ارتباط تنگاتنگ شیر مادر و کیفیت خواب نوزاد

به گزارش مدیکال‌اکسپرس، «سازمان جهانی بهداشت»(WHO) به دلیل فواید اثبات‌شده فراوان شیر مادر از جمله محافظت در برابر عفونت‌ها و حمایت از رشد سالم در بلندمدت، تغذیه انحصاری با شیر مادر را برای ۶ ماه اول زندگی توصیه می‌کند. با وجود این توصیه، این تصور همچنان میان والدین و مراقبان رایج است که نوزادان تغذیه‌شده با شیر مادر کمتر می‌خوابند یا به تغذیه مکرر بیشتری نسبت به نوزادان تغذیه‌شده با شیر خشک نیاز دارند.

 مدت زمان کوتاه خواب در دوران نوزادی با چاقی، مشکلات رفتاری و عملکرد شناختی ضعیف‌تر در مراحل بعدی زندگی مرتبط دانسته شده است. بنابراین، خواب کافی در این دوره برای رشد جسمی و روانی سالم مهم تلقی می‌شود. اگرچه مشخص شده است که نوزادان به تدریج دوره‌های خواب طولانی‌تر و تثبیت‌شده‌تری پیدا می‌کنند، اما برخی از والدین تا حدودی به دلیل نگرانی درباره خواب فرزندشان، تغذیه با شیر خشک را انتخاب می‌کنند.

«یوری ناکاگاوا»(Yuri Nakagawa)، پژوهشگر «دانشگاه تویاما»(University of Toyama) و همکارانش برای درک بهتر رابطه بین تغذیه و خواب نوزاد، داده‌های یکی از بزرگترین پژوهش‌های تولد در جهان موسوم به «مطالعه سراسری محیط زیست و کودکان ژاپن»(JECS) را تجزیه و تحلیل کردند. این پژوهش ۸۲،۹۱۸ مادر و نوزاد را زیر نظر گرفت تا بررسی کند که آیا شیوه‌های تغذیه در ۶ ماه اول زندگی با مدت خواب در یک سالگی مرتبط هستند.

ناکاگاوا گفت: سازمان جهانی بهداشت به طور گسترده تغذیه با شیر مادر را ترویج می‌دهد و بیشتر مردم از فواید متعدد آن برای سلامتی آگاه هستند. با وجود این، این تصور که نوزادان تغذیه‌شده با شیر مادر کمتر می‌خوابند یا نوزادان تغذیه‌شده با شیر خشک مدت طولانی‌تری می‌خوابند، همچنان رایج است. ما می‌خواستیم شواهد محکمی را برای از بین بردن این تصور غلط ارائه دهیم.

در ۶ ماهگی به مادران پرسش‌نامه‌هایی داده شد تا درباره شیوه‌های تغذیه‌ای که در ۶ ماه اول برای نوزادان خود دنبال می‌کردند، توضیح دهند. سپس، نوزادان براساس روش تغذیه‌شان به چهار گروه تقسیم شدند. گروه اول شامل نوزادانی بود که منحصراً با شیر خشک تغذیه می‌شدند. گروه دوم شامل نوزادانی بود که کمتر از ۶ ماه با شیر مادر تغذیه شده بودند. گروه سوم شامل نوزادانی بود که در طول دوره ۶ ماهه با شیر مادر تغذیه شده بودند و در عین حال، شیر خشک نیز دریافت می‌کردند. گروه چهارم شامل نوزادانی بود که به مدت ۶ ماه منحصراً با شیر مادر تغذیه شده بودند.

وقتی کودکان به یک سالگی رسیدند، والدین پرسش‌نامه دیگری را تکمیل کردند که مدت خواب فرزندشان را گزارش می‌داد. براساس توصیه‌های بنیاد ملی خواب آمریکا، کودکانی که کمتر از ۱۱ ساعت در روز می‌خوابند، خواب ناکافی دارند.

همه گروه‌هایی که شیر مادر دریافت می‌کردند، در مقایسه با نوزادانی که منحصراً با شیر خشک تغذیه می‌شدند، احتمال کمتری برای خواب ناکافی نشان دادند. نوزادانی که در ۶ ماه اول فقط شیر خشک دریافت می‌کردند، ۱۲.۲ درصد احتمال خواب کوتاه داشتند. این خطر برای نوزادانی که کمتر از ۶ ماه با شیر مادر تغذیه می‌شدند، ۱۰.۲ درصد بود. در نوزادانی که طی ۶ ماه با شیر مادر تغذیه شدند و شیر خشک نیز به آن اضافه شد، این خطر به ۹.۷ درصد کاهش ‌یافت. کمترین خطر خواب ناکافی در یک سالگی برای نوزادانی بود که در ۶ ماه اول منحصراً با شیر مادر تغذیه می‌شدند. احتمال خواب ناکافی در این گروه ۸.۸ درصد بود.

پس از تعدیل طیف گسترده‌ای از عوامل شامل مادر، نوزاد و عوامل محیطی، نوزادانی که به مدت ۶ ماه منحصراً با شیر مادر تغذیه شده بودند، در مقایسه با نوزادانی که فقط با شیر خشک تغذیه شده بودند، ۲۳ درصد احتمال کمتری برای خواب کوتاه داشتند. همچنین، یافته‌ها نشان دادند که مدت زمان طولانی‌تر شیردهی با کاهش احتمال خواب کوتاه مرتبط است.

ناکاگاوا گفت: این پژوهش، اطمینان خاطری را در برابر تصور رایج مبنی بر این که نوزادان تغذیه‌شده با شیر مادر کمتر می‌خوابند زیرا شیر مادر سریع‌تر هضم می‌شود، فراهم می‌کند. یافته‌های ما نشان می‌دهند که چنین نگرانی‌هایی نباید والدین را از در نظر گرفتن شیردهی و فواید اثبات‌شده‌ فراوان آن منصرف کنند.

این پژوهش در «European Journal of Clinical Nutrition» به چاپ رسید.