ميگنا : پایگاه خبری روانشناسی و سلامت 29 خرداد 1397 ساعت 11:33 https://www.migna.ir/news/44579/خطر-خالی-ماندن-صندلی-های-ریاضی-انسانی-دانشگاه-ها -------------------------------------------------- عنوان : خطر خالی ماندن صندلی‌های ریاضی و انسانی در دانشگاه‌ها -------------------------------------------------- طبق اعلام سازمان سنجش آموزش کشور در حالی حدود 65 درصد متقاضیان امسال ورود به دانشگاه‌ها داوطلب حضور در گروه آزمایشی تجربی هستند که فقط یک سوم این داوطلبان در رشته‌های علوم تجربی پذیرفته می‌شوند. در عین حال که گرایش به سمت این رشته‌ها هر سال بیش از سال پیش می‌شود، تعداد داوطلبان گروه‌های آزمایشی علوم انسانی و علوم ریاضی روی هم رفته کمتر از این میزان است متن : ميگنا: اختلاف معنادار تعداد داوطلبان متقاضی در گروه آزمایشی علوم تجربی در مقایسه با سایر گروه های آزمایشی به موضوعی چالش برانگیز نظام آموزش عالی کشور طی سال های اخیر تبدیل شده است، موضوعی که کارشناسان در خصوص تبعات آن هشدار داده اند و این مساله نگرانی هایی را برای مسئولان ارشد کشور ایجاد کرده است، به نحوی که رهبر انقلاب نیز در دیدار اخیر خود با جمعی از مسئولان، استادان، نخبگان و پژوهشگران دانشگاه ها از توزیع نامتوازن دانش آموزان و دانشجویان در رشته ها و گروه های آزمایشی مختلف انتقاد کردند و گفتند:"خطر نامتوازن شدن رشته های دانشگاهی و افزایش گرایش به رشته های درآمدزا که باعث کم شدن گرایش به رشته های بسیار مهمی همچون ریاضی و فیزیک شده است" موضوعی است که باید مورد توجه مسئولان آموزشی عالی و جامعه دانشگاهی قرار بگیرد. در واقع ورود نامتوازن به رشته های دانشگاهی مشکل امسال نظام آموزش عالی نیست. این معضل چند سالی است که گریبانگیر دانشگاه های کشور شده و هر سال نیز بیشتر می شود. همچنان که بر اساس اعلام سازمان سنجش آموزش کشور در کنکور 97 جمعا تعداد یک میلیون و 11 هزار و 825 داوطلب ثبت نام نموده اند که از این تعداد 642 هزار و 451 داوطلب در گروه آزمایشی علوم تجربی، تعداد 205 هزار و 26 نفر در گروه آزمایشی علوم انسانی، تعداد 144 هزار و 550 نفر در گروه آزمایشی علوم ریاضی و فنی و مابقی در گروه های آزمایشی زبان های خارجی و هنر ثبت نام نموده اند. تعداد داوطلبان 5 گروه آزمایشی سال 97 ردیف گروه آزمایشی تعداد کل شرکت کنندگان 1 علوم تجربی 642 هزار و 451 2 علوم انسانی 205 هزار و 26 4 علوم ریاضی و فنی 144 هزار و 550 5 هنر 12 هزار و 260 6 زبان های خارجی 7 هزار 538 در سال 96 نیز بیش از 594 هزار داوطلب از تعداد 984 هزار و 359 داوطلب گروه آزمایشی علوم تجربی را انتخاب کردند و این آمار در سال 95 تعداد 519 هزار و 488 داوطلب از بین بیش از 860 هزار متقاضی شرکت در کنکور بوده است. بر این اساس بیش از 60 درصد متقاضیان ورود به دانشگاه ها، تمایل دارند وارد رشته های علوم تجربی شوند و گروه علوم انسانی و ریاضی و فنی با بی رغبتی نسبی داوطلبان مواجه شده است. مقایسه توزیع داوطلبان پنج گروه آزمایشی در سال های 95 و 96 سال ریاضی علوم تجربی علوم انسانی هنر زبان 1395 162 هزار و 872 519 هزار و 488 161 هزار و 500 9 هزار 881 6 هزار و 361 1396 148 هزار و 429 594 هزار و 301 184 هزار و 322 10 هزار 485 6 هزار و 454 باید گفت عوامل مختلف طی سالیان گذشته بر اینکه داوطلبان کنکور کدام رشته را برای رسیدن به موفقیت دارای موقعیت بهتری ببینند موثر بوده است. عواملی مانند جوروانی جامعه نسبت به اینکه کدام گروه و رشته دانشگاهی جایگاه اجتماعی بالاتری دارد و یا کدام یک فرصت های شغلی بیشتری را فراهم می کند. ولی شاید یکی از اصلی ترین عوامل تاثیرگذار بر اینکه آمار شرکت کنندگان کدام گروه بالاتر از بقیه شود میزان درآمدی است که از قبل فرصت های شغلی هر گروه برای فارغ التحصیلان ایجاد می کند. ضمن اینکهاکثر دانش آموزان به دلیل اینکه آینده شغلی مناسبی برای خود در رشته علوم تجربی متصور می شوند و گمان می کنند که در این رشته بازار کار وجود دارد و با مشکل بیکاری مواجه نمی شوند. بنابراین به سمت انتخاب علوم تجربی گرایش پیدا می کنند اما در این میان تعصب خانواده ها نیز به شدت تاثیرگذار است. در واقع گرایش به سمت رشته های علوم تجربی معضلی است که از آموزش و پرورش به دانشگاه های کشور وارد شده است بطوریکه بر اساس آمار مسئولان آموزش و پرورش در سال تحصیلی 95-94، بیش از 31 درصد دانش آموزان متوسطه نظری در رشته علوم انسانی، 21 درصد در رشته ریاضی فیزیک و 48 درصد در رشته علوم تجربی فارغ التحصیل شدند که تداوم این امر توازن شغلی آینده کشور را دچار اختلال می کند. با توجه به ظرفیت محدود پذیرش در رشته های علوم تجربی باید گفتگرایش به رشته پزشکی اغلب برگرفته از علاقه دانش آموزان نیست و بسیاری از خانواده ها به دلیل برخی نگرانی ها و همچنین تفکر غالب در خصوص درآمد و بازار کار به سمت رشته های پزشکی می روند ونبود ساز و کار مشخص درآمدی در بین رشته های دانشگاهی در کشور ما موجب شده است همواره تعداد اندکی از رشته ها در گروه های آزمایشی مختلف با استقبال مواجه شوند و بسیاری از رشته های دانشگاهی مظلوم واقع شده و همواره در حاشیه قرار بگیرند. اصولا در هر جامعه ای دولت ها سعی شان بر این است که با افزایش عوامل مشوق، گرایش جامعه را به تحصیلات عالی در رشته هایی سوق دهند که نیاز جامعه به این رشته ها بیشتر است در جامعه ما نیز مسئولان آموزش و پرورش نیز اجرای طرح "هدایت تحصیلی دانش آموزان"را راهکاری برای رفع مشکلات مربوط به افزایش علاقه مندی دانش آموزان به رشته علوم تجربی عنوان و آن را در مدارس کشور اجرایی کردند.اگر چه در عرصه دانشگاهی نیز اقداماتی در این راستا صورت گرفت بطوریکهدانشگاه شهید بهشتی به صورت پایلوت طرحی را تجربه کرده که بر اساس آن، متقاضیان تحصیل در رشته پزشکی ابتدا در رشته های مرتبط با پزشکی تا مقطع فوق دیپلم و لیسانس تحصیل می کنند تا علاوه بر افزایش اطلاعات آن ها در زمینه پزشکی، توانمندی و علاقه خود را به این دروس بسنجند و سپس در صورت تمایل در مقطع کارشناسی ارشد وارد رشته پزشکی شوند؛ این طرح نتیجه موفقی نیز داشته است. در واقع با اجرای طرح هدایت تحصیلیعلاوه بر علاقه و توانمندی دانش آموزان به ظرفیت های استان و نیاز کشور به شغل های مختلف نیز توجه می شد؛ به عنوان مثال زمانی که ظرفیت یک استان برای رشته علوم تجربی 200 نفر باشد در صورت تکمیل ظرفیت دانش آموز دیگری در این رشته ثبت نام نخواهد شد زیرا کشور در آینده نیاز به تمام رشته ها و حرفه ها دارد. اما در میان دلایل فوق بسیاری از کارشناسان بر این باورند گرایش به رشته های علوم تجربی ریشه فرهنگی دارد که عبور از آن به فرهنگ سازی و تشریح عواقب آن همچون سرخوردگی، ناامیدی از درس و گریز از آموزش و صد البته بیکاری نیاز دارد وخانواده ها به دلیل نگرانی از اشتغال و آینده فرزندانشان زمینه تحصیل و گرایش دانش آموزان به رشته تجربی را فراهم می کنند واین موضوع سبب شده تا در جامعه ذهنیتی شکل بگیرد که فارغ التحصیلان رشته ریاضی یا علوم انسانی عاقبت خوبی ندارند و نمی توانند وارد بازار کار شوند. باید این نکته را نیز مورد توجه قرار داد کهاگر امروز رشته تجربی یک رشته تحصیلی متورم است و تراکم دانش آموز در آن زیاد، محصول کار امروز و دیروز نیست بلکه یک فرهنگ نادرست در طول سال هایمتوالیمسبب این وضع بوده است؛ همان فرهنگیکه در چهره هر کودک، پزشک آینده را می بیند، بیآن که بداند این کودک استعداد و توان رسیدن به آن نقطه را دارد یا خیر. بسیاری از کارشناسان نیز میل بیشتر خانواده ها برایتحصیل فرزندان در رشته پزشکیرا که لازمه اش تحصیل در رشته تجربیاست در کم کاریهایسیستم آموزشیمی دانند، چون به اعتقاد آنها اگر برایخانواده ها درباره رشته هایتحصیلیو بازارکار و آینده آن صحبت میشد، عطش درباره این رشته تا این اندازه زیاد نبود. آنها همواره تاکید می کننددر همه سال هایگذشته گرایش به سمت رشته های فنیو حرفه ایفقط در صدور بخشنامه ها خلاصه شده در حالیکه کسیدرباره فواید این رشته ها و بازار کار خوب آنها با خانواده ها و دانش آموزان سخن نگفته است آن هم در شرایطیکه واقعیات بازار کار نشان میدهد مثلایک تعمیرکار دستگاه هایپزشکیدرآمدش چند برابر یک پزشک است. موضوع عطش داوطلبان برای ورود به رشته های تجربی مختص دانشگاه ها نیستدر آموزش و پرورش نیز گرایش به انتخاب رشتۀ تجربیبسیار بیشتر از سایر رشته ها شده است و تقاضایتحصیل دررشته های علوم انسانی و ریاضی به مراتب بسیار کمتر شده است.اگر چه مسئولان آموزش و پرورش سیاست های متفاوتی نظیر طرح " هدایت تحصیلی" را برای رفع این معضل اجرا کردند اما هیچ کدام از این برنامه ها نتوانسته عطش حضور در رشته های پزشکی را کم کند و مدیران اجرایی و تصمیم گیرنده باید سازوکارهای دقیق و اساسی در این زمینه اتخاذ کنند چرا کهعدم توجه به توازن در رشته های تحصیلی می تواند تأثیرات مهمی بر انتخاب های تحصیلی و شغلی دانش آموزان بگذاردو آینده کشور را نیز با درد سر بزرگی مواجه کند.