انواع نمره چشم؛ نمره چشم 1، 1.5، 2، 2.5، 3 و ... یعنی چه؟

نمره چشم به چه معنی است؟
نمره چشم نشان دهنده­ میزان ضعف بینایی و یا وجود عیوب انکساری است. این نمره توسط چشم پزشک و یا اوپتومتریست، با استفاده از روشهای مختلف و دستگاه­های مخصوص بدست می‌آید. دانستن نمره چشم کمک می‌کند تا شما بتواند از مناسب‌ترین عینک طبی، لنز طبی و یا دیگر ابزارهای اصلاح بینایی را مورد استفاده قرار بدهید.

نمره چشم معمولا معیاری برای ارزیابی ضعیفی چشم است. به عبارتی متخصصان چشم پزشک عیوب انکساری چشم را که منجر به تاری دید می‌شود، با اعداد مثبت یا منفی به عنوان نمره چشم مشخص می‌کنند که طبق آن خرید عینک انجام می‌شود. این انواع نمره چشم عددی در بازه ۱ تا ۱۰ است.

به طور کلی قوی‌ترین نمره چشم ۱۰ از ۱۰ و ضعیف‌ترین آن ۵ از ۱۰ خواهد بود.
اعداد مثبت و منفی در شماره چشم نیز نشان دهنده نزدیک بینی یا دوربینی هستند.

نمره چشم ۱.۵ یعنی چه؟
نمره چشم 1.5 به این معنی است که شما برای دیدن اجسام از فاصله دور به عینک با قدرت عدسی 1.5 نیاز دارید. این بدان معناست که چشم شما برای کانونی کردن نور بر روی شبکیه، به کمی کمک اضافی نیاز دارد.

دیوپتر چیست؟
دیوپتر واحد اندازه‌گیری قدرت عدسی‌های عینک یا لنزهای تماسی است. این عدد نشان می‌دهد که عدسی چقدر نور را خم می‌کند تا تصویر واضحی روی شبکیه چشم شما تشکیل شود.

نمره 1.5 مثبت یا منفی؟

نمره 1.5 مثبت: به این معنی است که شما دوربین هستید و برای دیدن اشیاء نزدیک به عینک یا لنز نیاز دارید.
نمره 1.5 منفی: به این معنی است که شما نزدیک‌بین هستید و برای دیدن اشیاء دور به عینک یا لنز نیاز دارید.
پس برای فهمیدن اینکه نمره 1.5 شما به چه معناست، باید بدانید که این نمره مثبت است یا منفی.

نمره چشم 1 یعنی چه؟
نمره چشم 1 به این معنی است که شما نیاز به یک اصلاح جزئی در بینایی خود دارید. این اصلاح می‌تواند به صورت عینک یا لنز تماسی باشد.

چه چیزی باعث می‌شود نمره چشم 1 شود؟
نمره چشم 1 اغلب به دلیل عیوب انکساری خفیف مانند:

نزدیک‌بینی خفیف: در این حالت، اجسام دور تار به نظر می‌رسند.
دوربینی خفیف: در این حالت، اجسام نزدیک تار به نظر می‌رسند.

نمره چشم 1 چه تاثیری بر بینایی دارد؟
افرادی که نمره چشم 1 دارند معمولاً در انجام کارهایی که نیاز به دید دقیق و واضح در فواصل مختلف دارند، ممکن است کمی مشکل داشته باشند. این مشکلات می‌تواند شامل:

تار شدن دید در فواصل خاص
خستگی چشم
سردرد
 

نمره چشم 2 یعنی چه؟
نمره چشم 2 به این معنی است که شما نیاز به یک اصلاح متوسط تا زیاد در بینایی خود دارید. این اصلاح معمولاً با استفاده از عینک یا لنز تماسی انجام می‌شود.

نمره چشم 2 چه چیزی را نشان می‌دهد؟
نمره چشم 2 معمولاً نشان‌دهنده یکی از این عیوب انکساری است:

نزدیک‌بینی متوسط تا زیاد: در این حالت، اجسام دور به طور قابل توجهی تار به نظر می‌رسند.
دوربینی متوسط تا زیاد: در این حالت، اجسام نزدیک به طور قابل توجهی تار به نظر می‌رسند.
آستیگماتیسم متوسط تا زیاد: در این حالت، خطوط مستقیم خمیده دیده می‌شوند و تصاویر تار و مبهم هستند.
 

شکل قرنیه یا عدسی چشم: نامنظم بودن شکل این اجزا باعث شکست نور به صورت نامناسب می‌شود.
طول محور چشم: کوتاه یا بلند بودن محور چشم می‌تواند منجر به نزدیک‌بینی یا دوربینی شود.
عوامل ژنتیکی: وراثت نقش مهمی در ایجاد عیوب انکساری دارد.
عوامل محیطی: برخی عوامل محیطی مانند مطالعه زیاد یا کار طولانی مدت با کامپیوتر می‌توانند بر بینایی تأثیر بگذارند.

نمره چشم ۲.۵ یعنی چه؟
نمره چشم ۲.۵ به این معنی است که شما نیاز به یک اصلاح متوسط تا زیاد در بینایی خود دارید. این نمره نشان‌دهنده یک عیب انکساری است که معمولاً با عینک یا لنز تماسی اصلاح می‌شود.

نمره چشم ۲.۵ چه چیزی را نشان می‌دهد؟
نمره چشم ۲.۵ معمولاً نشان‌دهنده یکی از این عیوب انکساری است:

نزدیک‌بینی متوسط: در این حالت، اجسام دور به طور قابل توجهی تار به نظر می‌رسند.
دوربینی متوسط: در این حالت، اجسام نزدیک به طور قابل توجهی تار به نظر می‌رسند.
آستیگماتیسم متوسط: در این حالت، خطوط مستقیم خمیده دیده می‌شوند و تصاویر تار و مبهم هستند.

نمره چشم 3 یعنی چه؟‌‌
نمره چشم 3 به طور کلی به این معناست که شما برای دیدن واضح به اصلاح بینایی نیاز دارید. این اصلاح می‌تواند به صورت عینک یا لنز باشد.

نمره چشم 3 به چه معناست؟

نزدیک بینی: اگر نمره چشم شما 3- باشد، به این معناست که شما نزدیک بین هستید و اشیاء دور را تار می‌بینید.
دوربینی: اگر نمره چشم شما 3+ باشد، به این معناست که شما دوربین هستید و اشیاء نزدیک را تار می‌بینید.
آستیگماتیسم: همچنین ممکن است نمره چشم 3 نشان دهنده آستیگماتیسم باشد که در این حالت دید شما هم در فاصله دور و هم در فاصله نزدیک تار است.
 

نمره چشم ۵ یعنی چه؟
نمره چشم 5 به این معنی است که شما نیاز به یک اصلاح قابل توجه در بینایی خود دارید. این نمره نشان‌دهنده یک عیب انکساری نسبتاً بالا است که معمولاً با عینک یا لنز تماسی قوی‌تر اصلاح می‌شود.

نمره چشم 5 چه چیزی را نشان می‌دهد؟
نمره چشم 5 معمولاً نشان‌دهنده یکی از این عیوب انکساری است:
نزدیک‌بینی شدید: در این حالت، اجسام دور بسیار تار به نظر می‌رسند و فرد برای دیدن واضح آن‌ها به عینک یا لنز با قدرت زیاد نیاز دارد.

دوربینی شدید: در این حالت، اجسام نزدیک بسیار تار به نظر می‌رسند و فرد برای انجام کارهایی مانند خواندن یا نوشتن به عینک یا لنز با قدرت زیاد نیاز دارد.

آستیگماتیسم شدید: در این حالت، خطوط مستقیم به صورت موج‌دار دیده می‌شوند و تصاویر بسیار تار و مبهم هستند.

نمره چشم 6 یعنی چه؟
نمره چشم 6 به این معنی است که شما نیاز به یک اصلاح بسیار قوی در بینایی خود دارید. این نمره نشان‌دهنده یک عیب انکساری نسبتاً بالا است که معمولاً با عینک یا لنز تماسی قوی‌تر اصلاح می‌شود.

نمره چشم 6 چه چیزی را نشان می‌دهد؟
نمره چشم 6 معمولاً نشان‌دهنده یکی از این عیوب انکساری است:

نزدیک‌بینی شدید: در این حالت، اجسام دور بسیار تار به نظر می‌رسند و فرد برای دیدن واضح آن‌ها به عینک یا لنز با قدرت زیاد نیاز دارد.

دوربینی شدید: در این حالت، اجسام نزدیک بسیار تار به نظر می‌رسند و فرد برای انجام کارهایی مانند خواندن یا نوشتن به عینک یا لنز با قدرت زیاد نیاز دارد.

آستیگماتیسم شدید: در این حالت، خطوط مستقیم به صورت موج‌دار دیده می‌شوند و تصاویر بسیار تار و مبهم هستند.
 

تعریف نمره چشم یا شماره
چشمی که سالم باشد یا اصطلاحا عیوب انکساری نداشته باشد، تصاویر را کاملا منطبق با قرنیه چشم تشکیل می دهد؛ اما در صورت بروز عیوب انکساری، تصاویر در جای درستی تشکیل نمی شوند و تاری دید به وجود می آید. این حالت را ضعیفی چشم نامیده و شدت آن با عددی به اسم نمره چشم مشخص می شود. در واقع متخصصان چشم پزشکی با دستگاهی مخصوص عددی را به عنوان شماره چشم شما اعلام می کنند که مشخص می‌کند تا چه اندازه‌ای چشم شما ضعیف شده است. طبق این شماره شما باید اقدام به خرید عینک طبی زنانه یا مردانه نمایید.

مفهوم نمره چشم مثبت و منفی
معمولا شماره چشم را با علامت های مثبت و منفی مشخص می کنند. این علامت ها نشان می دهند که چشم شما دوربین یا نزدیک بین است. در واقع علامت مثبت نشان دهنده چشم دوربین است؛ یعنی اینکه چشم شما فاصله دور را خوب می بیند ولی برای فاصله نزدیک تاری دید دارد. در مقابل علامت منفی برای چشم های نزدیک بین به کار می رود که در دیدن اجسام نزدیک مشکلی ندارند؛ اما برای فاصله دور باید از عینک استفاده کنند.
عوامل موثر روی تغییر شماره چشم

نمره چشم سالم در حالت ایده آل خود قرار داد و عدد صفر(۱۰ از ۱۰) است. عوامل متعددی هستند که برای سلامت چشم مضر بوده و به مرور آن را ضعیف می کنند.

در این میان اصلی ترین عوامل موثر روی تغییر شماره چشم عبارتند از:
دیابت: یکی از اصلی ترین عواملی که سلامت چشم را تهدید می کند، بیماری دیابت است. هر چقدر میزان قند خون فرد بالاتر برود، چشمان او نیز ضعیف تر شده و نمره چشم او افزایش می یابد.

نور خورشید: تابش مستقیم نور خورشید می‌تواند چشم‌های شما را ضعیف کند. بهتر است تا حد امکان خود را در مقابل نور خورشید قرار ندهید یا از عینک‌های آفتابی استفاده کنید.

وراثت: در بعضی از موارد افراد ضعیفی چشم را از والدین خود به ارث می برند.
صفحات رایانه و موبایل: اشعه هایی که از سوی صفحات رایانه، موبایل یا تلویزیون به سمت چشم شما تابیده می شوند، در بلندمدت شماره چشم شما را افزایش خواهند داد. در استفاده از این لوازم جانب احتیاط را رعایت نمایید.

ضربه خوردن چشم: وارد شدن ضربه به چشم سلامت قرنیه آن را به خطر انداخته و ممکن است نمره چشمتان را نیز زیاد کند. لازم است از چشم های خود بیشترین مراقبت را داشته باشید.

آب مروارید: بیماری آب مروارید دائما روی نمره چشم شما تاثیرگذار است و باید خیلی زود برای درمان آن اقدام کنید.
مشکلات تغذیه‌ای: کمبود برخی از مواد معدنی و ویتامین ها در بدن نیز می تواند نمره چشم را افزایش دهد.
ورود مواد مضر به چشم: ورود برخی از مواد به چشم از جمله مواد آرایشی و بهداشتی، گرد و غبار، دود، رنگ، مواد نفتی و… برای سلامت آن به شدت مضر بوده و شماره چشم را افزایش می دهند.


نحوه تعیین نمره چشم
برای اینکه مشخص شود نمره چشم شما چقدر است از دو شیوه نموداری و دستگاهی استفاده می شود. شماره چشم دقیق را با دستگاه ها ارزیابی می کنند و هر چقدر دستگاه شما پیشرفته تر باشد، نتیجه بهتری خواهید گرفت. لازم به ذکر است که برای تعیین دقیق نمره چشم، وضوح دید انسان هم برای چشم ثابت و هم برای جسم متحرک باید بررسی شود.

جزئیات دو شیوه کلی ارزیابی سلامت چشم به شرح زیر هستند:

ارزیابی نمره چشم با نمودار
متداول ترین نمودارهایی که برای ارزیابی شماره چشم کاربرد دارند، نمودارهای اسنلن و رندوم ایز هستند. نمودار اسنلن امتیاز از ۲۰ به چشم می دهد و بالاترین نمره آن ۲۰ از ۲۰ است. در اسنلن تعدادی حروف انگلیسی به صورت درهم و با اندازه های مختلف قرار دارد. با توجه به اینکه چشم شما تا چه ردیفی را می تواند ببیند و به وضوح حروف را تشیص دهد، نمره چشم شما مشخص می شود.

نمودار رندوم ایز نمره دهی از ۱۰ دارد و از تعدادی حرف انگلیسی E در ابعاد و جهت های مختلف تشکیل شده است. برای استفاده از این نمودار باید در فاصله ۱۲ متری از آن بایستید و تلاش کنید جهت های حروف را در ردیف های مختلف تشخیص دهید. شماره چشم شما با توجه به توانایی تشخیص جهت حروف تا ریزترین ردیف تعیین خواهد شد.

تعیین شماره دقیق چشم با دستگاه های کامپیوتری
استفاده از نمودارهای اسنلن و یا رندوم ایز به طور دقیق مشخص نمی کند که چشم شما چقدر ضعیف شده و شماره آن چند است. در حال حاضر متخصصان چشم پزشک به کمک دستگاه های پیشرفته کامپیوتری این کار را انجام می دهند. دستگاه اتوریفراکتومتر برای اندازه گیری نور بازتاب شده به شبکیه چشم استفاده می شود. به کمک این دستگاه میزان سلامت چشم معین خواهد شد.

نورشکن دستی یا رتینوسکوپ هم برای تعیین نمره چشم کاربرد دارد. در این شیوه چشم پزشک یا اپتومتریست یک نور به سوی چشم می گیرد و مقدار بازتاب آن از شبکیه چشمتان را ارزیابی می کند. در نهایت با کمک فریم های آزمایشی (فوروپتر) شماره چشم دقیق شما تعیین می شود. همچنین در این مرحله اپتومتریست مشخص می کند که ضعیفی چشم مربوط به کدام یکی از چشم های شما است و نمره هر یک را جداگانه تعیین می نماید.


انواع نمره چشم در نسخه پزشک
اگر تا به حال برای تعیین نمره چشم خود به چشم پزشکی مراجعه کرده باشید، در نهایت روی نسخه پزشک اصطلاحات انگلیسی مختلفی مشاهده می کنید که نوع ضعیفی هر یک از چشم های شما را مشخص کرده است. هر یک از این اصطلاحات مفهوم خاص خود را دارند که به شرح زیر هستند:

OD: این علامت برای چشم راست استفاده می شود و هر عددی کنار آن نمره چشم شما خواهد بود. در صورتی که هیچ عددی کنار آن مشاهده نکردید، چشم راست شما مشکلی نداشته است.

OS: علامت مخصوص چشم چپ OS است. وجود عدد نشان دهنده شماره چشم و عدم وجود آن نشانه سلامت چشم چپ شما خواهد بود.

OU: این علامت برای هر دو چشم شما استفاده می شود.

SPH: برای تعیین دوربینی یا نزدیک بینی چشم از این اصطلاح استفاده می شود. اگر علامت مثبت در این قسمت درج شود، چشم شما دوربین است و اگر علامت منفی باشد، چشم نزدیک بین دارید.

ADD: میزان قدرت بزرگنمایی چشم شما با این عبارت مشخص می‌شود.

AXIS & CYL: برای مشخص کردن مشکل آستیگماتیسم از این اصطلاح استفاده می شود. اگر جلوی این عبارت انگلیسی عددی مشاهده کردید، نشان می دهد که چشم شما آستیگماتیسم است.
 

حدت بینایی یا وضوح دید
مسئله وضوح دید یا حدت بینایی در چشم پزشکی با تابلوها ارزیابی می شود. در این ارزیابی معمولا نمره ای از ۱۰ به چشم شما داده می شود. نمره ۱۰ از ۱۰ نشان می دهد که شما همه ۱۰ ردیف تابلو را به خوبی مشاهده کرده اید و چشم شما عیبی ندارد. هر چقدر تعداد ردیف کمتری را پاسخ دهید، میزان ضعیفی چشم شما بیشتر خواهد بود.

بالاترین نمره چشم در کودکان
میزان نمره چشم در کودکان تفاوتی با بزرگسالان ندارد و در حالت ایدئال باید ۱۰ از ۱۰ باشد. به عبارتی کودکان باید یک جسم را از فاصله مشخصی همانند یک بزرگسال مشاهده نمایند. در صورتی که دید کودک نتواند دید مناسبی شبیه یک فرد بزرگسال با چشم های سالم داشته باشد، باید خیلی زود تحت معاینه چشم پزشک قرار بگیرد.

بالاترین نمره چشم آستیگمات
آستیگماتیسم یک عیب انکساری رایج چشم است که باعث تاری دید می‌شود. این عارضه به دلیل شکل نامنظم قرنیه یا عدسی چشم رخ می‌دهد. نمره آستیگمات با دیوپتر اندازه‌گیری می‌شود.

بالاترین نمره آستیگمات چقدر است؟
در واقع، نمی‌توان یک عدد دقیق برای بالاترین نمره آستیگمات تعیین کرد. زیرا میزان آستیگماتیسم در افراد مختلف بسیار متفاوت است و عوامل متعددی بر آن تأثیر می‌گذارند. با این حال، به طور کلی، هرچه نمره آستیگمات بالاتر باشد، شدت عارضه بیشتر است و فرد با مشکلات بینایی شدیدتری روبرو خواهد بود.

بدترین نمره چشم
حداکثر نمره چشم برای نزدیک بینی و دوربینی معمولا تا حدود 30 دیوپتر است، اما در موارد نادر می‌تواند بیشتر هم باشد. در مورد آستیگماتیسم، حداکثر نمره معمولا تا 6 دیوپتر است. نکته مهم این است که نمره چشم به تنهایی نمی‌تواند تعیین کننده نابینایی باشد. نابینایی به عوامل مختلفی از جمله آسیب به شبکیه، عصب بینایی و مغز بستگی دارد.

سن ثابت شدن نمره چشم
به طور کلی اگر عیوب انکساری چشم در بازه ۶ ماه تا یک سال تغییری نداشته باشد، بدان معنی است که نمره چشم ثابت شده است. سن دقیقی نمی توان برای این مسئله تعیین کرد؛ زیرا به عوامل مختلفی بستگی دارد. با این وجود معمولا در بازه سنی ۱۸ تا ۲۵ سال نمره چشم انسان ثابت خواهد شد؛ مگر اینکه تحت تاثیر عواملی در سن های بالاتر همچنان تغییر شماره چشم را داشته باشد. چنانچه قصد عمل لیزیک (اصلاح عیوب انکساری) را دارید، حتما باید از ثابت شدن نمره چشم خود مطمئن شده باشید.

استفاده از عینک طبی با نظر پزشک
استفاده از عینک‌های طبی با هدف بهبود و حفظ سلامت چشم انجام می‌گیرد؛ اما باید در نظر داشته باشید که حتما پزشک متخصص این استفاده را تجویز نماید. استفاده بدون نظر پزشک از عینک‌های مختلف ممکن است به چشم‌های شما آسیب برساند. البته برخی از عینک های طبی مانند عینک بلوکات نیازی به تجویز ندارند؛ اما خرید عینک که منطبق با شماره چشم باشد حتما توسط نسخه پزشک باید انجام شود.


بهترین نمره چشم برای عمل لیزیک
جراحی لیزیک یکی از عمل‌های چشم پرکاربرد است. یکی از اصلی‌ترین معیارها برای انجام عمل لیزیک این است که شماره چشم فرد متقاضی طی یک سال اخیر بدون تغییر باقی مانده باشد.

بهترین نمره چشم
برای انجام عمل لیزیک بهتر است زیر ۱۰ دیوپتر باشد. البته برای تعیین بهترین نمره چشم برای عمل لیزیک باید فاکتورهای دیگری را هم در نظر گرفت. دوربین، نزدیک‌بین بودن یا آستیگمات بودن، ضخامت قرنیه و سن بیمار نیز تعیین‌کننده است. برای مثال برای افراد دوربین بهترین نمره چشم برای انجام عمل لیزیک، نمره چشم ۶ دیوپتر است.

حداقل و حداکثر نمره چشم برای لیزیک
بهترین نمره چشم برای لیزیک
نزدیک بینی  ۰.۵_ تا ۸.۰_ دیوپتر
دوربینی  ۱.۰+ تا ۵.۰+ دیوپتر
آستیگمات ۶.۰_ تا ۶.۰+ دیوپتر

برای اینکه یک فرد بتواند کاندید مناسبی برای عمل لیزیک باشد، حداقل نمره چشم یک دیوپتر است. البته باز هم این حداقل برای کسانی که آستیگمات هستند ۰.۵ است.


جمع بندی؛ نمره چشم و انواع آن
مقدار سلامت چشم یا ضعف در بینایی را با عددی مشخص می کنند که به آن نمره چشم می گویند. به طور کلی ضعیفی چشم مربوط به عیوب انکساری است که تصویر در جای درستی تشکیل نشده و در نهایت شخص تاری دید دارد. پزشک متخصص با کمک نمودارهای اسنلن یا رندوم ایز میزان سلامت چشم را تا حدی تعیین می کند؛ اما در نهایت به کمک دستگاه های پیشرفته کامپیوتری، شماره چشم شما مشخص خواهد شد.

عدد مثبت برای شماره چشم نشان دهنده چشم دوربین و عدد منفی تعیین کننده چشم نزدیک بین است. اگر تجربه ای از چشم پزشکی و تعیین شماره چشم دارید، در بخش نظرات به اشتراک بگذارید.

سوالات متداول در خصوص نمره چشم
نمره چشم چیست؟
میزان ضعیفی چشم شما معمولا با عددی از ۱۰ تعیین می شود. نمره ۱۰ از ۱۰ یعنی چشم شما مشکلی ندارد. برای مثال نمره چشم ۲ یعنی قدرت بینایی شما ۸ از ۱۰ است.

علامت مثبت و منفی در نسخه چشم پزشک به چه معناست؟
علامت مثبت در کنار شماره چشم مشخص می کند که چشم شما دوربین است. علامت منفی نیز برای چشم نزدیک بین به کار می رود.

برای عمل لیزیک شماره چشم باید چند باشد؟
اگر نمره چشم شما در بازه 12- تا 6+ باشد و تقریبا یک سال ثابت مانده باشد، امکان انجام عمل لیزیک (با داشتن دیگر شرایط) را خواهید داشت.