ميگنا : پایگاه خبری روانشناسی و سلامت 1 دی 1392 ساعت 12:28 https://www.migna.ir/note/21038/ابراز-خشم-آري-پرخاشگري-نه -------------------------------------------------- عنوان : ابراز خشم آري؛ پرخاشگري نه! -------------------------------------------------- خشم واکنش ذاتي به ناکامي و بدرفتاري محسوب مي شود. همه ما ناگزير در طول زندگي با موقعيت هايي روبه رو مي شويم که ما را خشمگين مي کند. متن : ويژگي خشم اين است که در عين حالي که جزئي از زندگي است، ممکن است ما را از رسيدن به اهدافمان بازدارد. بنابراين اگر ما ياد نگيريم که چگونه خشم خود را کنترل کنيم، خشم کنترل ما را به دست خواهد گرفت. احساس خشم و عصبانيت پذيرفتني است ولي آسيب رساندن به خود و ديگران به صرف عصباني بودن پذيرفتني نيست. آشنايي با ۵ عامل خشم ۱ - عوامل محيطي: حضور در محيطي که وقايع ناخوشايند يا محرک هاي بيروني خشم برانگيز در آن تجربه مي شود، نقش مهمي در خشمگين شدن دارد در واقع آستانه تحمل شما در فضاهايي که در آن احساس آرامش مي کنيد بالاتر از محيط هاي ناخوشايند و آزاردهنده است. ۲ - عوامل هيجاني: وقتي که ما داراي احساسات مثبت يا منفي هستيم، واکنش ما به موقعيت هاي خشم برانگيز تفاوت خواهد داشت. به عنوان مثال اگر در امتحان رانندگي قبول شويد، تاخير نيم ساعته اتوبوس شما را زياد آزار نخواهد داد، اما اگر در اين امتحان رد شويد، هر مسئله کوچکي از جمله تاخير اتوبوس شما را عصباني مي کند. ۳ - عوامل جسماني: تحقيقات حاکي از آن است افرادي که به دردهاي مزمن دچار هستند نسبت به ديگران احساس ناراحتي و خشم بيشتري دارند. ۴ - نگرش و تفکر افراد: افکار ما نقش مهمي در ايجاد حالت هاي احساسي و هيجاني دارد به عنوان مثال اگر داراي اين نگرش باشيم که بايد هميشه اطرافيان ما افراد منصف، منطقي، ملاحظه کار، مودب و... باشند، به احتمال زياد در صورت برخورد با موقعيتي خلاف اين نگرش حال ما حسابي بد خواهد شد. ۵ - عوامل فرهنگي: عوامل فرهنگي متعددي در بروز عصبانيت نقش دارند. هر يک از افراد بنا به پيشينه فرهنگي که دارند در مواجهه با موقعيت هاي خشم برانگيز واکنش هاي متفاوتي نشان مي دهند. شيوه هاي ابراز خشم افراد هنگام احساس خشم به اشکال گوناگوني رفتار مي کنند که در ادامه با برخي از اين شيوه ها آشنا مي شويم: الف) نشان ندادن علائم خشم: برخي از افراد هنگام خشم، سعي مي کنند آن را نشان ندهند. آن ها به شدت رفتار خود را کنترل مي کنند و هيچ علامتي از عصبانيت نشان نمي دهند. ب) پرخاشگري: برخي افراد هنگام احساس خشم، رفتارهاي پرخاشگرانه از خود نشان مي دهند: براي مثال با صداي بلند داد مي زنند، ناسزا مي گويند، ديگران را کتک مي زنند يا وسايلي را پرت مي کنند يا مي شکنند. به عبارت ديگر، با رفتار خود به نحوي به ديگران يا وسايل آسيب مي رسانند.البته گاهي ما رفتارهاي پرخاشگرانه خود را به طور مستقيم نشان نمي دهيم؛ يعني به ظاهر هيچ رفتار پرخاشگرانه اي انجام نداده ايم، در حالي که غيرمستقيم به فرد آسيب مي رسانيم. به چنين رفتارهايي، «رفتارهاي پرخاشگرانه منفعل» مي گويند. مثلا فردي که از دست رئيس خود عصباني است شايد عکس العمل تندي از خود نشان ندهد، ولي در کارش کوتاهي مي کند يا در مراقبت از ابزار و وسايل کار حساسيت و دقت به خرج نمي دهد! ج) قاطعانه: برخي افراد با وجود احساس خشم، کاري نمي کنند که به فرد مقابل آسيب برسد، ولي احساس خود را نشان مي دهند و خواسته خود را ابراز مي کنند. به اين رفتارها، رفتارهاي «قاطعانه» مي گويند. فرد با استفاده از اين گونه رفتارها احساس و خواسته خود را بيان مي کند، بدون اين که به حقوق ديگران لطمه اي بزند. گفته مي شود در بيشتر مواقع، رفتارهاي قاطعانه، سازگارترين رفتارها در هنگام احساس خشم است. * اگر دقت کنيد کساني که عصباني مي شوند حداقل ۲ مهارت را ندارند؛ يکي حل مسئله و ديگري ابراز خشم به شيوه صحيح. بهترين شيوه براي ابراز خشم گفت وگو است. فرد بايد ياد بگيرد که بگويد من عصباني هستم بدون اين که صدايش بلند شود و يا لحن تهديدآميزي داشته باشد. وقتي عصباني مي شويم بهتر است درباره خودمان صحبت کنيم نه چيزي يا کسي که باعث عصبانيت ما شده است. به جاي اين که بگوييم «تو هميشه مرا عصباني مي کني» بهتر است بگوييم «من عصباني هستم»، «من ناراحتم» يا «من عصباني هستم وقتي مي بينم که...» آسيه اميدوار- کارشناس ارشد روان شناسي - خراسان