ميگنا : پایگاه خبری روانشناسی و سلامت 22 شهريور 1400 ساعت 22:29 https://www.migna.ir/news/54987/زنگ-خطر-روان-کودک -------------------------------------------------- عنوان : زنگ خطر روان کودک فاطمه ترکاشوند -------------------------------------------------- استرس به هر گونه عامل یا فشار روان شناختی گفته می شود که از بیرون یا درون بر بدن انسان وارد می شود و متابولیسم های روان شناختی او را تغییر می دهد. متن : زمانی که ما با وضعیت تهدیدآمیزی روبرو می شویم، مغز و بدن ما وارد حالت تدافعی می شوند و آدرنالین شروع به آزاد شدن در خون می کند تا به ما کمک کند که از خطر فرار کنیم. در چنین شرایطی استرس طبیعی و مفید است. اما برخی افراد از جمله کودکان ممکن است با سرعت یا شدت بیشتری نسبت به موقعیت هایی که از نظر آن ها تهدیدآمیز است، واکنش نشان دهند یا به سختی بتوانند احساس اضطراب خود را تحت کنترل در آورند. در این حالت، استرس ممکن است روی کودک تأثیرات منفی داشته باشد. زمانی که استرس سیستم دفاعی روانی کودک را به هم می ریزد، معمولاً خود را به صورت علائم جسمانی و گاهی اوقات علائم روانشناختی نشان می دهد. سوالی که مطرح می شود این است که چه عواملی باعث استرس کودکان می شود؟ باید گفت عوامل گوناگونی مثل محیط خانواده، بیماری یا مرگ یکی از افراد خانواده، جدایی پدر و مادر از یکدیگر، ترس از تاریکی و... وجود دارد که می تواند باعث ایجاد استرس در کودکان شود، حتی (کودکان کم سن و سال). از علائم جسمانی و روان شناختی استرس در کودکان می توان به موارد زیر اشاره کرد: 1. ناخن جویدن: بسیاری از کودکان وقتی در معرض تنش، استرس و اضطراب قرار می گیرند شروع به ناخن جویدن می کنند. 2. شب ادراری: فشارهای روانی و ترس از دعواهای والدین ممکن است باعث شب ادراری شود 3. لکنت زبان: ترساندن کودک و تنبیه های ترسناک و داد وفریادهای زیاد در طول مدت ممکن است باعث لکنت شود. 4. تیک داشتن: تنش و استرس زیاد ناشی از مقایسه شدن و اضطراب ممکن است باعث تیک ها شود. 5. خشم :وجود الگوهای پرخاشگر در خانه مانند مشاهده فیلم و کارتون های پر از صحنه های خشم ،پرخاشگری کودک را افزایش می دهد. و اما راهکار... صحبت کردن با او با زبان خودش: یعنی زبان کودکی است. والدین باید سعی کنند از روشهای کودکانه به دنیای فرزندانشان راه پیدا کنند، او را بشناسند و به تدریج با او دوست شوند. بسیاری از والدین در هنگام مواجهه با علائم استرس و اضطراب در کودکشان شروع به سوال پرسیدن از او می کنند و با حالت تحکم و بازپرسی از کودک می خواهند که دلیل استرس و تنش های روانی خود را بازگو کند؛ اما غافل از اینکه کودکان نمی توانند احساسات خود را به خوبی بیان کنند. به فرزندان حق انتخاب بدهید: یکی از مهم ترین دلایل استرس و نگرانی برای هر فردی چه بزرگسال و چه خردسال این است که آنها روی زندگی خودشان تسلط نداشته باشند. شما به عنوان یک پدر و مادر آگاه باید بدانید که با گفتن یک جمله ساده درباره آنچه برای کودکتان اتفاق می افتد، به او کمک می کنید تا بیشتر از همیشه احساس قدرت کند. برای مثال، گاهی اوقات با کودک چهار، پنچ ساله خود در مورد رفتن به مدرسه و درس خواندن صحبت کنید. با این کار ساده، اما مهم شما می توانید به او ذهنیتی روشن از محیط مدرسه و درس خواندن بدهید شما با دادن حق انتخاب به کودکتان به او کمک می کنید تا احساس کند می تواند در یک موقعیت پرتنش و استرس زا، تسلط و کنترل داشته باشد. هیچ گاه برای پیدا کردن دلیل استرس کودک خود عجله نکنید : صبور باشید و این را بدانید که حدود 90 مشکلات با بیان استرس برطرف می شود، با استفاده از اسباب بازی (بازی های فکری، جدول یا داستان پردازی) از کودک بخواهید درباره مشکلش با شما صحبت کند. ورزش کردن: همه بچه ها ورزش هایی مثل راه رفتن، دویدن و شنا کردن را دوست دارند. در حقیقت این ورزش ها به فرزندتان آرامش می دهد و استرس شان را کم می کند. خندیدن: سعی کنید لحظاتی را بسازید که عاری از هر گونه افکار منفی باشد. شما با انجام یکسری کارهای به ظاهر ساده کمک خواهید کرد تا هم میزان استرس خودتان کم شود هم کودک دلبندتان. احساس آرامش در محیط خانه: منظور از احساس آرامش در محیط خانه این است که کودک بفهمد که پدر و مادرش حامی او هستند و هیچ گاه نمی گذارند آسیبی به او برسد و اگر کودک در محیط خانه احساس آرامش نکند و همچنین متوجه شود که دارد محبت والدینش را از دست می دهد، کم کم اعتماد به نفسش پایین می آید و دچار استرس و نگرانی می شود. اگر فرزند شما ب ه دلیل حوادث ناگواری مانند مرگ یکی از اعضای خانواده یا جدایی والدین دچار اضطراب شده است، به دنبال کتاب یا فیلم هایی باشید که به او در درک احساساتش کمک می کنند. و اما نباید های گفتاری.. اصطلاحاتی مثل تو دیگه بزرگ شدی، مرد خونه شدی، تو خانوم شدی...این چه رفتاری هست که داری؟ را به کار نبرید و سعی نکنید کودک خود را وادار به تغییر در رفتارش کنید. به شکل بازپرسی و با نیت کشف استرس نباید با کودک برخورد کرد. و در پایان، این وظیفه شما والدین است که خوب ببینید ، به دقت گوش دهید و راهنمایی کنید تا کودکتان بتواند روی احساساتش کار و آنها را کنترل کند و همیشه سعی کنید تجربیات خود را به کودکتان با صبر و آرامش بیاموزید. فاطمه ترکاشوند-درمانگرخانواده