ميگنا : پایگاه خبری روانشناسی و سلامت 10 ارديبهشت 1400 ساعت 1:53 https://www.migna.ir/news/53209/بلوغ-دختران-پسران-همه-علائم-نشانه-ها -------------------------------------------------- عنوان : بلوغ در دختران و پسران؛ همه علائم و نشانه‌ها -------------------------------------------------- بلوغ پدیده‌ای است که برای همه افراد رخ می‌دهد. بلوغ در واقع انتقال دوران کودکی به بزرگسالی است. در این دوران، اندام‌های جنسی نوجوان رشد کرده و بدن او قدرت تولید مثل می‌یابد. این تغییرات می‌تواند برای نوجوان احساس افتخار و شادی به ارمغان بیاورد، اما گاهی اوقات هم می‌تواند او را دچار احساس سردرگمی کند. متن : بلوغ از جمله چالش هایی است که برای تمامی افراد در دوران نوجوانی به وجود می آید. ورود به نوجوانی با تحولات جسمی و روحی خاص خود همراه است. بدون شک دوران بلوغ می تواند یکی از پر تنش ترین مراحل زندگی برای هر دختری باشد. بلوغ جسمانی به مجموعه تغییراتی در بدن گفته می شود که به واسطه آن ها، فرد از لحاظ ظاهری و اندام ها بالغ می شود. آگاهی از این تغییرات به دختران نوجوان کمک می کند تا آمادگی بیشتری برای ورود به این دوره و انطباق با آن به دست آورند. از طرفی رفتار صحیح والدین در سن بلوغ به دختران این امکان را می دهد تا انتخاب های بهتری در این دوره حساس داشته باشند. بلوغ دختران و چگونگی رفتار با آنها تغییرات بدنی بلوغ ۱. رشد سینه این اولین نشانه قابل توجه بلوغ در دختران است. ساختار های درونی پستان تحت تاثیر هورمون های استروژن و پروژسترون قرار می گیرند. سپس هورمون های رشد و گلوکوکورتیکوئید ها رشد شبکه را در پستان کامل می کنند، در حالی که بافت چربی و فیبری، پستان را بزرگ تر می کنند. توسعه پستان معمولاً در تمام سنین باروری انجام می شود. با این حال، تغییرات جزئی در هر سیکل قاعدگی رخ می دهد و سینه ها در دوران بارداری به طور چشمگیری تغییر می کنند. ۲. رشد موی زائد مو های زائد شروع به رشد می کنند. غدد عرق و چربی هم به ویژه در منطقه گواتر شکل می گیرند. آندروژن ها که دسته ای از هورمون های تستوسترون هستند، توسط تخمدان ها ترشح می شوند و موجب این تغییرات می شوند. ۳. قاعدگی اولین دوره قاعدگی، پایان بلوغ را نشان می دهد. میانگین سن قاعدگی در طی دهه گذشته در کشور های غربی کاهش یافته است و در حال حاضر حدود ۱۲ سال است. تصور می شود که این به خاطر بهبود تغذیه است. کسب اولین قاعدگی به این معنی نیست که یک دختر بارور می شود، چون اولین سیکل قاعدگی احتمالاً منجر به رهاسازی یک تخمک نمی شود (تخمک گذاری). تخمک گذاری به طور معمول در حدود یک سال پس از شروع قاعدگی رخ می دهد. تغییرات هورمونی پروژسترون و استروژن هورمون های مهمی در توسعه عملکرد تولیدمثلی بزرگسالان هستند. سطوح هر دو هورمون در زمان بلوغ به طور معنی داری افزایش می یابد و منجر به تغییرات زیادی در بدن می شود. پروژسترون عمدتاً بر رحم تاثیر می گذارد تا آن را در نیمه دوم سیکل قاعدگی آماده کند. رحم را سفت می کند تا آماده شود و تخمک گذاری کند. اگر باروری رخ ندهد، این پوشش را می شکند و به صورت خونریزی قاعدگی بیرون می رود. استروژن بیشتر تغییرات مربوط به بلوغ را تحریک می کند. یکی از اثرات استروژن تغییر اندام های جنسی زنان از کودکی به بزرگ سالی است. رشد تخمدان ها، لوله های رحمی، رحم و واژن را تحریک می کند. دستگاه تناسلی خارجی شامل لب های فرج نیز افزایش می یابد. استروژن همچنین مسئول رشد سینه ها است. یک سیستم گسترده توسعه یافته و چربی اضافی در این ناحیه رسوب می کند. توانایی تولید شیر نیز در نتیجه تاثیر استروژن رخ می دهد. جذب دوباره استخوان توسط استروژن مهار می شود. این منجر به رشد استخوان شده است به طوری که رشد قد دختر ها به مدت چند سال سریع تر است. استروژن رسوب بافت چربی را افزایش می دهد، چربی به ویژه در مفصل ران، باسن، کفل و سینه ها ته نشین می شود. این حالت ساعت شنی هیکل زنانه را تولید می کند. همچنین پوست دختر ها ضخیم تر می شود. گفتگو با دختران دربارۀ بلوغ صحبت کردن با دختر دربارۀ بلوغ، مهم ترین نقش والدین است. شما باید قبل از اینکه علائم بلوغ و تغییرات شروع شود، با او صحبت کنید. متأسفانه بیشتر والدین هنگام این گونه صحبت ها احساس خوبی ندارند و حتی ممکن است خودشان هم معذب شوند. اما نباید اجازه دهید که این احساسات، شما را از این گفت وگوی بسیار مهم بازدارد. به یاد داشته باشید که صحبت کردن با دخترتان دربارۀ تغییرات پیشِ رویش، نه تن ها از نگرانی و استرس او کم می کند بلکه می تواند فرصتی برای تحکیم پیوند میان شما باشد. وقتی او قبل از رسیدن به بلوغ بداند چه تغییراتی در بدن او رخ خواهد داد، با مشاهدۀ نخستین قاعدگی دچار شوک و وحشت نمی شود. به محض اینکه دخترتان ۸ساله شد، باید بداند هنگام بلوغ چه تغییراتی در بدن او به وجود می آید. بسیاری از والدین این زمان را خیلی زود می دانند، اما یادتان باشد که ممکن است برخی از دوستان او تا آن موقع حتی بستن سوتین را هم یاد گرفته باشند. علاوه بر آن، مجبور نیستید که بحث دربارۀ بلوغ را کش بدهید؛ فقط مطمئن شوید که او می داند به زودی بدنش دستخوش تغییراتی می شود. دخترانی که نمی دانند بدن شان دستخوش تغییر می شود، ممکن است با دیدن خون به شدت بترسند. البته بیشتر دختر ها تا ۱۲ یا ۱۳سالگی، دچار قاعدگی نمی شوند، اما در برخی از آن ها چرخه های قاعدگی خیلی زود و از ۹سالگی شروع می شود. در ضمن، بیشتر دختر ها از ۱۶سالگی به بعد، پریود می شوند. باید آن ها را پیش از رسیدن به این زمان کاملا آماده کنید. رابطه پدر با دختر در دوران بلوغ مواجهه صحیح والدین و نوجوانان و جوانان با این نیاز نیرومند در فاصله زمانی بین بلوغ و ازدواج نقش بسزایی در نهادینه كردن بهداشت روانی اخلاقی در افراد، خانواده ها و نهایتاً جامعه دارد و به عكس بی توجهی، سوء تدابیر تربیتی و گاهی نیز موضع گیری های به اصطلاح روشنفكرانه گروهی از والدین موجب می شود كه عده ای از دختران و پسران در تأمین چنین نیازی به بیراهه رفته، تسلیم هیجانات عاطفی خود شوند. این گروه دختران با ایجاد ارتباط پنهان و آشكار با یكدیگر می روند كه گاهی حتی سرتاسر فضای زندگی آینده آنها را تحت تأثیرات شوم خود قرار می دهد. لغزش دختران از معیارهای اخلاقی معمول عوامل بی شماری است كه یكی از مهمترین این عوامل ناآگاهی بعضی از پدران از لطایف و وظایف مربوط به شناخت و تأمین نیازهای عاطفی عقلانی دختران می باشد. نتایج برخی از تحقیقات در این زمینه حاكی از آن است كه بسیاری از دختران معصومی كه در دام روابط غیراخلاقی گرفتار آمده اند، همواره روابط سرد و معیوبی با پدران خود داشته و نه تنها توجه محبتی از جانب آنان دریافت نكرده اند كه به اشكال مختلف مورد تحقیر و سرزنش، تنبیه و سخت گیری های افراطی یا تبعیض و بی تفاوتی آنها واقع شده اند. برای درمان یا پیشگیری از بروز پیامدهای ناگوار در زندگی دختران و خانواده ها توصیه هایی هر چند اجمالی در ذیل ارائه می شود كه امید است والدین به خصوص پدران زحمتكش با توجه و عمل به آنها گام های مۆثری در تربیت صحیح دختران كه مادران و آینده سازان جامعه اند، بردارند. ۱. دخترتان بیش از هر چیزی، نیاز به محبت پدرانه دارد. ۲. شما در انتخاب شریک زندگی آینده ی او تأثیر می گذارید. ۳. سلایق دخترتان اولویت بیشتری در مقایسه با شما دارد. ۴. دختر شما نظاره گر رفتارتان با مادرش است. ۵. اجازه ندهید بزرگ شدن دخترتان از صمیمیت میان شما بکاهد. ۶. خاطره بسازید. ۷. به او فروتن بودن را بیاموزید. ۸. در برنامه های او حضور داشته باشید. ۹. حضور فیزیکی کافی نیست، باید به او توجه کنید. ۱۰. موهایش را مرتب کنید و ناخن هایش را لاک بزنید. ۱۱. با او بیرون بروید. ۱۲. به دخترتان بگویید که زیبایی باطنی مهم تر از زیبایی ظاهری است. ۱۳. از پدر بودن خود لذت ببرید. ۱۴. هر زمان قصوری از شما سر زد، عذرخواهی کنید. پدرها! نقش شما ارزشمند است، پس عاشق دختران تان باشید. شما هم تجربه خودتان را از دوران بلوغ و دردسرهایش برای ما بگویید. بلوغ پسران بلوغ در اکثر پسر ها بین ۱۰-۱۴ سالگی و به طور متوسط در ۱۳ سالگی شروع می شود شواهد نشان می دهد که سن بلوغ در پسران همانند دختران نسبت به نسل های قبل زودتر رخ می دهد. سن بلوغ در پسران دقیقا یک شکل نیست و عواملی مانند وراثت، تغذیه، سلامت جسمانی، محیط زندگی می تواند بر سن بلوغ در پسران تاثیر گذارد؛ بنابراین اگر فرزند شما قبل یا بعد از دوستان خود به بلوغ رسیده، نگران نباشید. فرایند بلوغ حدود چهار سال به طول می انجامد. به بیان بهتر می توان گفت آغاز بلوغ مصادف است با آمادگی بدن برای رشد. نشانه های بلوغ پسران متنوع هستند. صدای آن ها در این دوران تغییر می کند، مو های بدنشان در بعضی نواحی رشد می کند و به طورکل بدنشان بزرگتر و عضلانی تر می شود. والدینی که نوجوان در حال بلوغ دارند، باید سطح اطلاعات و آگاهی های خودشان را نسبت به بلوغ و تغییراتی که در نوجوان ایجاد می کند، بالا ببرند تا بتوانند ارتباط بهتری را با نوجوانشان برقرار کنند و همچنین با او همانند یک دوست باشند. در این مطلب همراه ما باشید تا بیشتر با تغییرات دوران بلوغ در پسران آشنا شوید. تغییرات هورمونی در بلوغ هنگامی که هیپوتالاموس بالغ می شود، تولید و ترشح یک هورمون به نام گونادوتراپین آغاز می شود. سپس این هورمون قسمت دیگری از مغز که غده هیپوفیز باشد را تحت تأثیر قرار می دهد و باعث می شود دو هورمون حیاتی برای عملکرد طبیعی تولید مثل را ترشح کند. یکی هورمون رشد (LH) و دیگری هورمون محرک فولیکول (FSH) می باشد. سپس این هورمون ها سلول های درون بیضه ها را تحریک کرده و باعث بزرگ شدن آن ها می شود. بزرگ شدن بیضه ها اولین نشانه بلوغ پسران نوجوان است. LH و FSH روی سلول های بیضه تأثیر گذاشته و باعث تولید تستوسترون و پروتئین مربوط با آندروژن می شوند. آندروژن به افزایش سطح تستوسترون در بیضه ها کمک می کند. تستوسترون هورمونی پر اهمیت در تغییرات جسمی و جنسی مرتبط با بلوغ است. با این حال FSH باید به مقدار کافی در تستوسترون وجود داشته باشد تا اثرات آن مشخص شود. علاوه بر افزایش اندازه بیضه ها، تستوسترون باعث ایجاد تغییرات دیگری در بدن پسر می شود که با بلوغ همراه است. تغییرات جسمانی، منجر به بروز برخی ویژگی های روانی جدید در نوجوانان می شود. تغییرات بدنی در طول بلوغ تغییرات زیادی در دوران بلوغ در بدن پسران اتفاق می افتند و بیشتر این تغییرات فیزیکی هستند. در اینجا به مهم ترین نشانه های بلوغ در پسران اشاره می کنیم: تستوسترون ویژگی های کلی بدن مردانه را ایجاد می کند و باعث تغییراتی در اندام های جنسی و همچنین ویژگی های جنسی ثانویه در پسران می شود. ۱. تغییرات در آلت تناسلی، کیسه بیضه و بیضه ها این سه عضو تا سن ۲۰ سالگی تقریبا تا ۸ برابر رشد می کند. مجرا های داخلی و غدد سیستم تولید مثل نیز در طول بلوغ افزایش می یابد. پسران اغلب نعوظ یا سفت شدن آلت تناسلی خود را تجربه می کنند. همچنین خروج غیرارادی اسپرم در طول خواب که اغلب با رویا های جنسی همراه است اتفاق می افتد. نخستین انزال در ۱۲ تا ۱۶ سالگی اتفاق می افتد. این فرایند ها میزان میل جنسی را شدیدا افزایش می دهند. در صورت عدم تخلیه مناسب، این انرژی باعث افزایش میزان خود ارضایی مردان و اعتیاد به آن می شود که می تواند در آینده عملکرد جنسی فرد را مختل کند. ۲. تغییرات در رشد مو ها مو در اطراف گوش، زیر بغل و صورت رشد می کند. مو های اطراف ناحیه شکم به طور کلی گسترش می یابد که گاهی به ناحیه زیر شکم نیز می رسد. مو در قفسه سینه بیشتر می شود و در مناطق دیگر مانند کمر و شانه ها هم منتشر می شود. مو های دست و پا بیشتر شده و مو های اطراف آلت تناسلی نیز رشد می کند. ۳. تغییرات صدا حنجره پسران در دوران بلوغ بزرگ شده و رشد می کند. در ابتدا صدای ترک خوردن که به صدای خروسی معروف است اتفاق می افتد، اما به تدریج به صدای مردانه عمیق تر تبدیل می شود. ۴. تغییرات در پوست پوست در سراسر بدن ضخیم تر می شود. غدد سبابه یا چربی دار در پوست مقدار زیادی ماده سبوم (sebum) را ترشح می کند که این ماده روغنی و چرب، باعث براق شدن مو و جلوگیری از خشک شدن پوست می شود. دلیل بسیاری از جوش های صورت و بدن در دوران بلوغ همین تغییرات پوستی است. جوش ها یکی از رایج ترین ویژگی های بلوغ پسران است. بدن با این میزان بالای تستوسترون در طول سال ها سازگار می شود، و به تدریج جوش ها از بین می رود. ۵. تغییرات در رشد عضلات جرم ها و توده های عضلانی افزایش پیدا می کند. عضلات در مردان حدود ۵۰ درصد بیشتر از زنان رشد پیدا می کند در صورتی که در دختران میزان چربی بدن افزایش پیدا می کند. افزایش پروتئین نیز در قسمت های غیر عضلانی بدن دیده می شود. ۶. تغییرات استخوان ها رشد استخوان ها به طور قابل ملاحظه ای با افزایش میزان تستوسترون ضخیم تر می شوند. مقدار کلی استخوان ها افزایش می یابد. همچنین باعث باریک تر و دراز تر شدن استخوان لگن می شود. به طوری که شکلی شبیه قیف را ایجاد می کند، در صورتی که در زنان به شکل تخم مرغی در می آید تا برای باروری مناسب شود. همین تغییرات در استخوان بندی و بافت عضلانی باعث افزایش شدید قد و وزن می شود. ۷. تغییرات در اندام های خارجی در پسران ابتدا اعضای صورت مثل دماغ و لب ها و بعد کل صورت رشد می کند. همچنین دست ها و پا ها زودتر از بدن رشد می کند. به همین دلیل است که شکل ظاهری بدن و صورت در دوران بلوغ ناهماهنگ است و بسیاری از پسران از این شکل ظاهری خود بسیار ناراحت می شوند. ۸. تغییرات در اندام های داخلی همزمان با بلوغ رشد حجم مغز نیز شروع می شود. افزایش کارکرد سلول های عصبی و حجم مغز باعث رشد تفکر انتزاعی و دیگر مسائل روانشناختی می شود. همچنین با رشد حجم و ظرفیت شش ها و قلب، ضربان قلب کاهش پیدا کرده و تنفس کوتاه تر و عمیق تر می شود. بقیه اعضای داخلی بدن مثل کلیه ها، معده و روده نیز به همان نسبت رشد می کند. ۹. تغییرات در خون تستوسترون تولید گلبول های قرمز خون را افزایش می دهد. به همین دلیل مقدار و نسبت گلبول های قرمز خون در مردان بیشتر از زنان است. ۱۰. تغییرات در میل جنسی تستوسترون باعث بیداری غریزه و میل جنسی می شود. علاوه بر این، بسیاری از تغییرات روان شناختی در دوران بلوغ اتفاق می افتد. در دوران بلوغ جنبه های ذهنی و خلق خوی فرد به شدت تحت تأثیر قرار می گیرد. نقش والدین در دوران بلوغ پسران تحقیقات نشان می دهد مادران بیشتر از پدران در دادن اطلاعات جنسی و دوران بلوغ به فرزندان به خصوص دخترانشان نقش دارند و پدران در این زمینه نقش کمتری را دارند. پدران بهترین مشاور برای پسر ها هستند و اگر ارتباط دوستانه ای با فرزند خود داشته باشند خیلی از مشکلات این دوران را می توانند حل کنند. والدین باید با شروع علائم بلوغ اطلاعات لازم را به درستی به فرزندشان بدهند این اطلاعات باید درباره تغییرات جسمی، روابط انسانی، مسائل جنسی، رعایت مسائل بهداشتی، تغییرات خلق و خوی و ... باشد. نگرانی در مورد تحصیل و دانشگاه، رفتن به سربازی، انتخاب شغل برای داشتن درامد مالی و ... از جمله نگرانی هایی هست که پسران را درگیر می کند. یکی ازمهم ترین مشکلاتی که جوانان در دوران بلوغ دارند نگرش منفی هست که نسبت به همه چیز پیدا می کنند و حس این که هیچ کاری را درست نمی توانند انجام بدهند و موفق نیستند والدین در این زمینه هم باید به فرزندشان کمک کنند و در صورت لزوم از مشاورین کمک بگیرند. راه های کمک به فرزندان در این دوره حساس در ارتباط با تغییرات جسمانی هر مرحله با او صحبت کنید. معمولاً کودکان در این دوران به تنهایی بیشتری نیاز دارند، در نتیجه به آن ها فضای بیشتری اختصاص دهید. به هیچ عنوان فرزندتان را به خاطر تغییرات فیزیکی اش مسخره نکنید. اگر مشاهده کردید که سینه های فرزندتان دارد بزرگ می شود، به او اطمینان دهید که این فرآیند طبیعی است و به طور خود به خود از بین خواهد رفت. به او اطمینان دهید که به هیچ عنوان نباید از خروج منی هنگام خواب خجالت زده باشد. به او اعتماد به نفس دهید. اگر دیدید که فرزندتان دارد پرخاشگری می کند، آرامش خودتان را حفظ کنید. اگر مشاهده کردید که پسرتان مشکل جدی ای دارد یا نگران او هستید، می توانید به یک پزشک عمومی مراجعه کنید.