ميگنا : پایگاه خبری روانشناسی و سلامت 30 دی 1393 ساعت 12:37 https://www.migna.ir/news/28807/زمينه-تبعات-تقلب-امتحانات -------------------------------------------------- پرونده اي درباره تقلب کردن، زمينه ها و تبعاتش عنوان : زمينه ها و تبعات تقلب در امتحانات -------------------------------------------------- زمانی که دانش آموز نمره را تنها وسیله ای برای رفتن به کلاس بالاتر یا دریافت تحسین از سوی والدین و اجتماع و یا چیز دیگر تلقی می کند، در واقع، خواه ناخواه تحت فشار قرار می گیرد تا بیش از آن چه استحقاق دارد نمره دریافت کند و همین امر باعث به وجود آمدن زمینه ی تقلب در او می شود. متن : نام امتحان همواره دلهره‌آور و اضطراب‌ آفرين است. آزمون و امتحان هر چه باشد با محروميت‌ها و بي‌خوابي‌ها همراه است و با سرنوشت انسان گره خورده است و پيامد آن نگراني از سرزنش‌ها، دلهره شكست، عقب‌ماندن و ناكامي در آرزوها و آرمان‌هاست، روح و جان آزمون‌دهنده را مي‌آزارد و باعث مي‌شود تا به دنبال راهي باشد تا در هر صورت نمره قابل قبول را کسب کند كه البته يكي از اين راه‌ها تقلب در امتحان است. از آنجايي كه رخ دادن پديده تقلب در برخي امتحانات امري غير قابل انکار است به نظر مي‌رسد لزوم بررسي همه جانبه در خصوص ريشه‌يابي اين پديده ناهنجار آموزشي امري بديهي است زيرا فراگير شدن اين مسئله كه از عوامل مخدوش‌ كننده ارزيابي دانشجويان محسوب مي شود ممكن است به اركان تعليم و تربيت لطمه وارد کند. از طرفي سالهاست كه دانشجويان از سيستم نمره دهي گله دارند و نمره را معيار مناسبي براي سنجش ميزان مهارت و سواد نمي‌دانند.   همه ما در زندگي با بحث تقلب درگير بوده ايم، يعني يا وسوسه شديم تقلب کنيم، يا کسي از ما خواسته به او تقلب برسانيم يا ... اصلاً درگير شدن ما با تقلب از همان سال اول ابتدايي با اين سوال که گردي عدد 9 کدام طرفش است شروع شده و در مقاطع بعدي تا پايان تحصيل همواره گزينه اول بعضي از ما در شرايط بحراني بوده است. تقلب براي بسياري از ما به قدري ساده است که کمتر نسبت به عواقب آن توجه داشته ايم، اما وقتي بدانيم اين موضوع کوچک در جنبه هاي مختلف شخصيت و زندگي مان مثل رزق و روزي هم تاثير گذار است بيشتر روي آن حساس مي شويم. در اين پرونده کوچک نگاهي داريم به ابعاد مختلف اين موضوع و اين که چرا تقلب براي برخي از ما با همه زشتي هايش گزينه اول و آخر است؟! تقلب در امتحان چگونگی امتحان گرفتن در شیوه ی یادگیری دانش آموزان و رغبت آنان به یادگیری تأثیر می گذارد. در حقیقت هم دانش آموزان دوست دارند بدانند چرا و تا چه حد یاد گرفته اند و هم معلمان مایلند و از کمّ و کیف پیشرفت دانش آموزان خود مطلع شوند. امتحان معیار و ملاکی است که از آن برای سنجش و بهبود آموزش استفاده می کنند. حال، هر چه دانش آموز در تنظیم فرایند یادگیری خود تواناتر باشد، به یادگیری بیش تر علاقه مند می شود و تمرکز بر جنبه های مختلف یادگیری در او افزایش می یابد و در نتیجه در امتحان موفق تر است. اما، بر عکس، زمانی که دانش آموز نمره را تنها وسیله ای برای رفتن به کلاس بالاتر یا دریافت تحسین از سوی والدین و اجتماع و یا چیز دیگر تلقی می کند، در واقع، خواه ناخواه تحت فشار قرار می گیرد تا بیش از آن چه استحقاق دارد نمره دریافت کند و همین امر باعث به وجود آمدن زمینه ی تقلب در او می شود. تقلب و علل آن اگر دانش آموزی بدون استفاده از معلومات خود با دست یابی قبلی به پاسخ سؤالات و یا در حین امتحان نمره ای کسب کند این کار او تقلب محسوب می شود. اما به راستی چرا بعضی از دانش آموزان یک ترم یا سال تحصیلی را بیهوده طی می کنند فقط با این اندیشه که در هنگام امتحانات با تقلب گلیم خود را از آب بیرون بکشند؟ این امر علل و دلایل بسیاری دارد. چرا بعضي‌ها تقلــــــب مي کنند؟ اولاً مطالعات و تحقیقات انجام شده نشان می دهد که دانش آموزان دبستانی، به ویژه دانش آموزان اول تا چهارم با تقلب آشنا نیستند و امکان این که در امتحان دست به چنین کاری بزنند تقریباً صفر است. اما چه می شود که بسیاری از همین بچه ها وقتی قدم به دوره ی راهنمایی و دبیرستان می گذارند، این کار را انجام می دهند! از آن جا که برای شروع و انجام هر کاری باید انگیزه ای در فرد موجود باشد، تقلب هم برای خودش علل و انگیزه هایی دارد که در این جا به چند مورد اشاره می کنیم: ١- ترس از نمره نیاوردن، علی رغم بسیار خواندن. ٢- درس نخواندن و تنبلی و در عین حال علاقه به کسب نمره و قبولی. ٣- نداشتن اعتماد به نفس؛ یعنی درس را می خوانند ولی چون فکر می کنند نمی توانند نمره ی کافی و کاملی بگیرند تقلب می کنند. ٤- ترس از در جا زدن در یک کلاس. ٥- ترس از عدم موفقیت. ٦- عدم آگاهی فرد به زشتی عمل تقلب . ٧- بد آموزی اطرافیان؛ ٨- کوتاهی معلم ٩- نامطلوب بودن روش تدریس معلم. ١٠- ترس و سرزنش از پدر و مادر به دلیل نمره ی کم و تنبیه شدن. برخی از والدین به جای دانش فرزندشان صرفاً به نمرات وی تکیه کرده و چنان چه نمره ی ممتاز یا قابل قبولی نگیرد مرتب او را با دیگران مقایسه و وی را سرزنش می کنند. ١١- بعضی از دانش آموزان تقلب می کنند چون نمی خواهند برای مطالعه وقت بگذارند یا آن قدر تنبل هستند که می خواهند بدون صرف وقت و مطالعه نمره ی خوبی کسب کنند. ١٢- بعضی ها آن قدر ترسو هستند که حس می کنند بدون تقلب اصلا امکان قبولی در امتحان وجود ندارد. ١٣- عدم خودباوری، نیز می تواند عامل تقلب باشد؛ دانش آموزی که خود را نپذیرفته و یا خود را باور ندارد در شرایطی حاضر است پاسخی که می نویسد با دوستش یکی باشد، حتی اگر مطمئن نباشد که دوستش هم پاسخ صحیح را بداند، او فقط نیاز به همراهی و هماهنگی با فرد دیگری را دارد. ١٤- افرادی هستند که هم در کلاس و هم در خانه مطالعه می کنند ولی سر جلسه ی امتحان، به دلایل خاصی مثل اضطراب، نگرانی و ... لذت استفاده از کار ديگران به علاوه کلاس اجتماعي: استفاده از دسترنج ديگران هر قدر هم که بد باشد، در ظاهر جذاب و لذت بخش است. به خصوص اگر بداني که درس خوان ها دود چراغ خورده اند و کلي براي درس زحمت کشيده اند، ولي تو در عوض فوتبال ديده اي، استراحت کرده اي، پاي جزوه به عميق ترين خواب دنيا فرو رفته اي اما با يک حرکت فني به اسم «تقلب» تمام زحمات آن ها را به جيب زده اي! تازه اين تفريح و استراحت مخصوص شب امتحان نبوده و سرگذشت يک ترم است. از طرف ديگر تقلب مثل بسياري از پيچاندن هاي ديگر به نظر برخي ها «کلاس اجتماعي» دارد. يعني صحبت کردن از شيوه هاي نوين تقلب و پيچاندن مراقب و استاد، مثل ندادن بليت اتوبوس، جا زدن در صف نانوايي جزو افتخارات و عناويني است که گاه با کسب مدال جهاني و المپيک برابري مي کند. جداي از اين مسئله خود پذيرفتن ريسک تقلب و لو رفتن هم نشان دهنده شجاعت است. کمي هم هيجان دارد. مجبوري!! جداي از دلايل گفته شده اضطرار و ترس از پاس نکردن درس علت اصلي تقلب است. براي کسي که درس نخوانده، کمتر خوانده، شب امتحان دنبال جزوه بوده و اميدي به قبول شدن ندارد و از طرفي تعداد درس هاي پاس نشده و مشروطي اش زياد است،ميگنا دات آي آر، تقلب آخرين راه است در حالي که مسلماً اولين راه نبوده، اما ما عادت داريم با دست کم گرفتن خودمان و توانايي هاي مان از راه هاي ساده استفاده کنيم. برخوردي هم که نمي شود: هر دانشجويي مي داند قوانين برخورد با تقلب جدي نيست و کم شده دانشجويي به خاطر تقلب کارش به کميته انضباطي بکشد. معمولا آن ها که خيلي تابلو بازي در مي آورند در مرحله اول جاي شان تغيير مي کند و در مراحل بعدي اوراق امتحاني شان گرفته مي شود، در نتيجه در هر دو حالت متقلب چيز زيادي از دست نمي دهد و اين عمل در ظاهر به ريسکش مي ارزد. گو اين که نوشتن هر چيزي در ورقه امتحاني ولو غلط و غلوط و زير سوال بردن علم، نسبت به سفيد گذاشتن برگه خودش يک آپشن است که حداقل دانشجو را تا روز اعلام نتايج اميدوار نگه مي دارد. بعضي ها هم که معتاد تشريف دارند: بعضي ها هم معتاد به تقلب هستند، درس خوانده اند و نمره قبولي را هم مي گيرند، مطمئنا مشروط هم نمي شوند، اما به نمره 14، 15 رضايت نمي دهند و هر طور شده بايد تقلب هم بفرمايند که يک وقت سر بدون تقلب روي بالشت نگذارند تا روزشان شب بشود. اين حالت بدترين شکل ماجراست و علايم عجيب و عواقب بدي هم دارد. چيزي بيشتر از کلاس: البته اين مدلش مختص دانشگاه است و خيلي هم کمياب، اما اين گروه تقلب مي کنند تا به اين کار شناخته شوند و بيشتر ديده شوند، اما به شکلي بسيار بيشتر از کسب يک کلاس اجتماعي و... آن ها که به خاطر کلاس ماجرا تقلب مي کنند مي خواهند از قافله عقب نمانند و بي دست و پا جلوه نکنند، اما آن ها که دنبال شهرت هستند افراط بيشتري در کارشان ديده مي شود. مثل آن هايي که مي خواهند سر کلاس هر استادي که شد شوخي کنند و انگشت نماي کلاس باشند و هر چه استاد سخت گيرتر و جدي تر باشد شوخي کردن و مزه پراندن براي شان شيرين تر است. حالا ماجراي انگيزه اين گروه هم به اين شکل است که هر چه امتحان سخت تر باشد و مراقبان حرفه اي تر، تقلب براي شان جالب تر مي شود و جوري هم تقلب مي کنند که يکي دو نفر بفهمند تا حسابي تظاهر به شجاعت و جسارت کرده باشند. وقتي از خودمان مطمئن نيستيم: گروهي هم هستند که مي دانند تقلب کار بدي است، درس هم خوانده اند، اهل ماجراجويي و تفاخر هم نيستند، از سرزنش ديگران هم بابت تقلب کردن نمي ترسند اما به توانايي خودشان ايمان ندارند و حتما بايد از روي دست يک نفر ديگر بنويسند و... - -چرا باید از انجام تقلب جلوگیری گردد ١- تقلب در صورت آشکار بودن، نوعی بی حرمتی و توهین به معلم است. ٢- در صورت داشتن امید به تقلب دانش آموز هیچ تلاشی برای یادگیری درس نشان نمی دهد. ٣- دانش آموزی که در پایه های پایین تر از این روش استفاده کرده است در سال های بعد در یادگیری مطالب جدید دچار مشکل می شود. ٤- دانش آموز ساعی با دیدن رواج تقلب و دریافت نتایج غیر واقع دیگران با استفاده از این روش، انگیزه ی خود را نسبت به تلاش برای یادگیری از دست می دهد. - راهکارهایی برای پیش گیری از تقلب ١- دانش آموزان را در تصمیم گیری هایی که برای امتحان می شود شرکت دهید تا احساس مسؤلیت بیشتری بنمایند. ٢- به آن ها بگویید که در صورت تقلب کردن نمره درس شان صفر خواهد شد. ٣- به دانش آموزان یاد بدهید که کسب نمره ی خوب هدف اصلی و نهایی تحصیلی نیست، بلکه انگیزه برای یادگیری اهمیت بیشتری دارد. ٤- پای بندی به اصول اعتقادی و اخلاقی را در دانش آموزان تقویت کنید تا خودشان زشتی تقلب را درک کنند. ٥- نظارت دقیق بر جلسه ی امتحان توسط مراقبین لازم است زیرا اگر دانش آموزی حتی برای یک بار تقلب کند و کسی متوجه نشود فکر می کند می تواند همیشه تقلب کند و نمره ی خوبی بگیرد بدون آن که به خود اضطراب یا نگرانی حتی فرصت برای درس خواندن بدهد، و لذا به تقلب عادت می کند. ٦- از اضطراب در امتحان جلوگیری کنید زیرا می تواند دانش آموز را به تقلب سوق دهد. منابع: خراسان / ميگنا / تبيان