ميگنا : پایگاه خبری روانشناسی و سلامت 26 خرداد 1395 ساعت 13:30 https://www.migna.ir/news/37373/کلاستروفوبیا-یا-تنگناهراسی-چیست -------------------------------------------------- کلاستروفوبیا, اختلالی که ترانه علیدوستی از آن رنج می برد!! عنوان : کلاستروفوبیا یا تنگناهراسی چیست؟ -------------------------------------------------- اینکه ترانه علیدوستی به‌عنوان یک سوپراستار در مورد اختلال روان‌پزشکی خود در توییتر صحبت کرده، قدم بزرگی است برای از بین بردن انگ و باورهای نادرستی که در مورد اختلالات روان‌پزشکی در جامعه وجود دارد. متن : بسیاری از چهره های سرشناس در گوشه و کنار دنیا به اختلالات جسمی و روان پزشکی مبتلا هستند. صحبت کردن در مورد این مسایل در افزایش اطلاعات عمومی جامعه بسیار موثر است. -- چندی پیش، این اتفاق در جامعه ما در مورد ام اس افتاد و گروهی از بازیگران مبتلا در رابطه با ابتلایشان به این بیماری دستگاه عصبی صحبت کردند تا میزان اطلاعات مردم را افزایش دهند و عموم را نسبت به آن و نیازهای افراد مبتلا حساس کنند. کلاستروفوبیا یا تنگناهراسی چیست؟ آنچه به دنبال فوبیا نگران کننده است، شدت اضطرابی است که ایجاد می شود. در موارد شدید تنگناهراسی، فرد دچار اختلال یا حمله پانیک (هول) می شود. حمله پانیک، نوعی اختلال روان پزشکی همراه با فوبیا و در واقع، شدیدترین نوع اضطراب است که بسیار ناتوان کننده است و بین ۱۵ دقیقه تا ۲ ساعت طول می کشد. به دنبال حمله پانیک فرد دچار تپش قلب شدید می شود و حس می کند قلبش در حال ایستادن است و به کمک نیاز دارد. حمله پانیک، بدترین تجربه ای است که فرد می تواند داشته باشد و شبیه رویارویی با مرگ است. در تنگناهراسی یا کلاستروفوبیا وقتی فرد در موقعیتی نامناسب برای مدت طولانی قرار می گیرد مثل اتفاقی که برای ترانه علیدوستی افتاد، احتمال بروز حمله پانیک بسیار بالاست. در این شرایط فرد گمان می کند امکان نجاتی برای او وجود ندارد زیرا محیط از همه طرف بسته است. حتی فرد اصلا به این موضوع توجه نمی کند که آدم هایی در محیط هستند که می توانند به او کمک کنند. فوبیا را چطور درمان کنیم؟ فوبیا جزو اختلالات روان پزشکی محسوب می شود و درمان اصلی آن رفتاردرمانی کنار روان درمانیاست. روشی که بیشتر به کار می رود، مواجهه و جلوگیری از پاسخ است. در این روش فرد را با عاملی که باعث فوبیا می شود به صورت تدریجی و مصنوعی مواجه و تلاش می کنند از بروز پاسخ اضطرابی در او پیشگیری کنند. این کار باید کنترل شده باشد. در غیر این صورت عامل حمله پانیک در فرد است. درمان فوبیا ممکن است چند ماه طول بکشد و آموزش هایی به فرد داده می شود تا بتواند در این مدت خود را در صورت مواجهه با موقعیت های ناخوشایند کنترل کند. اوایل درمان نیز ازدارودرمانی استفاده می شود تا از بروز حملات اضطرابی شدید پیشگیری شود. اظهار هیجان و بیان حالات همراه با تنفس عمیق و حرکات ریلکسیشن باعث کاهش احتمال حمله پانیک در بیماران می شود. ترانه علیدوستی نیز زمانی که در دالانی در فرودگاه دچار این حمله شد، تلاش کرد با بیان احساسات و کمک گرفتن از اطرافیان برای خارج شدن از محیط از بروز حمله پانیک جلوگیری کند. چند نکته تکمیلی درباره فوبیا درست است که در کل فوبیا در خانم ها شایع تر است اما این مساله به نوع فوبیا هم بستگی دارد. به این معنی که هراس از: حیوانات بلایای طبیعی هراس های موقعیتی در خانم ها شایع تر اما هراس از: خون تزریق جراحت در ۲ جنس برابر است. هراس در اکثر موارد در کودکی و قبل از ۱۰ سالگی شروع می شود. سن متوسط شروع آن بین ۷ تا ۱۱ سالگی است. هراس های موقعیتی مثل هراس از آسانسور، هواپیما و فضای بسته اغلب نسبت به هراس از حیوانات، خون و جراحت، در سن بالاتری ایجاد می شوند. واکنش جسمانی فرد به هراس، به نوع فوبیای او بستگی دارد. به این معنا که افرادی که ازحیوانات یا موقعیت های خاص هراس دارند، هنگام مواجهه، دچار برانگیختگی سیستم سمپاتیکمی شوند و با افزایش ضربان قلب و فشار خون واکنش نشان می دهند اما در افرادی که فوبیای خون و جراحت دارند، بدن دقیقا برعکس واکنش نشان می دهد و دچار غش یا واکنش نزدیک به غش می شود که به دنبال کاهش فشار خون و ضربان قلب ایجاد می شود. هنگامی که می خواهیم تشخیص هراس را برای کودکی مطرح کنیم، حتما باید به سن رشدی او و اینکه آن ترس برای آن سن طبیعی تلقی می شود یا نه و میزان تاثیری که بر عملکرد او دارد و مدت تداوم ترس و اضطراب توجه کرد. در کودکان ممکن است به جای علائم روتین اضطراب، هنگام هراس با علائمی مثل: قشقرق راه انداختن گریه میخکوب شدن چسبیدن به دیگران مواجه شویم. یکی از ملاک های تشخیصی فوبیا این است که فرد در مواجهه با شیء یا موقعیت خاصی که نسبت به آن هراس دارد، هر بار به همان شدت واکنش نشان دهد . منبع: Diagnostic and Statistica- Manua- of Menta- Disorders دکتر حامد محمدی کنگرانی روان پزشک و مشاور خانواده و عضو کمیته رسانه و کمیته آموزش انجمن روان پزشکان سيمرغ