با جزئیات سه شیوه پذیرش دکتری بیشتر آشنا شویم

بر اساس ابلاغ وزارت علوم پذیرش دانشجو در دوره دکتری دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی به روش استادمحور در برخی از مجموعه های امتحانی صورت خواهد گرفت. متقاضیان معرفی شده باید بر اساس دستورالعمل مربوط و همچنین بازه برنامه زمانی که طی اطلاعیه‌ها در دهه اوّل خرداد ماه ۱۴۰۴ برای مرحله مصاحبه و بررسی سوابق علمی و پژوهشی اعلام می شود، اقدام کنند. مصاحبه و بررسی سوابق علمی و پژوهشی (مرحله دوم آزمون) به صورت حضوری انجام خواهد شد. عدم شرکت در مرحله مصاحبه و بررسی سوابق علمی و پژوهشی، به منزله انصراف از آزمون تلقی شده و متقاضی غایب، از گزینش نهایی حذف خواهد شد.

شیوه‌های آموزشی در مقطع دکتری به سه شیوه آموزشی ـ پژوهشی، پژوهش محور و استاد محور انجام می گیرد. در واقع شیوه آموزشی ـ پژوهشی، روشی است که محتوای برنامه آن مشتمل بر واحدهای درسی و پایان‌نامه است. این شیوه تا سال ۱۳۹۲ تنها شیوه آموزشی در ایران بوده و پذیرش دانشجو در تمامی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی کشور فقط به این روش صورت می گرفت.

شیوه پژوهش محور با محوریت پژوهش و مشتمل بر دریافت واحدهای آموزشی محدود و ارائه رساله برگزار می‌شود. برگزاری مقطع دکتری پژوهش‌محور مشروط به داشتن طرح پژوهشی تقاضا محور(طرح پژوهشی دارای کارفرمای مشخص که برابر قرارداد، اجرای آن به مؤسسه واگذار و اعتبارات کامل آن به همراه هزینه های نظارت بر آن توسط کارفرما تأمین و نتیجه کار نیز تحویل گرفته می شود، با کارفرمای مشخص شخصیت حقوقی اعم از دولتی و غیردولتی که طی یک قرارداد، انجام طرح پژوهشی را به دانشگاه/مؤسسه واگذار نموده و تأمین تمامی هزینه های انجام و نظارت بر اجرای موضوع قرارداد را تقبل می کند) است.

شیوه پذیرش استادمحور نیز بر اساس شیوه نامه پذیرش دانشجو به روش استادمحور ابلاغی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، در آزمون دکتری سال ۱۴۰۴ پذیرش دانشجو به شیوه استادمحور در برخی کدرشته محل ها انجام می شود.

اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی دولتی وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری که حائز شرایط شیوه‌نامه یاد شده هستند، می‌توانند نسبت به اعلام پذیرش دانشجو نسبت به این شیوه اقدام کنند.

بر این اساس، عضو هیئت علمی نمی‌تواند پدر، مادر، برادر، خواهر، همسر، پدر بزرگ، مادر بزرگ، عمو، دایی، خاله، عمه دانشجو و پدر و مادر همسر دانشجو باشد.

در صورت اثبات تخلف از این موضوع دانشجو در هر مرحله از تحصیل باشد از ادامه تحصیل محروم می شود. پذیرش به شیوه استادمحور پس از طی مراحل و فرایندهای مربوط، بر اساس اولویت انتخابی متقاضیان و متعاقب آن شرایط و ضوابط اعم از حدنصاب، نمره کل نهایی و ... همانند شیوه آموزشی و پژوهشی انجام می شود.

در شیوه پذیرش آموزش و پژوهشی دانشجوی دکتری نمرات آزمون متمرکز ۵۰ درصد، سوابق آموزشی، پژوهشی و فناوری ۲۰ درصد، مصاحبه و سنجش علمی ۳۰ درصد تاثیر در قبولی دارد.

همچنین در شیوه پذیرش پژوهش محور دانشجوی دکتری آزمون متمرکز ۳۰ درصد، سوابق آموزشی، پژوهشی و فناوری ۲۰ درصد، مصاحبه و سنجش علمی ۳۰ درصد و در نهایت تهیه طرح واره نیز ۲۰ درصد در قبولی داوطلبان تاثیرگذار است.

البته در رشته‌های بدون آزمون دکتری امتیازی به استعدادهای درخشان داده شده است. بر این اساس متقاضیان واجد شرایط برای پذیرش در مقطع دکتری (نیمه متمرکز) می توانند بر اساس آیین نامه پذیرش بدون آزمون استعدادهای درخشان و آیین نامه پذیرش بدون آزمون به شیوه استادمحور مبتنی بر رفع نیازهای کشور همچنین مصوبات مربوط به شورای هدایت استعدادهای درخشان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری اقدام کنند.

آیین‌نامه‌های فوق تنها برای پذیرش بدون آزمون است و تسهیلاتی در آزمون ورودی برای متقاضیان وجود ندارد.

در آزمون ورودی مقطع دکتری نیمه‌متمرکز سال ۱۴۰۴ تعداد ۱۷۳ هزار و ۵۱۴ متقاضی ثبت نام کرده‌اند که از این تعداد ۷۱ هزار و ۴۹۷ نفر در رشته‌های روزانه و ۶۵ هزار و ۳۸۲ نفر در رشته‌های غیر روزانه هستند و در مجموع ۱۳۶ هزار و ۸۷۹ نفر مجاز به انتخاب رشته شده‌اند.