ميگنا : پایگاه خبری روانشناسی و سلامت 14 بهمن 1401 ساعت 13:10 https://www.migna.ir/news/61164/نخبگان-سرآمدان-حمایت-های-دولتی-برخوردار-می-شوند -------------------------------------------------- عنوان : نخبگان و سرآمدان از چه حمایت‌های دولتی برخوردار می‌شوند؟ -------------------------------------------------- بنیاد ملی نخبگان که تاکنون ۵۰ هزار نخبه و سرآمدان علمی را شناسایی کرده‌اند که این نخبگان بر اساس طرح‌های شناسایی و جذب و به کارگیری نخبگان بوده که از سوی بنیاد اجرایی و طی آن مستعدان از دوره دانش آموزی تا دوره دکتری را شامل می‌شود. متن : بنیاد ملی نخبگان با توجه به مأموریت‌های خود ذیل سند راهبردی کشور در امور نخبگان، اقدام به شناسایی نخبگان کرده و با کمک نهادهای مرتبط از آنها پشتیبانی می‌کند. از این‌رو سیاست بنیاد مبتنی بر جامعیت برنامه‌های شناسایی آحاد و گروه‌های نخبگانی، طراحی مسیر هدایت در پرتو تعالیم و آداب اسلامی- ایرانی، تمهید شرایط بکارگیری نخبگان در جهت اثرگذاری و الگوسازی از نخبگان است. به همین دلیل بنیاد فرایند شناسایی نخبگان را از دوران آموزش ابتدایی تا دوران سرآمدی طراحی کرده و شناسایی، توانمندسازی و حمایت از اجتماعات نخبگانی در حوزه‌های مختلف علمی، فناوری، ادبی، هنری، حوزوی، قرآنی و... را در قالب ضوابط و مقررات مصوب، اجرایی ساخته است. در این راستا بنیاد در حال حاضر برای ۱۰ گروه مخاطب، طرح‌های حمایتی تدوین و با همکاری نظام نخبگانی آنها را اجرا می‌کند که مهمترین آنها به این شرح است:  طرح شهاب: شناسایی و هدایت دانش‌آموزان برتر  بنیاد ملی نخبگان با همکاری وزارت آموزش و پرورش، اجرای برنامه "شهاب"(شناسایی و هدایت استعدادهای برتر) را در همه استان‌‎های کشور در پایه‌­های چهارم، پنجم، ششم و هفتم در حال اجرا دارد. هدف اصلی این برنامه، شناسایی و تدوین اطلس استعدادی دانش‌آموزان برتر کشور و هدایت آنان در مسیر شکوفاسازی استعدادهای آنها است که از سال تحصیلی ۹۴-۱۳۹۳ در تمامی استان‌های کشور اجرا شده است. شناسایی هشت حوزه استعدادی شامل استعدادهای اجتماعی، استعداد کلامی، استعداد علوم، استعداد حرکتی، استعداد ریاضی، استعداد هنری، استعداد فرهنگ دینی و استعداد فضایی دانش‌آموزان، پوشش اجرای برنامه در تمامی استان‌های کشور و ارتقای سطح کیفی آموزش‌های مدرسه‌ای در همه دوره‌های تحصیلی به منظور پرورش خلاقیت، مهارت حل مساله، آداب و مهارت‌های زندگی در دانش‌آموزان از مهمترین نتایج اجرای این برنامه بوده است. طرح‌ ایران‌گشت: حمایت از برگزاری بازدیدهای دانش‌آموزی مستعدان  به منظور ایجاد شناخت، امید و انگیزه در دانش‌آموزان در جهت تلاش برای جذب و فعالیت در مراکز پژوهشی، تولیدی و مدیریتی کشور در آینده، بنیاد ملی نخبگان از برگزاری بازدیدهای دانش‌آموزی مستعدان با همکاری اداره‎‌های کل آموزش و پرورش استان‌ها و مشارکت مدیران، مسئولان و متولیان موسسات، شرکت‌ها، تأسیسات یا جاذبه‌های گردشگری و... حمایت می‌کند.  شناسایی و همکاری با کانون‌های تربیت مستعدان و آینده‌سازان با هدف شناسایی و توانمندسازی کانون‌های محلی آموزشی و تربیتی و تشکل‌های دانش‌آموزی فعال در عرصه تربیت و آموزش نخبگانی و معرفی آنها به اولیای دانش‌آموزان مستعد، اقدام به شناسایی و همکاری با کانون‌های تربیت مستعدان و آینده‌سازان کرده است. اردوهای شناسایی آغازگران برای جذب در کانون‌های تربیت مستعدان و آینده‌سازان از گروه هدف دانش‌آموزان مستعد دورۀ اول و دوم متوسطۀ شناسایی شده از طرق مختلف، و جلب همکاری دانشجویان مستعد تحصیلی برای همکاری با کانون‌ها، از جمله برنامه‌های مرتبط در این زمینه بوده است. حمایت از جذب برگزیدگان المپیادهای دانش‌‏آموزی و رتبه‌‏های برتر آزمون سراسری در رشته‏‌های اولویت‌‏دار کشور با هماهنگی بنیاد ملی نخبگان، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، دارندگان مدال‏‌های طلا، نقره و برنز کشوری در المپیادهای ملی دانش‏‌آموزی مورد تایید شورای عالی انقلاب فرهنگی شامل ادبیات، ریاضی، زیست، شیمی، فیزیک، کامپیوتر و نجوم، با معرفی سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان؛ همچنین دارندگان رتبه‌های یک تا ۱۰۰ کشوری آزمون‌های سراسری ورود به مقطع پایۀ دانشگاه در گروه‌های آزمایشی علوم ریاضی و فنی، علوم تجربی، و علوم انسانی از مزایای این حمایت برخوردار می‌شوند. دارندگان رتبه‌های یک تا ۵۰ کشوری آزمون‌های سراسری نیز در صورت انتخاب و پذیرش در رشته‌‏های هدف اولویت‌‏دار از مزایای طرح ویژه حمایت از جذب برگزیدگان المپیادهای دانش‌‏آموزی و رتبه‌‏های برتر آزمون سراسری در رشته‏‌های اولویت‌‏دار کشور(از دوره کارشناسی تا دکتری تخصصی) برخوردار می‏‌شوند. برگزیدگان طرح با حفظ شرایط پویایی مشمول تسهیلاتی چون "پذیرش بدون آزمون به عنوان استعدادهای درخشان در دوره‏‌های تحصیلی بالاتر تا مقطع دکتری تخصصی"، "دریافت حمایت مالی ماهانه بنیاد ملی نخبگان به میزان حداقل دستمزد تعیین شده توسط شورای عالی کار"، "دریافت کمک ‏هزینه بنیاد ملی نخبگان برای اجرای برنامه توانمندسازی و پشتیبانی از فعالیت‌های آموزشی، پژوهشی، فناورانه"، "بهره‏‌مندی از تسهیلات طرح جایگزین خدمت بنیاد ملی نخبگان طرح شهید صیاد شیرازی" و "اعطای تسهیلات دورۀ پسا دکتری بنیاد ملی نخبگان(طرح شهید دکتر چمران)  بعد از اتمام دوره دکتری تخصصی به مدت حداکثر سه سال" خواهند شد. ساخت مسکن نخبگان با دستور رئیس‌جمهور، در راستای ایجاد شهرک نخبگان در کشور و رفع مساله مسکن اجتماع نخبگانی، به عنوان موضوعی مهم در حفظ و نگهداشت نخبگان و مستعدان برتر و فراهم آوردن شرایط مناسب برای بهره‌مندی از توان آنها در توسعه و پیشرفت کشور، انجام اقدامات اولیه تحقق طرح ساخت شهرک نخبگان در دستور کار بنیاد ملی نخبگان قرار گرفته است. جذب و بکارگیری مستعدان در دستگاه‌های اجرایی بر اساس آیین‌نامه جذب و نگهداری سرمایه انسانی استعداد برتر و نخبه در دستگاه‌های اجرایی، بسترهای لازم برای جذب و نگهداشت نخبگان در کلیه دستگاه‌ها و موسسات دولتی و عمومی فراهم شده است. طرح شهید احمدی روشن:حمایت از هسته‌های دانشجویی مسئله‌محور  با هدف افزایش سطح کیفی رشته و تسهیل کسب تجربه در دنیای واقعی، بنیاد ملّی نخبگان از سال ۱۳۹۵ تاکنون، اقدام به تشکیل هسته‌های نخبگانی در قالب "طرح شهید احمدی روشن" با استفاده از همکاری متقابل خبرگان علمی، شرکت‌های صنعتی و فعالیت مستعدان برتر کرده است. در این طرح، استادان خبره دانشگاهی و متخصصان برتر صنعتی با شناسایی مسائل و مشکلات اصلی کشور، هسته‌های نخبگانی مساله‌محور را با مشارکت دانشجویان مستعد برگزیده تشکیل داده و به ‌صورت علمی و تخصصی در قالب طرحی مشخص و در بازه زمانی معین به حل آنها می‌پردازند. طرح‌ شهید وزوایی: شناسایی و هدایت دانشجویان و طلاب مستعد تحصیلی  بنیاد هر ساله به منظور هدایت هدفمند دانشجویان و طلاب صاحب استعداد برتر در دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و حوزه‌های علمیه ‌کشور و پشتیبانی از فعالیت‌های نخبگانی آنها، به تعدادی از دانشجویان و طلاب صاحب استعداد برتر کشور تسهیلاتی را در سه مقطع "کارشناسی/ سطح ۲"، "کارشناسی ارشد/ سطح ۳" و "دکتری تخصصی/ سطح ۴ و بالاتر" اعطا می‌کند. این تسهیلات شامل اعتبار دستیاری(بالغ بر ۱۱ مورد)، کمک‌هزینه توانمندی آموزشی/کارآفرینی، کمک‌هزینه ارتباطات و امکانات علمی، کمک‌هزینه اجرای پایان‌نامه/ رساله، اعتبار همکاری دانشجویی(بالغ بر ۱۳ مورد)، هدیه ازدواج و تولد فرزند، کمک‌هزینه اعزام به فرصت مطالعاتی داخلی/خارجی، کمک‌ هزینه شرکت در مجامع علمی داخلی و خارجی، کمک‌هزینه استفاده از تسهیلات شبکه آزمایشگاهی، کمک‌هزینه شرکت در رویداد رقابتی مساله‌محور(طرح شهید بابایی) و کمک‌هزینه هسته دانشجویی مساله‌محور(طرح شهید احمدی‌روشن) می‌شود. طرح‌ شهید بابایی:حمایت از رویدادهای رقابتی مساله‌محور در طرح شهید بابایی رویداد رقابتی مساله محور است که با هدف ایجاد فضای پرنشاط علمی و پژوهشی میان دانشجویان به ویژه در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد و همچنین طلاب سطح ۲ و ۳، آشنا شدن دانشجویان، به ویژه دانشجویان مستعد با نیازها و مسائل جامعه و صنعت و ترغیب و توانمندسازی دانشجویان مستعد به انجام کار گروهی اجرایی می‌شود. حمایت از پایان‌نامه‌های دانشجویان در مقاطع تحصیلات تکمیلی بنیاد ملّی نخبگان همچنین به ‌منظور گسترش زمینه‌های پژوهش در حوزه‌های مرتبط با اجتماعات و نظام نخبگانی و بهره‌مندی از توان تخصصی مراکز علمی کشور، سالانه از پایان‌نامه‌های مصوب هر یک از دانشگاه‌ها، ‌پژوهشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی و پژوهشی ‌کشور که بر اساس مقررات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری؛ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی یا شورای عالی انقلاب فرهنگی فعالیت می‌کنند و موضوع پژوهش آنها مرتبط با مأموریت‌های بنیاد است و یکی از نیازهای پژوهش بنیاد را برطرف کند، با اختصاص پژوهانه پشتیبانی‌ می‌کند. طرح شهید صیاد شیرازی: تسهیلات خدمت نظام‌وظیفه تخصصی  بنیاد هر ساله با هدف استفاده بهینه از توانایی‌های دانش‌آموختگان برتر دانشگاهی و ایرانی خارج از کشور و حمایت از نهادهای فناورانه برای توسعه فعالیت‌های علمی، فرهنگی و فناورانه ‌کشور و بر اساس مجموع فعالیت‌های نخبگانی دانش‌آموختگان در دوران دانشجویی، تسهیلات خدمت نظام‌وظیفه را به آنها اعطا می‌کند. مشمولان این تسهیل با معرفی بنیاد، دوره خدمت نظام‌ وظیفه خود را مشتمل ‌بر دوره آموزش نظامی و اجرای طرحی پژوهشی، فناورانه، فرهنگی یا مشابه ‌آن می‌گذرانند و کارت پایان‌خدمت دریافت می‌کنند. طرح شهید احدی: تسهیلات ادامه تحصیل در دوره دکتری تخصصی تسهیل مسیر تحصیلی دانش‌آموختگان برتر دوره کارشناسی‌ارشد در دوره دکتری تخصصی در دانشگاه‌های کشور از اهداف طرح شهید احدی است و بر این اساس مشمولان در این طرح از تسهیلات "امکان ادامه تحصیل در دوره دکتری تخصصی" از دو مسیر "انتخاب دانش‌آموختگان برتر" و "تخصیص سهمیه به دانشگاه‌های برتر" برخوردار می‌شوند. طرح شهید دکتر چمران:تسهیلات دوره پسادکتری در این طرح حمایتی، دانش ­آموختگان برتر دانشگاهی بر اساس مجموع فعالیت‌های نخبگانی که در دوران دانشجویی و دانش‌آموختگی داشتند، شناسایی می‌شوند تا بتوانند از تسهیلات پسادکتری بهره‌مند شوند. مشمولان این تسهیل، مطابق مقررات بنیاد دوره پسا دکتری را زیر نظر استاد میزبان در یکی از مؤسسات علمی داخل کشور سپری می‌کنند. طرح شهید تهرانی‌مقدم: تسهیلات جذب در نهادهای فناورانه به منظور ایجاد شرایطی برای جذب دانش‌آموختگان برتر در نهادهای فناورانه و کمک به آنها در جهت کسب مهارت‌های لازم برای دستیابی به اشتغال پایدار، طرح شهید تهرانی مقدم را طراحی کرده است.  برگزیدگان این طرح می‌توانند در نهادهای فناورانه چون مراکز رشد، شرکت‌های مستقر در پارک‌های علوم و فناوری و شرکت‌های دانش‌بنیان مشغول به فعالیت شوند و بنیاد نیز بخشی از کارمزد(تا سقف ۷۵ درصد) برای طی دوره آزمایشی حداکثر سه‌ماهه در نهاد فناورانه اعطا می‌کند. طرح شهید دکتر شهریاری: تسهیلات جذب در مؤسسه‌های علمی با هدف کمک به جذب دانش‌آموختگا­ن برتر دوره دکتری تخصصی به عنوان عضو هیات‌علمی در دانشگاه‌­ها و پژوهشگاه‌های‌ کشور، دانش ­آموختگان برتر دانشگاهی می­‌توانند از تسهیلات جذب در مؤسسات علمی بهره‌­مند شوند. طرح شهید رضوی: پشتیبانی از دانش‌آموختگان برتر برای ایجاد کسب‌وکارهای دانش‌بنیان طرح شهید رضوی برای پشتیبانی از دانش‌آموختگان برتر برای ایجاد کسب‌وکارهای دانش‌بنیان برنامه‌ریزی شده است. طرح شهید فخری‌زاده: شناسایی و پشتیبانی از اختراع‌های برگزیده بنیاد برای رونق بخشیدن به فضای خلاقیت و ابتکارات ذهنی، هرساله تعدادی از اختراعات ثبت شده را شناسایی و به منظور هدایت آنها، تسهیلات توانمندسازی برای تحقق مواردی نظیر ثبت بین‌المللی اختراع، تأسیس شرکت نوپای دانش بنیان، تسهیل فرایند نمونه‌سازی(نیمه صنعتی) و شرکت در نمایشگاه‌های داخلی و بین‌المللی را به آنان اعطا می‌کند. پشتیبانی از برگزیدگان رویدادهای نخبگانی استقبال از توسعه و تنوع رقابت‌ها، همایش‌ها و مسابقه‌ها در زمینه‌ها و سطوح مختلف و حمایت از برگزیدگان آنها از جمله فعالیت‌های بنیاد در راستای توانمندسازی اجتماع نخبگان است، به همین دلیل برگزیدگان رویدادهای مورد تأیید بنیاد، با هدف توانمندسازی و تأثیرگذاری، توسعۀ طرح و پشتیبانی از فرد برگزیده، متناسب با موضوع رویداد و سطح آن، مشمول تسهیلاتی از جمله پشتیبانی از طرح برگزیده می‌شوند.