امتیاز مثبت
۲
 
 
باز هم امتحان / خرداد و استرس‌هايش
کد مطلب: 11098
تاریخ انتشار : چهارشنبه ۲۷ ارديبهشت ۱۳۹۱ ساعت ۱۲:۴۳
 
هزار و يك راه براي موفقيت در آزمون‌ / باور كنيد، امتحان ترس ندارد بررسي وظايف والدين در فصل امتحانات دانش‌آموزان
باز هم امتحان / خرداد و استرس‌هايش
باز هم امتحان
با فرارسيدن فصل امتحان، نگراني دانش‌آموزان براي بهتر امتحان دادن و عبور از هفت خان امتحانات صد چندان مي‌شود.علاوه بر دانش‌آموزان، والدين آنها نيز در تب و تاب فصل امتحان قرار مي‌گيرند و گويي آنها بيشتر از دانش‌آموزان نگران امتحانات فرزندان خود هستند.

بيشترين ميزان عدم توافق‌ها، تيره ‌شدن روابط، ناراحتي‌‌ها، تعارضات، دور شدن و فاصله گرفتن والدين و فرزندان در زمان امتحانات است. اين نتيجه، حاصل استخراج نتايج پرسشنامه‌اي است كه در آن از والدين و فرزندان آنها درخواست شده بود به اين سوال پاسخ دهند: چه مواقعي بيشترين اختلافات بين شما بروز مي‌كند؟
جالب آن‌كه پاسخ والدين و فرزندان به اين سوال يكسان بود: «زمان امتحانات.» والدين مي‌گفتند: فرزندان حرف‌ها و راهنمايي‌هاي ما را نمي‌شنوند. فرزندان مي‌گفتند: والدين تصور مي‌كنند ما حرف‌هاي آنان را در بار اول نشنيده‌ايم و مدام تكرار مي‌كنند، درس بخوان، نمره خوب بگير، چرا به فكر خودت نيستي، ما خير و صلاح تو را مي‌خواهيم و ... گوش‌هاي ما پر است از اين حرف‌ها.

بدون ترديد فصل امتحانات يادآور دغدغه‌ها و نگراني‌هاست. اين دغدغه‌ها و نگراني‌ها به دانش‌آموز محدود نمي‌‌شود، بلكه فضاي خانه و خانواده را نيز در برمي‌گيرد. گويي والدين و اعضاي خانواده امتحان دارند.

دانش‌آموز براي رهايي گاه به مطالعه بيشتر روي مي‌آورد و گاه درس و كتاب را به كناري نهاده و در برابر آنها سر تسليم فرود مي‌آورد و گاه به هر دوي اين رفتارها مي‌پردازد. والدين نيز براي رهايي گاه چاره‌جويي‌هايي را در پيش مي‌گيرند و گاه با تذكرات مداوم دانش‌آموز را به خواندن درس‌ها و مطالعه بيشتر توصيه مي‌كنند.  
اين پرسش بسياري از والدين است كه وظيفه آنها در شروع فصل امتحانات چيست؟ آيا ضروري است (والدين)‌ خودشان را درگير مسائل درسي فرزندانشان كنند؟

آيا بهتر است بي‌اعتنا و بي‌تفاوت فرزندانشان را به حال خود رها كنند؟ هدف از نوشته حاضر پاسخگويي به يك پرسش است:

وظيفه والدين در شروع فصل امتحانات چيست؟

1- ايجاد فضاي آرامبخش، شورآفرين و اطمينان‌بخش

قطعا اصلي‌ترين وظيفه والدين ايجاد فضايي صميمي، دلگرم‌كننده، فرحبخش و شورآفرين است. چنين فضايي درون محيط خانواده‌، دغدغه‌ها و نگراني‌ها را به حداقل مي‌رساند، امكان بروز استعدادها را ميسر مي‌‌سازد، توانايي‌هاي هوشي و عاطفي فرزندان را گسترش مي‌دهد و فرزندان را مسوول و متكي به خود بار مي‌آورد.

2- سامان بخشيدن به مسائل و مشكلات اقتصادي در ايام امتحانات

بدون ترديد مسائل مالي نقشي در نمرات تحصيلي و موفقيت فرزندان ايفا مي‌كنند. سامان بخشيدن مسائل مالي در زمان امتحانات وظيفه‌اي مهم است كه بايد والدين آنها را جدي بگيرند.

واقعيت آن است كه مسائل مالي گاه عرصه را بر والدين تنگ مي‌كند. طبعا تحمل اين مشكلات صبر آنان را سرريز و فشارهايي را به دانش‌آموزان منتقل مي‌كند. ظرفيت دانش‌آموز محدود است و حساسيت وي زياد. برنامه‌ريزي اقتصادي در طول سال و بويژه در زمان امتحانات بيشترين كمك به دانش‌آموز است تا با آسودگي خاطر به مسائل درسي و تحصيلي بپردازد.

3- انعكاس تعديل يافته فراز و نشيب‌ها

مشكلات هميشه وجود دارند، حتي اگر هميشه مشكلات وجود نداشته باشند انسان‌ها سعي مي‌كنند مشكلي به وجود آورند؛ اعم از مشكلات مالي، اختلافات خانوادگي و درگيري‌هاي فاميلي . شايد مشكلات به تنهايي و به خودي خود مهم نباشند مهم چگونگي مواجهه با اين مشكلات است.

سعي كنيد در ايام امتحانات حتي‌الامكان همه مشكلات را به فرزندان منتقل نكنيد. تلاش كنيد مشكلات را با همه ابعاد و زواياي نگران‌كننده و طاقت‌فرسا به آنان بازگو نكنيد.

4- پرهيز از اختلافات خانوادگي در حضور فرزندان

فرزندان شما خواه‌ناخواه از اختلافات شما و همسرتان آگاه مي‌شوند. سعي كنيد به اين اختلافات در حضور آنها دامن نزنيد. بيان اختلافات و بازگويي مجدد آنها به همراه القاب تحقيرآميز جسم و روح‌ فرزندتان را فرسوده مي‌كند. آزردگي خاطر و فرسودگي جسم و روح فرزندتان مجالي براي يادگيري دروس به آنها نخواهد داد.

5- امتحان دانش‌آموز، وظيفه دانش‌آموز است نه وظيفه والدين

والدين مسووليت‌هاي خودشان را دارند و دانش‌آموز مسووليت‌هاي خودش را دارد. امتحان جزو وظايف اوست. اين وظيفه فرزند شماست كه بموقع درس بخواند، تمرين حل كند و خود را براي امتحان كلاس و امتحان ثلث آماده كند. شما وظايف ديگري داريد بهتر است هر كسي به وظايف خودش بپردازد.

6- ارتباط بيشتر با مدرسه، معلمان، انجمن اولياء و مربيان

ارتباط هر چه بيشتر شما با مدرسه و معلمان باعث خواهد شد فرزندتان با دلگرمي بيشتري درس‌ها را دنبال كند، در ملاقات با معلمان و مشاوران از راهنمايي‌ها و توصيه‌‌هاي آنها حداكثر استفاده را ببريد. به اين توصيه‌ها و راهنمايي‌ها عمل كنيد. در انجمن اولياء و مربيان شركت مداوم داشته باشيد. شما مي‌توانيد از راهنمايي‌‌ها و تجربه‌هاي ديگر والدين در مورد فرزندشان استفاده كنيد و اطلاع يابيد چه كارهايي به سود فرزندان است و چه كارهايي بي‌نتيجه است.

7- محدود كردن رفت و آمدهاي خانوادگي

ميهماني رفتن و ميهماني دادن زياد، وقت زيادي از شما و فرزندان‌تان خواهد گرفت. در زمان امتحانات، ميزان رفت و آمدها را كم كنيد.

8- تفريحات برنامه‌ريزي شده
درس خواندن طولاني و خسته‌كننده به سود فرزندتان نيست. تفريح هر چند تفريحات ساده نظير گردش در فضاي آزاد، كوه، پارك رفتن و به تئاتر رفتن فوايد زيادي براي شما و فرزندتان دارد. غالب اين تفريحات هزينه‌هاي كمتري در مقايسه با يك ميهماني رفتن يا ميهماني دادن بر دوش شما مي‌گذارد.

9- دخالت نكردن در برنامه‌هاي درسي فرزندان

فرزندان شما بارها و بارها از معلمان، مشاوران و مدير مدرسه توضيحات فراواني شنيده‌اند. تاكيدهاي بيش از حد، امر و نهي‌هاي مكرر، سرزنش، دستورات شما در موقعيت دشوار امتحاني، از سوي فرزندتان به عنوان دخالت تلقي مي‌شود. اگر فرزندتان تصميم گرفته به ميزان اندكي مطالعه كند، مطمئنا با امر و نهي شما همين ميزان اندك مطالعه را نيز انجام نخواهد داد.

10- تشويق در فرصت‌هاي مناسب

با تشويق و تاييد فرزندتان حس عجيبي در وي رشد مي‌كند. او احساس مي‌كند قدرت عجيبي پيدا كرده است، قادر است بيشتر مطالعه كند، تمرين كند، ياد بگيرد، يادگيري برايش جالب و شورانگيز خواهد شد. شما مي‌‌توانيد در لحظه‌اي كه موفق به حل مساله‌اي شده يا در حال مطالعه است و شما از در وارد مي‌شويد؛ در لحظه‌اي كه به پاكنويس مطالب درسي مي‌‌پردازد و حتي لحظه‌اي كه كتاب‌هايش را با نظم خاصي جمع و جور مي‌‌كند، او را تحسين كنيد. يك جمله كوتاه كافي است «مي‌بينم به دفتر و كتاب‌هايت سر و سامان داده‌اي»، «وقتي ديدم داري مطالعه مي‌كني خوشحال شدم.» لحن گرم و صميمي شما بر تاييد و تشويق صدچندان مي‌افزايد. سعي كنيد احساس خودتان را به او بازگو نماييد.

11- پرهيز از تحقير، سركوب كردن و طعنه زدن

بدون هيچ ترديدي كلمات ناراحت‌كننده، طعنه‌آميز و ريشخندكننده اجازه فعاليت‌هاي مفيد را از فرزندتان سلب مي‌كند. آيا شما خودتان حاضريد طعنه، نيشخند و كلمات تحقيرآميز بشنويد و با وجود اين، كاري مثبت و سازنده انجام دهيد؟ كاهش كلمات منفي و تحقيرآميز باعث افزايش موفقيت فرزندتان خواهد شد.

12- شنونده صميمي حرف‌هاي فرزندان بودن

هميشه اوضاع بر وفق مراد نيست. گاه دانش‌آموز از درسي تنفر دارد، گاه نسبت به رفتار معلمي اعتراض دارد يا از يادگيري درسي عاجز است. در بيشتر اين مواقع فرزندتان، راهنمايي‌هاي شما را نمي‌خواهد، او به دنبال گوش شنوايي است. به دنبال آن است كه كسي حرف‌هايش را بشنود و قضاوت نكند. او با درددل كردن احساس سبكي خواهد كرد. در چنين موقعيت‌هايي به استقبالش برويد. از قضاوت كردن درباره حرف‌هايش جدا بپرهيزيد.
از توصيه كردن اجتناب ورزيد. وظيفه شما فقط شنيدن است. حرف‌هايش را بپذيريد، سعي كنيد احساس او را درك كنيد. مطمئن باشيد همه چيز به خير و خوشي خواهد گذشت.

چند توصيه به دانش‌آموزان

1- بموقع سر جلسه امتحان برويد.

2- به محض گرفتن ورقه امتحان به خود قوت قلب دهيد و به خود بگوييد كه از عهده امتحان به خوبي برمي‌آييد.

3- با ياد و نام خدا پاسخ به سوالات را آغاز كنيد.

4- هر اطلاعاتي درخصوص سوال داريد بنويسيد؛ چون يك پاسخ ناقص بسيار بهتر از ننوشتن پاسخ است.

5- حتما وقت را در نظر بگيريد و در نگاه اول نگاهي كلي به سوالات بيندازيد.

6- اگر پاسخ سوالي را نمي‌دانيد، هرگز روي سوال ترمز نكنيد كه موجب هدر رفتن وقت مي‌شود.

7- به سرعت و دقت ولي بدون عجله و تلفكردنوقت كار كنيد و بدانيد آرامش اولين شرط موفقيت است.

8- با خط خوانا بنويسيد، شكل‌ها را با دقت رسم كنيد كه تصحيح‌كننده ورقه شما از خواندن آن لذت ببرد و قطعا در تصحيح برگه شما موثر است.

9- هرگز به اطرافيان نگاه نكنيد كه چقدر تند تند مي‌نويسند يا... .

10- اگر در جلسه امتحان دچار آشفتگي و اضطراب شديد از تكنيك‌هاي وقفه آزمون استفاده كنيد؛ براي چند دقيقه امتحان را رها كنيد و كارهاي زير را انجام دهيد:

- تحرك جسماني و كشش عضلاني: پا را كف زمين گذاشته و ستون فقرات خود را كاملا عمودي و صاف نگه داريد.

- يك ماده قندي مانند خرما يا شكلات در دهان بگذاريد.

- نفس عميق بكشيد، چند ثانيه نگه داريد و بعد به طور كامل آرام بيرون دهيد و تا 3 بار تكرار كنيد.

- در پاسخ دادن سعي كنيد بيهوده حاشيه نرويد.

- هيچ عجله‌اي براي دادن ورقه نداشته باشيد و تا آنجا كه مي‌توانيد فكر كنيد.    

مقررات خشك جلسه امتحان، عامل استرس در دانش‌آموزان
يك كارشناس مقطع ابتدايي آموزش و پرورش تاكيد كرد: مدارس بايد مقررات جلسه امتحان را براي جلوگيري از استرس دانش‌آموزان متعادل كنند.

فرشته بابايي در اين باره به ايرنا گفت: گاهي قوانين خشك، رسمي و انعطاف‌ناپذيري كه بر مبناي عدم اعتماد به نفس به دانش‌آموزان از سوي مدرسه و عوامل اجرايي امتحانات وضع شده است، مي‌تواند بر شدت اضطراب دانش‌آموز از برگزاري امتحان بيفزايد.
وي بيش از حد جلوه دادن بعضي دروس را از سوي والدين و معلمان نادرست اعلام كرد و گفت: گاهي اطرافيان دانش‌آموز برخي از درس‌ها را به هر دليلي خيلي مهم تلقي مي‌كنند، اما اين رويه در فرد ترس يا نگرش منفي نسبت به آن درس‌ ايجاد مي‌كند.

بابايي، پاداش مناسب و گاه بزرگ براي گرفتن نمره 20 از سوي والدين را نادرست برشمرد و گفت: دادن چنين پاداشي در ذهن دانش‌آموز ذهنيت خوبي براي درس خواندن ايجاد نمي‌كند و باعث مي‌شود كه وي فقط براي پاداش درس ‌بخواند.

اين كارشناس آموزش و پرورش اظهار كرد: از طرفي اگر بدون توجه به بيماري‌هاي جسمي يا روحي و اقدام براي رفع آنها، فشار بيش‌از‌حد به دانش‌آموز براي درس خواندن و آماده شدن براي امتحان وارد شود، ممكن است او را دچار اضطراب و نگراني كند.

بابايي افزود: عدم دقت و تمركز در انجام تكاليف يا درس خواندن طي  زمان مطالعه باعث مي‌شود تا يادگيري سطحي باشد و موقع امتحان يادآوري مطالب دشوار و موجب اضطراب شود.

وي اظهار كرد: از طرفي، فشارهاي خانواده و مدرسه براي حفظ كردن مطالب و يادگيري آنها بر كودك كه سطح بالايي از انگيزه دروني ندارد، آثار مخربي برجا مي‌گذارد.

بابايي، تقويت اعتماد به نفس دانش‌آموز و يادآوري توانايي‌هاي او، هماهنگ كردن سطح انتظارات والدين با توانايي دانش‌آموز و فراهم كردن شرايط فيزيكي و عاطفي مناسب براي فرزند در ايام امتحانات را از جمله عوامل تاثيرگذار در كاهش استرس و اضطراب دانش‌آموز از برگزاري امتحان برشمرد.   هزار و يك راه براي موفقيت در آزمون‌
باور كنيد، امتحان ترس ندارد
سنجش و اندازه‌گيري ميزان آموخته‌ها در طول يك دوره آموزشي، از مهم‌ترين عوامل موثر در رشد و ارتقاي كيفي و كمي سطح علمي دانش‌آموزان است. شركت در آزمون كه جزو لاينفك هر سيستم آ‌موزشي است، اغلب براي دانش‌آموزان با اضطراب و نگراني همراه است. بسياري از دانش‌آموزان و داوطلبان كنكور بر اين باورند كه نمي‌توانند تمامي آموخته‌هاي خود را در جلسه امتحان ارائه كنند، در حالي كه در منزل مي‌توانند به همان سوالات با تسلط كامل پاسخ دهند.

ناتواني دانش‌آموزان در ارائه تمامي توانمندي‌هايشان، نشان از تاثير عامل‌هاي ديگري بجز دانش موضوع مورد امتحان ‌ دارد كه ما آن را «مهارت امتحان دادن» مي‌ناميم. در مقاله زير قصد داريم شما را با روش‌هاي مطالعه براي امتحان، برنامه‌ريزي براي امتحانات و همچنين توصيه‌هايي درباره شب قبل، صبح و جلسه امتحان آشنا كنيم.
«قبل از اين‌كه به بحث اصلي بپردازيم، 2 توصيه بسيار مهم زير را بخوانيد.»

دلايل ترس از امتحان را بشناسيد و آنها را بر طرف كنيد.

اضطراب و ترس، توانايي انسان‌ها را كاهش مي‌دهد. اما ما معمولا از خود موضوع نمي‌ترسيم، عواقب وقوع آن موضوع است كه سبب نگراني ما مي‌شود. مثلا ما نگران امتحان هستيم، چون ممكن است نتيجه مطلوبي نگيريم و آنگاه ... (مثلا پدر و مادر ما را سرزنش كنند... و يا آبرويمان پيش دوستمان برود...) و ...

يادتان باشد هر امتحان از يك موضوع خاص به عمل مي‌آيد و هيچ آزموني شخصيت و تمامي ابعاد وجودي ما را مورد آزمايش قرار نمي‌دهد. طبيعي است كه هر انساني در بخش‌هايي تواناتر و در بخش‌هايي ضعيف‌تر باشد.

براي اين‌كه بهتر لمس كنيد، آزمون‌ها و امتحاناتي را كه تاكنون پشت سر گذاشته‌ايد، يادآوري كنيد. خواهيد ديد كه اضطراب و استرس بسيار زيادي  قبل از امتحان  شما را در بر گرفته بود ولي به محض اتمام آزمون و گذشت چند ساعت (يا چند روز)‌ تمامي‌ اين نگراني برطرف شد.

پس اولا شركت در آزمون و امتحان ترس ندارد!

ثانيا حتي اگر نتوانيم از پس امتحان خوب بربياييم، اشكالي ندارد! (فقط بايد نقاط ضعف خود را بيابيم و آنها را جبران كنيم)‌.

روش‌هاي مطالعه براي امتحان

مطالعه براي امتحان 7 مرحله دارد كه انجام تمامي مراحل قطعا كمك بسيار زيادي به شما خواهد كرد.

مطالعه كامل جزوه و تمرينات مربوط:
جزوه درسي شما كه در كلاس درس تدريس شده است، مهم‌ترين و اصلي‌ترين منبع مطالعاتي شماست. ابتدا هر مبحث يا هر فصل را از روي جزوه بدقت مطالعه و حتما تمرينات مربوط را  در دروس اختصاصي  به طور كامل حل كنيد.

مطالعه كتاب درسي:
منبع بسيار مهمي كه بيشتر داوطلبان از آن غافل مي‌شوند، كتاب درسي است. پس از مطالعه هر مبحث از جزوه، كتاب درسي را نيز  به روش مرور سريع  مطالعه كنيد. لازم نيست جزييات را به طور كامل بخوانيد، فقط كافي است با مطالب آن آشنا شويد.

حل سوالاتي كه در طول سال، اشتباه حل كرده‌ايد: متخصصان مطالعه و يادگيري معتقدند اگر 100  تمرين را 10 بار حل كنيم، مفيدتر از آن است كه 1000 تمرين را يك‌بار حل كنيم. در طول سال تحصيلي، سوالاتي را كه نتوانسته‌ايد حل كنيد و يا به آنها پاسخ اشتباه داده‌ايد، با علامتي معين كنيد تا هنگام امتحانات آنها را دوباره حل كنيد. يادتان باشد يك مجموعه سوالاتي براي شما مفيد خواهد بود كه آنها را اشتباه پاسخ داده‌ايد و يا نتوانسته‌ايد پاسخ دهيد. چون در آنها نكاتي است كه اگر بياموزيد، به آ‌موخته‌هايتان اضافه شده است.

مرور و يادآوري «كل سازمان فصل و يا نمودارهاي حافظه»:
در مقاله مربوط به حافظه، روش رسم نمودارهاي حافظه را آموزش داديم. اكنون زمان آن است كه از اين گنج گرانبها استفاده كنيد.

نمودارهاي حافظه را ابتدا يك‌بار به طور كامل مرور كنيد و سپس بكوشيد با يادآوري عناوين اصلي، عناوين فرعي و ... كل سازمان فصل را يادآوري كنيد و اگر قسمتي را نتوانستيد، يادآوري كنيد ابتدا كمي فكر كنيد و سپس به نمودار و كتاب نگاه كنيد و آن را خوب به خاطر بسپاريد. اگر بتوانيد نمودار را مجددا رسم كنيد، تاثير بسيار زيادي در افزايش توانايي يادآوري شما دارد.

حل نمونه سوالات امتحاني:
اين كار قطعا مهم‌ترين كاري است كه در انتهاي مطالعه هر مبحثي بايد انجام دهيد. اگر امتحان شما توسط معلم خودتان طرح مي‌شود، از سوالات امتحاناتي كه در طول سال از شما گرفته شده و اگر استاني و يا كشوري است از سوالات سال‌هاي قبل استفاده كنيد.

تذكر مهم:
يادتان باشد حل كامل سوالات و رسيدن به جواب نهايي، بسيار مهم و ارزشمند است. يعني دقيقا تصور كنيد در جلسه امتحان هستيد و پاسخ‌ها را كامل يادداشت كرده و به پاسخ نهايي هم برسيد.

يك امتحان طرح كنيد:
اين‌كار ممكن است ابتدا دشوار و وقت‌گير به‌نظر برسد اما تاثير بسيار زيادي دارد.

فرض كنيد معلم هستيد و قرار است امتحاني را طرح كنيد. بايد از تمامي مباحث سوال طرح كنيد (توزيع مناسب)‌ و نيز طوري اينها را انجام دهيد كه نمرات داراي پراكندگي باشد يعني سوال آسان، متوسط و سخت در امتحان وجود داشته باشد.

اكنون براساس 2 اصل بالا، امتحان را طرح كنيد. (مي‌توانيد از سوالات كتاب و ... استفاده كنيد)‌.

توصيه مي‌كنم سوالات اين امتحان را نگه‌ داريد و با امتحان اصلي مقايسه كنيد قطعا تعجب خواهيد كرد! يك بار امتحان كنيد.

تا اينجا 6 مرحله مطالعه مبحث به مبحث ارائه شد، يعني شما بايد مراحل بالا را (بجز مرحله آخر)‌ براي مبحث (فصل اول)‌ انجام دهيد و سپس سراغ مبحث (فصل)‌ بعدي برويد. مرحله بعد روش جمع‌بندي براي امتحان معروف است، در انتهاي مطالعه 6 مرحله‌اي خواهد بود.

جمع‌بندي كنيد:
در اين روش شما با توجه به فرصتي كه در اختيار داريد، چند آزمون از سال‌هاي قبل را انتخاب مي‌كنيد (كه بايد قبلا آنها را حل نكرده باشيد)‌ سپس بهتر است در مرحله 5 مطالعه براي امتحان، چند امتحان را دست نخورده باقي بگذاريد تا در اين مرحله استفاده كنيد. البته اين امتحانات بايد داراي پاسخ باشد.

توصيه‌هايي براي شب امتحان‌

در اين بخش توصيه‌هاي بسيار مهم و موثري در جهت افزايش قدرت «مهارت امتحان دادن» ارائه خواهيم كرد كه انجام آنها تاثير بسيار زيادي در نتيجه‌گيري شما خواهد داشت. تاكيد مي‌كنم اين توصيه‌ها را مطالعه و آنها را بدقت اجرا كنيد.

تعداد وعده‌هاي غذا را بيشتر و حجم غذا را كمتر كنيد:
براي اين‌كه بتوانيد از فرصت‌هاي موجود بيشترين بهره را ببريد، حجم غذايي خود را كاهش دهيد؛ چرا كه حجم غذايي بالا سبب افزايش جريان خون در دستگاه گوارش (براي هضم غذا)‌ شده و خون كمتري به مغز شما خواهد رسيد و به همين دليل آمادگي ذهني شما براي مطالعه افت خواهد كرد. اما براي اين‌كه دچار ضعف جسماني نشويد، تعداد وعده‌هاي غذايي را افزايش دهيد (مثلا 4 يا 7 وعده)‌ ولي با حجم غذايي كمتر. به اين ترتيب سنگين نمي‌شويد و مي‌توانيد بهتر مطالعه كنيد.

براي پاسخ ندادن به بعضي سوالات، خود را آماده كنيد:
يكي از مهم‌ترين دلايل اضطراب و نگراني دانش‌آموزان، كه سبب آشفتگي در جلسه امتحان نيز خواهد شد، نگراني از ناتواني در پاسخ دادن به برخي سوالات است.

ابتدا بايد بپذيريد كه قطعا سوالاتي وجود خواهد داشت كه ما قادر به پاسخگويي به آنها نخواهيم بود، ولي اين مهم نيست. مهم‌ تاثير اين موضوع در ادامه روند ماست، يعني درست زماني‌كه ما به دليل پاسخ ندادن به يك يا چند سوال نگران مي‌شويم و توانايي‌مان افت مي‌كند! پس بهتر است از قبل خود را براي اين مورد آماده كنيم. مثلا بگوييد: مي‌توانم به 3 نمره پاسخ ندهم. البته اين‌كار فقط به منظور افزايش توانايي حفظ آرامش است.

وسايل خود را آماده كنيد:
قبل از خواب تمامي وسايل لازم براي امتحان را آماده كنيد (خودكار، خط‌كش، كارت آزمون و ...) اين كار در آرامش شما تاثير بسيار زيادي دارد؛ چون مي‌دانيد كه صبح ديگر وقتي براي اين‌كار نياز نخواهد بود و مي‌توانيد با آسودگي براي شركت در امتحان حركت كنيد.

تصوير مثبتي از امتحان در ذهن خود ايجاد كنيد:
در مقاله مربوط به هدف‌مندي و هدف‌گذاري گفته شد كه سيستم عصبي انسان‌ها (ضمير ناخودآگاه)‌ تاثير مستقيمي در وقايع زندگي آنها مي‌گذارد يعني اين كه ما چه تصوري از آزمون خود داشته باشيم، تاثير بسيار زيادي در نتيجه‌گيري‌ها خواهد داشت.

سعي كنيد خود را در وضعيت بسيار آرامي تصور نكنيد كه در جلسه امتحان و در حال پاسخگويي به سوالات هستيد.

البته اين كار به تنهايي هيچ نتيجه‌اي نخواهد داشت، ولي در افزايش روحيه و ميزان نتيجه‌گيري شما، تاثير بسيار زيادي دارد.

حداقل 7 ساعت بخوابيد:
بسياري از محصلان تصور مي‌كنند كه مطالعه تا نيمه‌هاي شب سبب افزايش نمره خواهد شد؛ در حالي كه قطعا «ارزش يك ساعت خواب خوب، كمتر از يك ساعت مطالعه نيست» كم‌‌خوابي شب قبل از آزمون، مضرات بسيار زيادي دارد كه بي‌دقتي يكي از آنهاست. عدم ترميم پيوندهاي حافظه و از كار افتادن حافظه كوتاه‌مدت (كه نقش انتقال مطلب از حافظه بلندمدت به حافظ حسي  يعني فرآيند يادآوري  را دارد)‌ از معايب بزرگ كم خوابي است.

شب قبل از امتحان، حداقل بايد 7 ساعت بخوابيد تا بتوانيد آنچه را در طول روز خوانده‌ايد. خوب به ياد بياوريد. يادتان باشد خواب آرام شب قطعا روز خوبي را براي ما به ارمغان خواهد آورد.

درس نخوانيد:
قبل از اين كه توصيه اول را شرح دهيم، بايد بگوييم مي‌دانيم كه اين كار، بسيار سخت است؛ اين كه قبل از امتحان، احساس كنيد برخي از مطالب را فراموش كرده‌ايد و شروع به خواندن آنها كنيد.

البته مرور سريع مطالب قبلي  اگر خيلي به اين كار علاقه داريد  ايرادي ندارد ولي خواندن مطالب جديد قطعا بسيار مضر خواهد بود و بهتر است اجازه دهيد مطالب و آموخته‌هاي قبلي شما تثبيت شوند.

ياد خدا آرامش‌بخش قلب‌هاست:
هيچ نيرويي عظيم‌تر از معبود يگانه در عالم نيست. واقعا اگر حمايت او را در لحظه‌لحظه زندگي‌ خود لمس كنيم، چه اتفاقي مي‌تواند ما را نگران كند؟

توصيه مي‌كنم صبح امتحان كمي (مثلا 15 دقيقه)‌ زودتر از معمول از خواب بيدار شويد، وضو بگيريد و نماز بخوانيد (حتي اگر هميشه هم نماز نمي‌خوانيد. صبح امتحان اين كار را انجام دهيد و خجالت نكشيد. تصور نكنيد كه اين كار يعني فقط هنگام مشكلات مدد و ياري جستن از خداست و ايراد دارد. فقط كافي است از اين به بعد، براي خود پس‌انداز كنيد؛ «حمايت» را مي‌گويم. اگر از اين به بعد، هميشه اين كار را انجام دهيد براي خودتان حمايت اندوخته‌ايد)‌.

ورزش كنيد:
همان‌طور كه گفته شد‌ استرس و ‌اضطراب از عمده دلايل عدم نتيجه‌گيري مطلوب است. براي رفع اين اضطراب و هيجان، توصيه مي‌كنيم 10 دقيقه ورزش هوازي انجام دهيد. (مثلا بدويد يا در جا طناب بزنيد.)‌

اين كار علاوه بر افزايش ضربان قلب كه سبب كاهش تنش خواهد شد،‌باعث رسيدن ميزان اكسيژن بسيار زيادي به مغز شده و توانايي مغز را افزايش مي‌دهد. بهتر است بعد از يك ورزش كوتاه،‌ استحمام كنيد. اين كار نيز در افزايش هوشياري و نشاط شما تاثير بسيار زيادي دارد.

كمي زودتر از منزل حركت كنيد:
نيازي به توضيح نيست. براي اين كه بتوانيد مدت بيشتري را در محيط امتحان قرار بگيريد و نگران نرسيدن نباشيد، طوري حركت كنيد كه نيم ساعت قبل از امتحان در محل حضور داشته باشيد.

با دوستان خود راجع به امتحان صحبت نكنيد:
معمولا دانش‌آموزان صبح امتحان و قبل از شروع با هم در مورد درس‌ها صحبت مي‌كنند و گاهي از يكديگر سوال مي‌كنند. اين كار قطعا محاسني دارد ولي معايب آن بسيار بيشتر است. يعني مثلا ممكن است از شما مطلبي پرسيده شود و شما جواب آن سوال را ندانيد،‌ كه همين موضوع سبب تضعيف روحيه شما خواهد شد.

(اگر فكر مي‌كنيد حضورتان در محيط امتحان باعث مي‌شود ناخودآگاه، راجع به امتحان صحبت كنيد، ‌حتما از دوستان خود بخواهيد كه اين كار را با شما انجام ندهند)‌.

توصيه مي‌كنيم سعي كنيد در موارد ديگري كه براي شما جذابيت دارد گفتگو كنيد و لحظات قبل از آزمون را به لحظات شادي تبديل كنيد.

توصيه‌هاي سر جلسه‌اي:
نكات و توصيه‌‌هايي كه تاكنون ارائه شد، در مورد شب و صبح قبل از امتحان بود. اكنون توصيه‌هايي در مورد جلسه امتحان خواهيم گفت كه تاثير بسيار زيادي بر نحوه امتحان دادن شما خواهد داشت.

آرامش، اولين شرط موفقيت است:
انسان‌هاي موفق كساني هستند كه در لحظات بحراني و شرايط خاص مي‌توانند بر خود مسلط باشند و آرامش خود را حفظ كند. حفظ آرامش در شرايط عادي كار سختي نيست. مهم اين است كه بتوانيم آرامش خود را در لحظات بحراني حفظ كنيم. براي اين كار ابتدا چند نفس عميق بكشيد (دم از بيني  بازدم از دهان)‌ و حس كنيد كه با هر دم آرامش و اطمينان را به درون وجودتان مي‌بريد و با هر بازدم استرس و اضطراب را بيرون مي‌ريزيد. سپس حداقل سوالاتي كه شب قبل براي خودتان معين كرديد  كه مثلا من مي‌توانم به چند سوال از اين امتحان پاسخ ندهم  را مجددا مرور كنيد و در آخر از خدا كمك بخواهيد و احساس كنيد كه او پشتيبان شماست.

كل امتحان را يك‌بار بررسي كنيد:
قبل از اين كه پاسخگويي به سوالات را شروع كنيد، كل امتحان را يك بار از ابتدا تا انتها بررسي كنيد يعني تك‌تك سوالات را بخوانيد (البته خيلي سريع)‌ و كنار سوالاتي كه حدس مي‌زنيد پاسخ آنها را نمي‌دانيد، يك علامت بگذاريد. (مثلا ‌‌x)

به همه سوالات پاسخ دهيد:
در امتحانات تستي كه پاسخ غلط داراي نمره منفي است، نبايد به همه سوالات پاسخ داد، ولي در امتحانات تشريحي يك پاسخ ناقص بسيار بهتر از ننوشتن پاسخ است. سعي كنيد به هر شكل ممكن پاسخ همه سوالات را (حتي ناقص)‌ بنويسيد و هيچ سوالي را بدون پاسخ نگذاريد.

در نوشتن پاسخ‌ها دقت كنيد:
تميز نوشتن برگه پاسخ تاثير بسيار زيادي در روحيه مصحح دارد. اگر پاسخ سوالات را با بي‌نظمي بنويسيد، تصور خواهد شد كه پاسخ‌هاي شما نادرست است.

براي اين كار توصيه مي‌كنيم بين پاسخ سوالات حتما خط بكشيد و آنها را از هم جدا كنيد، پاسخ‌هاي نهايي را در درون كادر بگذاريد تا آسان‌تر ديده شوند و در مجموع برگه را طوري بنويسيد كه مصحح از خواندن آن لذت ببرد و احساس خوبي داشته باشد. زيرا اين كار سبب آرامش رواني او خواهد شد و اين موضوع قطعا در تصحيح برگه شما موثر است.

از تكنيك وقفه آزمون استفاده كنيد:
اگر در جلسه امتحان دچار آشفتگي شديد و احساس كرديد كه به ساده‌ترين سوالات هم نمي‌توانيد پاسخ دهيد، براي چند دقيقه امتحان را رها كنيد و 5 مرحله جديد را انجام دهيد.
يادتان باشد كه اگر اين كار را نكنيد، ممكن است اين حالت شما تا انتهاي امتحان باقي بماند و سبب شود تا نتوانيد تمامي توانايي خود را ارائه كنيد.

رعايت صحيح وضعيت نشستن:
معمولا بعد از مدتي از امتحان ستون فقرات شما كاملا خم مي‌شود و اين موضوع سبب مي‌شود تا مايع نخاعي سخت رفت و آمد كند به همين دليل در اين مرحله بايد كف پاها را روي سطح زمين قرار دهيد و ستون فقرات كاملا عمودي و صاف شود.

به مغز خود اكسيژن و گلوكز بدهيد: مغز ما براي فعاليت نياز به انرژي دارد، براي اين كه ذهن ما از حالت آشفتگي خارج شود، يك ماده قندي طبيعي (مثل خرما)‌ را در جلسه امتحان به همراه داشته باشيد تا در صورت لزوم از آن استفاده كنيد. اگر توانستيد چند ليوان آب هم بنوشيد تا علاوه بر تسريع جريان خون، ميزان رسيدن اكسيژن به مغز شما افزايش يابد.

تمرين - تمرين - تمرين‌

در انتها تاكيد مي‌كنيم كه شركت در آزمون يك مهارت است كه بايد آن را از قبل آموخته و چند بار تمرين كرده باشيد. روش‌ها و تكنيك‌هاي فوق تنها در صورتي موثر خواهد بود كه آنها را تمرين كنيد.

روي يك سوال توقف نكنيد

بسياري از داوطلبان عادت دارند تا زماني كه يك سوال را به‌طور كامل حل نكرده‌اند، به سراغ سوال بعدي نمي‌روند و اين كار سبب مي‌شود تا نتوانند به سوال‌هاي ساده پاسخ دهند. توصيه مي‌كنيم در مرحله  اول فقط پاسخ سوالاتي را بنويسيد كه جواب آنها را مي‌دانيد (اما عجله هم نكنيد)‌ چون اين نوع سوالات براي شما داراي ارزش بسيار زيادي هستند. كوچك‌ترين خطا ممكن است باعث شود نمره سوال را از دست بدهيد.
در اين مرحله كنار سوالاتي كه پاسخ آنها را نمي‌دانيد، يك علامت (مثلا -)‌ و كنار سوالاتي كه فكر مي‌كنيد مي‌توانيد آنها را حل كنيد ولي نياز به زمان زيادي دارد يك علامت ديگر (مثل‌‌ (x بزنيد. پس از اين كه به تمامي سوالات ساده پاسخ داديد، اكنون فرصت زيادي خواهيد داشت تا به سوالات x  و - پاسخ دهيد. اين كار 2 مزيت دارد:

الف - ذهن ما داراي خاصيت «رهايش» است يعني اگر از موضوعي رها شود، به آن موضوع باز مي‌گردد. حتي برايتان اتفاق افتاده است كه مي‌خواستيد نام شخصي را به خاطر بياوريد ولي نتوانستيد، ولي به محض اين كه به طور ناخودآگاه فكر شما به موضوع ديگري مشغول شده است، بسرعت نام شخص را يادآوري كرده‌ايد. در امتحانات هم اگر سوالاتي را نمي‌توانيد، پاسخ دهيد كمي فكر كنيد و رهايشان كنيد، در يادآوري شما بسيار موثرتر خواهد بود.

ب - چون ابتدا به سوالات ساده پاسخ مي‌دهيد، روحيه مي‌گيريد و با انرژي بيشتري به ساير سوالات پاسخ مي‌دهيد.  

 
غلامرضا دهقاني
محمدرضا پوردستمالچي‌
کلمات کليدی: امتحان،خرداد،اضطراب امتحان
Share/Save/Bookmark
 
 


سهیلا
۱۳۹۳-۰۲-۳۰ ۲۲:۱۸:۳۲
عالی بود. (35012)
 
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۳-۱۱-۱۴ ۰۰:۱۵:۵۸
خیلی خوبه نکات مهم قبل و شب امتخان را به طور کلی توزیع داده (47962)