يکشنبه ۱۴ آذر ۱۴۰۰ - 5 Dec 2021
تاریخ انتشار :
دوشنبه ۹ ارديبهشت ۱۳۹۸ / ۱۱:۳۳
کد مطلب: 47070
۰
به مناسبت 9 اردیبهشت ماه؛ روز ملی روان شناس و مشاور

روان شناسی در ایران: رشته ای علمی و جذاب، حرفه ای تخصصی و کارآمد

دکتر حمید پورشریفی
روان شناسی در ایران: رشته ای علمی و جذاب، حرفه ای تخصصی و کارآمد
میگنا: اگرچه روان شناسی به مثابه رشته علمی در ایران تاریخچه ای کوتاه دارد، اما در همین مدت کوتاه، روان شناسی به واسطه فرایندها و خروجی هایش جایگاه خاصی را احراز کرده است، به طوری که تعداد انجمن های علمی، گروه های دانشگاهی، آزمایشگاه های تاسیس شده، پژوهش های انجام شده، مقالات منتشر شده، کتاب های ترجمه و تالیف شده در گرایش های مختلف روانشناسی در خور توجه و حتی قابل رقابت با خیلی از کشورهای منطقه است.

اگرچه به دلیل نیازهایی، برخی از گرایش های کاربردی روان شناسی بیش از بقیه گرایش ها در معرض دید و توجه قرار گرفته است اما روان شناسی با وجود بیش از 50 گرایش محض و کاربردی در سطح جهانی و قریب 10 گرایش در سطح ملی، تنوعی از نیازهای وسیع جامعه و انسان ها را پوشش داده است به طوری که الان بسیاری از آحاد جامعه، دستگاه های دولتی و سازمان های خصوصی، بدون دریافت خدمات روان شناسی در ایفای نقش های خود با مشکلاتی مواجه می شوند.

اگرچه همانند هر رشته علمی، در روان شناسی نیز تمرکز بر درون رشته بوده است، با این وجود، داد و ستدهای علمی در خور توجهی بین روان شناسی و دیگر رشته های علمی نظیر عصب شناسی، جامعه شناسی، علوم پزشکی، ایمنی شناسی و ... صورت گرفته است، به طوری که هر کدام از این رشته های علمی با حذف دروندادهایی که از روان شناسی داشته اند با کاستی جدی مواجه می شوند؛ هرچند عکس آن نیز صادق است.

اگرچه روان شناسی هنوز به مرحله پارادایم نرسیده است اما در سطح جهانی نظریه های علمی مطرح شده در روان شناسی در حال نزدیک شدن به همدیگر هستند به طوری که به عنوان مثال رویکردهای شناختی رفتاری و رویکردهای تحلیلی در درون خود بده بستان های قابل توجهی دارند و حاصل آن در سطح ملی در تعاملات علمی بین رویکردها و فعالان آنها به خوبی مشهود است.

اگرچه به دلیل جذاب بودن روان شناسی، زمینه برای پدیدآیی شبه علم در حوزه روان شناسی وجود داشته است، با این وجود علاوه بر تلاش ها در سطح جهانی، در سطح ملی نیز تلاش های زیادی در حال انجام است تا روان شناسی مرزهای خود را با شبه علم تفکیک نماید.

اگرچه درسطح ملی وجود مشکلاتی نظیر درآمد پایین باعث تردید هایی در ورود به این رشته به ویژه برای پسران شده است با این وجود اقبال به روان شناسی در خور توجه است به طوری که تعداد افراد با رتبه های بالا که روان شناسی را به رشته هایی نظیر پزشکی و حقوق ترجیح داده اند هرساله رو به افزایش است.

اگرچه درسطح ملی افرادی هستند که سعی می کنند روان شناسی را به عنوان یک علم وارداتی مطرح و آن را آسیب مطرح کنند با این وجود روان شناسان به واسطه بهره گیری از رویکردهایی که در آن جنبه های فرهنگی لحاظ میشود توانسته اند این نقد را به خوبی پاسخ دهند.

اگرچه مشکلاتی جدی در آموزش روان شناسی در برخی از دانشگاه ها وجود دارد، دانشگاه هایی که فاقد ملاک هایی نظیر داشتن استاد کافی و مرتبط هستند، با این وجود در مجموع، روان شناسان ایرانی، مورد توجه خاص استادان دانشگاه های دیگر کشورها قرار می گیرند که خبر از ظرفیت های خوب اعم از دانشگاهی و فرادانشگاهی در روان شناسی ایران است.

اگرچه گاهی شرایطی موجب می شود افرادی سوءاستفاده کننده که حتی روان شناس نیستند و یا از تخصص لازم و مرتبط برخوردار نیستند در میان عموم مردم مخاطب پیدا می کنند، با این وجود، خوشبختانه با افزایش روزافزون آگاهی مردم به تدریج جای این افراد غیرعلمی افراد علمی جایگزین می شوند.

اگرچه آسیب هایی نظیر استقرار افراد به جای ارکان و به تبع آن آسیب های اداری و عدم شفافیت مالی در سازمان نظام روان شناسی گزارش می شود که برای اعضای سازمان نگرانی هایی ایجاد می کند، با این وجود، به واسطه وجود ظرفیت هایی در درون سازمان نظام و نیز وجود انجمن های علمی، دانشگاه ها و استادان برجسته که خاستگاه پدیدآیی سازمان نظام روان شناسی و مشاوره بوده اند امید می رود به زودی از این آسیب ها پیشگیری شود و حرفه روان شناسی با قدرت تمام بتواند برای استیفای حقوق روان شناسان و مراجعان آنها به پیش برود.

  روان شناسی در ایران، با وجود کاستی ها و چالش هایی با قوت به پیش می رود و هم اینک در کاهش رنج انسان ها و حل بسیاری از معضلات جامعه، نقش تعیین کننده ای ایفا کرده است.

روز 9 اردیبهشت، روزملی روان شناس و مشاور، بر همه متخصصان، پژوهشگران، دانش آموختگان و دانشجویان عزیز روانشناسی گرامی باد.

 
*دکتر حمید پورشریفی- روان شناس سلامت
نام شما

آدرس ايميل شما
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود
  • نظرات پس از تأیید مدير حداكثر ظرف 24 ساعت آينده منتشر می‌شود

چرا شادبودن برای برخی افراد سخت‌تر است؟
چگونه با احساس بی‌ارزشی مبارزه کنیم؟
نقش مشاور در روند تحصیلی دانش آموزان چیست؟
مشاوره پیش از ازدواج در تشخیص «ازدواج پرخطر» تا چه حد موثر است؟
علل تپش قلب، تشخیص آن
13 رفتاری که نشان می دهد مردی از شما متنفر است
راه‌های کنترل خشم در کودکان/ دستت را به من بده؛ حرفت را به من بگو!
تکنیک‌های مختلف درس خواندن و زمان استفاده از آن‌ها
چه شوهرانی دست بزن دارند؟
آیا شاد بودن به ژنتیک وابسته است؟
چرا خواهر و برادرها کارد و پنیرند؟! راه حل چیست؟
آیا سفید کردن دندان ها کاری اشتباه است؟
برای کشتی های ساکن، موج های دریا تصمیم می گیرند!