کتاب «مثبتگرایی؛ اعتمادبهنفس، تابآوری و انگیزه» منتشر شد
در جهان امروز، انسانها با فشارهای روانی، مسائل اقتصادی، تغییرات سریع اجتماعی، مسئولیتهای خانوادگی، نگرانیهای شغلی و تجربههای گوناگون فقدان و ناکامی روبهرو هستند. در چنین وضعیتی، یادگیری مهارتهای روانی برای حفظ آرامش، امید، انگیزه و توان ادامه دادن اهمیت فراوانی دارد. کتاب «مثبتگرایی؛ اعتمادبهنفس، تابآوری و انگیزه» با زبانی قابل فهم، مخاطب را به شناخت ظرفیتهای درونی خود دعوت میکند و راههایی برای تقویت ذهن انعطافپذیر ارائه میدهد.
پل مککنا در این اثر، مثبتگرایی را نوعی نگاه سادهانگارانه به زندگی معرفی نمیکند. مثبتگرایی در معنای مورد نظر او، توان دیدن واقعیت، پذیرش دشواریها، تنظیم افکار و انتخاب واکنش سازنده در موقعیتهای پیچیده است. انسان مثبتگرا درد، نگرانی یا شکست را انکار نمیکند؛ او میکوشد در کنار دیدن واقعیتهای دشوار، امکان حرکت، یادگیری و تغییر را نیز در نظر بگیرد. این نگرش میتواند زمینه رشد اعتمادبهنفس و تابآوری را فراهم سازد.
تابآوری یا resiliency یکی از مهمترین مفاهیم این کتاب است. تابآوری به توانایی انسان برای سازگاری با فشارها، عبور از بحرانها، بازسازی روانی پس از تجربههای تلخ و ادامه مسیر زندگی معنا میدهد. فرد تابآور ممکن است خسته، غمگین، مضطرب یا ناامید شود، با این حال در درون خود و در روابط اجتماعیاش منابعی برای بازگشت به تعادل پیدا میکند. تابآوری به معنای شکستناپذیری نیست. تابآوری یعنی انسان پس از افتادن، فرصت برخاستن و ساختن مسیر تازه را در خود پرورش دهد.
اهمیت تاب آوری در زندگی امروز از آن روست که بسیاری از چالشها قابل پیشبینی نیستند. بیماری، تغییر شغل، فشار مالی، اختلافهای خانوادگی، سوگ، مهاجرت، شکست تحصیلی یا تجربه ناکامی در روابط، میتوانند ذهن و زندگی انسان را دگرگون کنند. در این موقعیتها، تابآوری به فرد یاری میرساند تا احساس درماندگی را کاهش دهد، راههای حل مسئله را ببیند و ارتباط خود را با امید و معنا حفظ کند. آموزش تاب آوری میتواند به افزایش توان سازگاری، بهبود تصمیمگیری و تقویت سلامت روان منجر شود.
کتاب «مثبتگرایی؛ اعتمادبهنفس، تابآوری و انگیزه» نشان میدهد که شیوه تفسیر ما از رویدادها، در کیفیت احساسات و رفتارهای ما نقش مهمی دارد. دو فرد ممکن است با یک مسئله مشابه روبهرو شوند، اما برداشت متفاوت آنان از آن رویداد، واکنشهای متفاوتی ایجاد کند. یک نفر شکست را نشانه بیارزشی خود بداند و از تلاش دست بکشد. فرد دیگر همان شکست را تجربهای دشوار، اما قابل بررسی و قابل جبران تلقی کند. تفاوت میان این دو واکنش، تا حد زیادی با الگوهای فکری، میزان اعتمادبهنفس و مهارت تابآوری ارتباط دارد.
پل مککنا به خواننده میآموزد که افکار منفی همواره واقعیت کامل نیستند. ذهن انسان در شرایط استرس ممکن است آینده را تیرهتر از آنچه هست ببیند، تواناییهای فرد را کوچک بشمارد یا خطاهای گذشته را بزرگ کند. در این زمان، بازنگری در گفتوگوی درونی اهمیت پیدا میکند. گفتوگوی درونی همان صدایی است که در ذهن انسان درباره خودش، دیگران و جهان شکل میگیرد. اگر این صدا پیوسته سرزنشگر، ناامیدکننده و تحقیرآمیز باشد، اعتمادبهنفس کاهش مییابد و تابآوری آسیب میبیند. اگر فرد بیاموزد با خود با احترام، واقعبینی و مهربانی سخن بگوید، امکان بازیابی توان روانی افزایش پیدا میکند.
اعتمادبهنفس از دیگر موضوعات کلیدی این کتاب است. اعتمادبهنفس به معنای غرور، خودبرتربینی یا نادیده گرفتن ضعفها نیست. اعتمادبهنفس یعنی فرد تواناییها، محدودیتها، تجربهها و امکان رشد خود را بشناسد. فرد دارای اعتمادبهنفس میداند که ممکن است در همه زمینهها موفق نباشد، با این حال خود را ناتوان و بیارزش تلقی نمیکند. او برای یادگیری، تجربه کردن و اصلاح اشتباهها آمادگی بیشتری دارد.
رابطه اعتمادبهنفس و تابآوری بسیار نزدیک است. وقتی فرد به ظرفیت خود برای یادگیری و حل مسئله باور دارد، هنگام مواجهه با مانعها زودتر به جستوجوی راهحل میپردازد. او ممکن است از دیگران کمک بخواهد، مهارت تازهای یاد بگیرد، برنامه خود را تغییر دهد یا از یک شکست درس بگیرد. در مقابل، کاهش اعتمادبهنفس میتواند فرد را به کنارهگیری، ترس از تصمیمگیری و احساس ناتوانی سوق دهد. از این منظر، تقویت اعتمادبهنفس یکی از مسیرهای رشد تاب آوری فردی است.
انگیزه نیز در کتاب «مثبتگرایی؛ اعتمادبهنفس، تابآوری و انگیزه» جایگاه مهمی دارد. انگیزه نیرویی است که انسان را به حرکت وامیدارد و او را برای دنبال کردن هدفها آماده میکند. بسیاری از افراد در آغاز یک مسیر، انرژی و اشتیاق فراوانی دارند، اما در برخورد با نخستین مانعها، انگیزه آنان کاهش مییابد. تابآوری به انسان کمک میکند تا در دورههای دشوار، ارتباط خود را با هدفها و ارزشهای شخصی حفظ کند.
انگیزه پایدار معمولاً از هدفهایی شکل میگیرد که با ارزشهای فرد هماهنگ هستند. کسی که هدف خود را آگاهانه انتخاب کرده و میداند چرا برای آن تلاش میکند، هنگام روبهرو شدن با مانعها، توان بیشتری برای ادامه مسیر دارد. در چنین فرایندی، هدفهای بزرگ میتوانند به گامهای کوچک و قابل انجام تقسیم شوند. هر گام کوچک، تجربهای از پیشرفت میسازد و این تجربه، اعتمادبهنفس و تابآوری را تقویت میکند.
اهمیت کتابهای خودیار در همین نقطه روشن میشود. کتابهای خودیار، اگر بر پایه دانش معتبر روانشناختی و با زبانی مسئولانه نوشته یا ترجمه شوند، میتوانند در دسترسترین منابع آموزش مهارتهای زندگی باشند. همه افراد در هر زمان امکان مراجعه به مشاور، روانشناس یا دورههای آموزشی را ندارند. کتاب خودیار میتواند فرصتی برای آشنایی با مفاهیم سلامت روان، خودشناسی، مدیریت هیجان، حل مسئله، ارتباط مؤثر، خودمراقبتی، امید و تابآوری فراهم کند.
کتابهای خودیار به مخاطب یادآوری میکنند که رشد فردی فرایندی تدریجی است. تغییر پایدار معمولاً در یک روز رخ نمیدهد. انسان با تمرین، تکرار، ارزیابی تجربهها و شناخت دقیقتر خود، میتواند الگوهای ناکارآمد ذهنی و رفتاری را اصلاح کند. مطالعه کتابهای خودیار معتبر، به افراد کمک میکند تا زبان بهتری برای شناخت احساسات خود پیدا کنند. فردی که نام و معنای اضطراب، خشم، غم، فرسودگی یا احساس ناتوانی را بهتر میشناسد، برای مدیریت آنها آمادگی بیشتری خواهد داشت.
در حوزه تابآوری نیز ترجمه و تألیف کتاب اهمیت فرهنگی و اجتماعی فراوانی دارد. تابآوری مفهومی است که در سطح فرد، خانواده، مدرسه، محیط کار و جامعه کاربرد دارد. کودکان برای روبهرو شدن با ناکامی و یادگیری مهارت حل مسئله به آموزش تابآوری نیاز دارند. نوجوانان در مسیر شکلگیری هویت، انتخاب رشته، روابط اجتماعی و تجربه فشارهای تحصیلی، از مهارتهای تابآوری بهره میبرند. زنان و مردان در زندگی خانوادگی، شغلی و اجتماعی با موقعیتهایی روبهرو میشوند که نیازمند انعطافپذیری، امید و توان بازسازی هستند.
تألیف کتابهای تابآوری با توجه به تجربههای زیسته، فرهنگ، زبان و نیازهای جامعه ایرانی ارزش ویژهای دارد. هر جامعه ویژگیهای تاریخی، خانوادگی، اقتصادی و فرهنگی خاص خود را دارد. نویسنده ایرانی میتواند مفاهیم تابآوری را با زبان، نمونهها و مسائل ملموس مخاطب فارسیزبان پیوند دهد. کتابهای تألیفی در این حوزه، ظرفیت آن را دارند که تجربههای بومی، نقش خانواده، حمایت اجتماعی، باورهای فرهنگی، شیوههای مراقبت از خود و منابع امید را با دقت بیشتری بررسی کنند.
ترجمه آثار معتبر جهانی نیز نقش مهمی در گسترش ادبیات تابآوری دارد. ترجمه خوب، پلی میان دانش بینالمللی و نیازهای خواننده فارسیزبان است. مترجم در حوزه روانشناسی وظیفه مهمی بر عهده دارد؛ زیرا باید افزون بر انتقال واژهها، مفهوم علمی، لحن اثر، دقت اصطلاحات و کاربردپذیری متن را حفظ کند. ترجمه روان و دقیق میتواند یک اثر تخصصی را به منبعی قابل استفاده برای عموم مردم، دانشجویان، مربیان، مشاوران و فعالان حوزه سلامت روان تبدیل کند.
عفت حیدری، مترجم کتاب «مثبتگرایی؛ اعتمادبهنفس، تابآوری و انگیزه»، از مترجمان و پژوهشگران فعال در زمینه روانشناسی کاربردی، خودیاری، مهارتهای زندگی و تابآوری است. فعالیت او در ترجمه منابع مرتبط با تابآوری، به گسترش آگاهی عمومی درباره این مفهوم کمک کرده است. ترجمه کتابهایی که موضوعاتی مانند امید، خودمراقبتی، اعتمادبهنفس، سلامت روان و تابآوری را بررسی میکنند، میتواند در افزایش دسترسی مخاطبان فارسیزبان به منابع آموزشی مؤثر باشد.
عفت حیدری تاکنون آثار متعددی را در حوزه خودیاری و روانشناسی مثبتگرا ترجمه کرده است. این مسیر حرفهای نشان میدهد که ترجمه در حوزه سلامت روان، یک فعالیت فرهنگی مهم است. خواننده فارسیزبان از راه ترجمههای سنجیده میتواند با دیدگاهها، تمرینها و تجربههای نویسندگان مختلف جهان آشنا شود و از آنها برای ارتقای کیفیت زندگی خود بهره بگیرد. در عین حال، خواندن کتاب جای مراجعه تخصصی در وضعیتهای دشوار روانی را نمیگیرد. افرادی که با افسردگی شدید، اضطراب فراگیر، افکار آسیب به خود، خشونت خانگی یا بحرانهای جدی روبهرو هستند، نیاز دارند از روانشناس، روانپزشک یا مراکز حمایتی کمک بگیرند.
از دیگر آثار مرتبط با فعالیتهای عفت حیدری میتوان به کتاب «راهنمای تابآوری زنان» اشاره کرد که با تمرکز بر ظرفیتهای روانی، فردی و اجتماعی زنان برای مواجهه سازنده با دشواریهای زندگی نوشته شده است. پرداختن به تابآوری زنان اهمیت فراوانی دارد؛ زیرا زنان در بسیاری از موقعیتها، مسئولیتهای چندگانه خانوادگی، شغلی، مراقبتی و اجتماعی را تجربه میکنند. آموزش تابآوری زنان میتواند به تقویت خودآگاهی، مهارت مرزبندی، حمایتگیری، خودمراقبتی، تصمیمگیری و احساس توانمندی آنان کمک کند.
انتشارات چوپان نیز با انتشار کتابهایی در حوزه سلامت، خودمراقبتی و تابآوری، در دسترس قرار گرفتن منابع کاربردی برای مخاطبان را دنبال کرده است. از آثار منتشرشده با ترجمه عفت حیدری میتوان به «از خستگی تا سرزندگی» نوشته لیبی ویور، «عادتهای خودمراقبتی برای زنان شاغل» نوشته تولا رودس و «کتاب کار تابآوری زنان» اشاره کرد. هر یک از این کتابها از زاویهای متفاوت به سلامت روان، انرژی زندگی، مراقبت از خود و توان مقابله با فشارها میپردازند.
کتاب «مثبتگرایی؛ اعتمادبهنفس، تابآوری و انگیزه» برای کسانی مناسب است که میخواهند رابطه خود را با افکار، احساسات و هدفهایشان بازبینی کنند. مخاطب این کتاب میتواند دانشجو، کارمند، والد، مربی، مشاور، فعال اجتماعی یا هر فردی باشد که به رشد فردی و تقویت سلامت روان علاقه دارد. مطالعه این اثر میتواند آغاز گفتوگویی جدیتر با خود باشد؛ گفتوگویی درباره تواناییها، ترسها، هدفها، شکستها و راههای دوباره برخاستن.
تابآوری یا resiliency مهارتی آموختنی و قابل پرورش است. این مهارت با پذیرش واقعیت، شناخت هیجانها، تقویت روابط حمایتی، تنظیم افکار، مراقبت از جسم و روان، هدفگذاری واقعبینانه و ادامه تلاش در مسیر رشد شکل میگیرد. مثبتگرایی نیز زمانی ارزشمند است که با واقعبینی، مسئولیتپذیری و اقدام همراه شود. اعتمادبهنفس زمانی پایدارتر میشود که فرد به جای انتظار برای کامل بودن، فرصت یادگیری و پیشرفت را به خود بدهد. انگیزه نیز زمانی ماندگار میماند که انسان پیوند میان تلاشهای روزانه و ارزشهای زندگی خود را درک کند.
در مجموع، «مثبتگرایی؛ اعتمادبهنفس، تابآوری و انگیزه» اثری مفید برای آشنایی با مهارتهای ذهنی و روانی مورد نیاز زندگی معاصر است. این کتاب، خواننده را به ساختن نگاهی امیدوار، فعال و واقعبینانه دعوت میکند. ترجمه عفت حیدری و انتشار آن توسط انتشارات چوپان، فرصتی برای دسترسی مخاطبان فارسیزبان به محتوایی کاربردی درباره اعتمادبهنفس، انگیزه و تابآوری فراهم آورده است. گسترش ترجمه و تألیف کتابهای خودیار و تابآوری میتواند به ارتقای سواد روانشناختی جامعه، تقویت خودمراقبتی و افزایش توان افراد برای مواجهه سازنده با دشواریهای زندگی کمک کند.
