecology and Infertility. 2013; 15(40):24-31 (Persian).
O’Connor TG, Ben-Shlomo Y, Heron J, Golding J, Adams D, Glover V. Prenatal anxiety predicts individual differences in cortisol in pre –adolescent children. Biol Psychiatry 2005; 58(3):211- 217.
Ondersma SJ, Svikis DS, Thacker LR, Beatty JR, Lockhart N. Computer-delivered screening and brief intervention (e-SBI) for postpartum drug use: a randomized trial. Journal of Substance Abuse Treatment. 2014; 46:52-9.
Otake Y, Nakajima S, Uno A, Kato S, Sasaki S, Yoshioka E, et al. Association between maternal antenatal depression and infant development: a hospitalbased prospective cohort study. Environ Health Prev Med. 2014; 19(1):30–۴۵٫ Pubmed Central PMCID: 3890074.
Pesonen AK,Raikkonen K,Strandberg TE,Jarvenpaa AL.Continuity of maternal stress from the pre-to the postnatal period:associations with infants positive,negative and overall temperamental activity.Infant Behav Dev.2005;28(1):36-47.
Rabeipour S, Khodaei AR, Radfar M, Khalkhali HR. The relationship between husbands participation in care of pregnant women referred to health centera in urmia. J Urmia Nurs Midwifery Fac 2015; 13(4):338-347. (persian).
Saeed-Firoozabadi M, Tahmasebi R, Noroozi A. Predicing Factors on Coninued Intenion of Waterpipe Smoking Among Women in Bushehr Using the Theory of Planned Behavior. Iran J Health Educ Health Promot 2014; 2(4):260-9.
Sandman CA, Glynn LM, Davis EP. Neurobehavioral consequences of fetal exposure to gestational stress. In: Kisilevsky B, Reissland N, eds. Advancing Research on Fetal Development. New York, NY: Springer Publisher; 2015
Sedgh G, Finer LB, Bankole A, Eilers MA, Singh S. Adolescent pregnancy, birth, and abortion rates across countries: levels and recent trends. J Adolesc Health 2015;56:223-30
Shams Alizadeh N, Bolhari J, Shahmohammadi D. Epidemiology of mental disorders in a village in Tehran Province [Article in Farsi]. Andeesheh Va Raftar J 2001 Summer- Fall; 7(1-2):19-26.
Shimada H, Nishi D, Usuda K, Matsoka Y, Ito H, Isaka K. Factors associated with depressive symptoms during mid-pregnacy at a Japanese university hospital. Jpn J Gen Hosp Psychiatry. 2016; 28(1):29–۳۴٫
Sidebottom AC, Harrison PA, Godecker A, Kim H. Validation of the Patient Health Questionnaire (PHQ)-9 for prenatal depression screening. Archives of Women’s Mental Health. 2012; 15:367-74.
Simbar M, Nahidi F, RamezaniTehrani F, Ramezankhani A. Fathers’ Educational Needs about Perinatal Care A Qualitative Approach. J Biosoc Sci. 2010; 42(5):633-641.
Smith AM, Fried PA, Hogan MJ, Cameron I. Effects of prenatal marijuana on visuospatial working memory: an fMRI study in young adults. Neurotoxicol Teratol. 2006; 28(2):286–
Sundram S. Cannabis and neurodevelopment: implications for psychiatric disorders. Hum Psychopharmacol. 2006;21(4):245–۲۵۴
Urquia ML, O’Campo PJ, Heaman MI, Janssen PA, Thiessen KR. Experiences of violence before and during pregnancy and adverse pregnancy outcomes: an analysis of the Canadian Maternity Experiences Survey. BMC Pregnancy Childbirth. 2011 Jun 7; 11: 42.
Van den Bergh BR, Marcoen A. High antenatal maternal anxiety is related to ADHD symptoms, externalizing problems and anxiety in 8–۹ year olds. Child Dev. 2004; 75(4):1085–۹۷٫ [PubMed:15260866]
Wang JL, Lesage A, Schmitz N, Drapeau A. The relationship between work stress and mental disorders in men and women: finading from population-based study. J Epidemiol community Health 2008 Jan;62(1):42-7.
Wang X, Derakhshandeh R, Liu J, et al. One Minute of Marijuana Secondhand Smoke Exposure Substantially Impairs Vascular Endothelial Function. J Am Heart Assoc. 2016;5(8). doi:10.1161/JAHA.116.003858.
Westfall RE, Janssen PA, Lucas P, Capler R. Survey of medicinal cannabis use among childbearing women: patterns of its use in pregnancy and retroactive self-assessment of its efficacy againstmorning sickness. Complement Ther Clin Pract. 2006; 12(1):27–
Engaging men and boys in changing gender-based inequity in health: Evidence from programme interventions. Geneva. World Health Organisation; 2007.
Maternal -mental health and child health and development in low and middle income countries. Geneva: WHO. 2008.
Woolhouse H, Gartland D, Mensah F, Brown SJ. Maternal depression from early pregnancy to World Health Organization. Maternal mental health and child health and development in low and middle income countries. Geneva, Switzerland: Report of UNFPA and WHO; 2008.
ZandvanianNaeini A, Amrollahi AM. Efficacy of Anger Management Training on increasing Mental Health of Disabled Children Mothers. Tolooebehdasht 2014; 13(3): 73-85.
Zareipour M, Sadeghi R, Bazvand E. Mental Health and its Related Factors in Pregnant Women in Health Centers of Kuhdasht, Iran. Journal of Health and Development. 2012;1(2):156-165.
Zarepur H. The effect of coping- therapy on anxiety and depression among infertile women reffered to yazd researechary – therapeutic center Yazd: Payam Noor Uni; 2015.
Thomas S, Heinrich S, von Kries R, et al. Exposure to radio-frequency electromagnetic fields and behavioural problems in Bavarian children and adolescents. Eur J Epidemiol. 2010; 25:135–۴۱٫[PubMed: 19960235].
Divan HA, Kheifets L, Obel C, et al. Prenatal and postnatal exposure to cell phone use and behavioral problems in children. Epidemiology. 2008; 19:523–۹٫ [PubMed: 18467962]
Rabiei L, Eslami AA, Masoudi R, Salahshoori A. Assessing the Effectiveness of Assertiveness Program on Depression, Anxiety and Stress among High School Students. Health System Research. 2012; 8(5): 844-56. [Persian].
Jafari N, Fatehizadeh M. Investigation of the relationship between internet addiction and depression, anxiety, stress and social phobia among students in Isfahan University. Scientific Journal of Kurdistan University ofMedical Sciences. 2012; 17(4): 1-9. [Persian]
Ferreri, F., Carcio, G., Pasquale, T., Gemnaro, L., Fini, R., Rossini, P. M., 2006. Mobile phone emissions and human brain excitability. Ann Neurology 60: 188-196.
نام شما

آدرس ايميل شما
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود
  • نظرات پس از تأیید مدير حداكثر ظرف 24 ساعت آينده منتشر می‌شود

نپذیرفتن شخصیت فردی، عامل تنش های رفتاری در افراد
تصاویر/ مراسم افتتاحیه دوره آموزشی توجیهی مجریان طرح نماد
راه اندازی سامانه پایش مشارکت علمی ایرانیان در جهان
هفت شیوه روان‌درمانی در مثنوی
زبان هیچ استخوانی ندارد اما آنقدر قوی هست که بتواند قلبی را بشکند. پس مراقب حرف هایتان باشید.