سه شنبه ۱۲ مرداد ۱۴۰۰ - 3 Aug 2021
تاریخ انتشار :
چهارشنبه ۱ بهمن ۱۳۹۹ / ۰۷:۲۴
کد مطلب: 52071
۱
۱

تفاوتهای مشاور و روان درمانگر چیست؟!

تفاوتهای مشاور و روان درمانگر چیست؟!
مردم اغلب اصطلاحات «مشاوره» و «روان درمانی» را به جای یکدیگر استفاده می کنند و از تفاوت های دقیق آنها بی خبر هستند. با وجود شباهت های فراوانی که دارند، تفاوت های مهمی نیز وجود دارد. تفاوت روان درمانی و مشاوره نباید نادیده گرفته شود.

اصطلاحات «مشاور» و «رواندرمانگر» غالباً به جای یکدیگر مورد استفاده قرار می گیرند! و شباهت های زیادی دارند، اما تفاوت های مهمی نیز وجود دارد. به طور کلی، مشاوره برای موضوعات و موقعیت های خاص مانند ازدواج یا تحصیلی و مهاجرت توصیه می شود و طی چند هفته ها انجام می شود. در مقابل، روان درمانی تمایل دارد موضوعات گذشته را که ممکن است در مشکلات امروزی نقش داشته باشد، کشف کند و اغلب طی یک دوره از سال به طور مداوم یا متناوب انجام می شود.

با این حال، در واقعیت، همپوشانی زیادی بین این دو نوع درمان وجود دارد. دانستن برخی تفاوت های بیشتر بین مشاوره و روان درمانی ممکن است در انتخاب نوع درمانی موثرتر مفید باشد.


مشاوره در مقابل روان درمانی
در حالی که همان درمانگر ممکن است مشاوره و روان درمانی را ارائه دهد، به طور کلی روان درمانی نیاز به مهارت بیشتری نسبت به مشاوره ساده دارد. این عمل توسط متخصصان آموزش دیده برای انجام روان درمانی مانند روانپزشک یا روانشناس، یک مشاور آموزش دیده انجام می شود. در حالی که یک روان درمانگر واجد شرایط برای ارائه مشاوره است، یک مشاور ممکن است آموزش و مهارت لازم را برای ارائه روان درمانی نداشته باشد. یک درمانگر می تواند با موقعیت های خاص مشاوره هم ارائه دهد و یک مشاور ممکن است به روش روان درمانی عمل کند.
 
 
مشاوره
از نظر فنی، «مشاور» به معنای «راهنما» یا «رایزن» است. این شامل ارتباط دوسویه است بین دو نفر است که برای حل یک مساله و تصمیم گیری برای انتخاب های مهم زندگی با یکدیگر گفت و گو می کنند. این اصطلاحی است که در رابطه با بسیاری از انواع مشاوره استفاده می شود. به عنوان مثال، برنامه ریزی مالی و راهنمایی معنوی، هر دو به نوعی مشاوره هستند. هر کسی که در نقش مشاوره قرار دارد، ممکن است ادعا کند که مشاور است. اصطلاح مشاوره وقتی در مورد ارتبط با یک روان درمانگر استفاد شود صحیح تر است.
 

 
اما مشاوره یک رابطه دو طرفه که با هدف یادگیری ایجاد می شود. در این جریان، مشاور با داشتن مهارت‌‌ها و صلاحیت ‌های علمی و حرفه‌ای، تلاش می کند که با روش‌هایی مطابق با نیازهای مراجع، به او کمک کند تا خودش را بیشتر بشناسد و آگاهی مورد نیازش را که از مشاور می‌گیرد، در زمینه هدف ‌های معین خویش به طور مؤثر استفاده کند. هدف از برگزاری جلسه مشاوره، پیشنهاد راهکار یا کمک به مراجع است و مراجع در انجام آن مختار است. جلسه مشاوره ممکن است یک جلسه بیشتر به طول نینجامد.

در زمینه سلامت روان، از مشاوره معمولاً برای مشخص کردن یک درمان نسبتاً مختصر استفاده می شود که در درجه اول بر رفتار متمرکز است. غالباً یک علامت یا وضعیت مشکل دار خاص را هدف قرار می دهد و برای مقابله با آن پیشنهادات و توصیه هایی ارائه می دهد.

در این ملاقات، مشاور به عنوان فرد راهنما، پشتیبانی را ارائه می دهد تا فرد روش هایی برای مدیریت بهتر زندگی و تعدیل یا تغییر را دریابد. مشاوران زیادی در زمینه ازدواج، خانواده،فرزندپروری و مشاوران تحصیلی و موارد دیگر وجود دارد.


روان درمانی
«روان درمانی» از طرف دیگر، عموماً درمانی طولانی مدت تر است که بیشتر بر بدست آوردن بینش درمورد مشکلات مزمن جسمی و عاطفی تمرکز دارد. تمرکز آن بر فرایند های اندیشه شخص است و اینکه چگونه ممکن است اینها تحت تأثیر وقایع گذشته باشند به گونه ای که در زمان حال مشکلاتی ایجاد می کنند.
 

 
به عبارت دیگر، روان درمانی به ریشه و علت اصلی مشکلات فعلی می پردازد تا تغییر پایدار و رشد شخصی ایجاد شود.

چندین نوع مختلف از درمان وجود دارد که تحت عنوان کلی روان درمانی قرار می گیرد. برخی از متداول‌ترین روش‌های روان‌درمانی عبارت‌اند از:
روانکاوی: در این روش یک روان‌درمانگر شما را ترغیب می‌کند تا درباره تفکرات و آنچه در ذهن شما می‌گذرد صحبت کنید. سپس براساس صحبت‌ها به شما کمک می‌کند تا الگوهای پنهانی مغزی خود و معنای آن‌ها را پیدا کرده و راهی برای حل مشکلات خود پیدا کنید.

درمان شناختی رفتاری (CBT): این روش نوعی روان‌درمانی است که چگونگی پیوند بین اعتقادات و افکار فرد را با رفتار و احساساتی که بروز می‌دهند بررسی می‌کند. روان‎درمانگر در طی جلسات به فرد مهارت‌های لازم برای بازیابی رفتار و تفکرات و در نتیجه مقابله با استرس را می‌آموزد.

روان‌درمانی بین فردی (IPT): این روش به بررسی روابط فرد با دیگران مانند از دست‌دادن یک شخص خاص، جروبحث‌های وی با خانواده و دوستان و اثرات آن در بروز مشکلات روانی در وی می‌پردازد. این روش به بیمار کمک می‌کند تا با احساسات خود درگیر شده و با آن‌ها کنار بیاید.

درمان انسان‌گرایانه: در این مدل از روان‌درمانی، مراجعه‌کننده ترغیب می‌شود تا درباره خود نگاه مثبت‌تری داشته باشد و به خودآگاهی برسد.

زوج‌درمانی: درمان مشکلات موجود در رابطه زناشویی به هردوی آنها کمک می‌کند تا در کنار هم مشکلات را حل کرده و بر آن‌ها فائق آیند.


شباهت ها
بین مشاوره و روان درمانی شباهت های زیادی وجود دارد و حتی با وجود تمایز ، مشاوره اغلب شامل روان درمانی است و روان درمانی اغلب شامل مشاوره.

شباهت ها عبارتند از:
ایجاد یک رابطه درمانی و ایمن بین یک درمانگر و فرد
اثربخشی برای طیف گسترده ای از افراد، بزرگسالان و کودکان
درک احساسات و رفتار های شخص و پرداختن به موضوعات با هدف بهبود زندگی فرد
 

 
تفاوت بین مشاوره و روان درمانی

1-هدف مشاوره، پیشگیری است ولی هدف روان درمانی، معالجه و درمان است.(متاسفانه در ایران بعلت عدم نظارت این مرزبندی های علمی رعایت نمی شود)
2-مشاوره به موارد عادی، و روان درمانی به موارد غیرعادی، مرضی، درگیری ها و ناسازگاری های شخصیتی عمیق توجه دارد.
3-خدمات مشاوره بیشتر در مدارس، مراکز آموزشی، سازمان های تربیتی و اجتماعی انجام می شود؛ در حالی که معمولاً سروکار روان درمانی با اختلالات روانی است و این کار بیشتر در کلینیک ها و بیمارستان ها انجام می گیرد نه در مدارس و دانشگاهها.

4-در مشاوره، تعداد جلسات و زمان صرف شده، خیلی کمتر از روان درمانی است.
5- در مشاوره، به اموری توجه می شود که در حوزهٔ آگاهی فرد قرار دارند؛ (مشکلات بیرونی)در حالی که در روان درمانی، به وجدان ناخودآگاه مراجع توجه می شود.(مشکلات درونی)
6- در مشاوره، به مراجع از جهات خودشناسی و رشد در زمینه های استقلال، تصمیم گیری، خودیاری دررفع مشکلات، و نظایر آنها کمک می شود، حال آن که حوزهٔ فعالیت روان درمانی، مسائل مربوط به تضاد درونی فرد است.

7-یکی از اصلی‌ترین تفاوت‌های مشاوره و روان‌درمانی، از جهت موضوع است. افرادی که تحصیلات در زمینه مشاوره و روانشناسی دارند می توانند مشاوره بدهند اما فقط کسانی که تحصیلاتی در زمینه روانشناسی دارند کار روان‌درمانی را می‌توانند انجام دهند.(چون صد آمد نود هم پیش ماست. زیرا روانشناسی یک علم است و مشاوره یک فن در دست مشاور یا روانشناس)

8-کمک های مربوط به خلاقیت، در حوزه ٔ کارمشاوران قرار می گیرد و درمان بیماری های روانی، کار روان درمان است.
9-روان درمانی به دگرگونی شخصیت فرد، توجه دارد، ولی مشاوره کوشش می کند تا فرد را قادر سازد که از منابع موجود بهره برداری کند.
10- در روان درمانی، در ارزیابی و تشخیص ،غالباً از مصاحبه ٔ بالینی و تست استفاده می شود و حال آن که مشاور به احتمال کمتری تست و وسایل روان سنجی را به کار می برد.
11- مشاوره بیش از روان درمانی، به امر شناخت در مراجع می پردازد و بر خلاف روان درمانی، مسائل عاطفی حاد را کمتر بررسی می کند.
12-روان درمانی در پی دستیابی به هدف های بازسازی و مشاوره در پی دست یافتن به هدف های بازپروری است.
13. راه حل های مشاور پیشنهادی است(یعنی مراجع مختار است خودش بهترین تصمیم را انتخاب کند و اجباری وجود ندارد) اما راه حل های رواندرمانگر با توجه به حاد بودن مشکلات بیمار تجویزی و تاکیدی است.

می توان گفت: روان درمانی یک فرآیند طولانی مدت از درمان است که مسائل عاطفی و پیش زمینه مشکلات را مشخص می کند و به شما کمک می کند احساسات، افکار و اعمال خود را با وضوح بیشتری درک کنید. در حالی که مشاوره فرآیندی کوتاه مدت است که باعث تغییر رفتار می شود.

برخی دیگر از تفاوت های روان درمانی و مشاوره عباتند از :
در حالی که روانشناسان و روانپزشکان با مدرک بالاتر (مانند دکتری روانشناسی) بیشتر روان درمانی ارائه می دهند ، همان درمانگر ممکن است هر دو نوع درمانی را انجام دهد. برخی از تفاوت ها ممکن است شامل موارد زیر باشد:

مشاوره
تمرکز بر مشکلات و موقعیت های کنونی
موقعیت ها یا رفتار های خاص
درمان کوتاه مدت (به مدت چند هفته و حداکثر ۶ ماه)
تمرکز بر کنش و رفتار
 
 
روان درمانی
تمرکز بر مشکلات مزمن یا مکرر
الگو های کلی، جهت گیری تصویر کلی
تمرکز بر مسائل و تعارض های افراد
درمان طولانی مدت، مداوم یا متناوب در طی سال های متمادی
تمرکز بر احساس و تجربه
ممکن است شامل آزمون (مانند تست شخصیت ، هوش) ، گفتار درمانی، سایر روش های درمانی مانند رفتار درمانی شناختی باشد.
تمرکز عمیق بر افکار / احساسات درونی (مسائل اصلی) که منجر به رشد شخصی می شود.
 

 

دلایل
تشابه و عدم تمایز بین مشاوره و وران درمانی

درمقابل نظرهای مذکور، طرفداران عدم تمایز بین مشاوره و روان درمانی اظهار می دارند که:
جداکردن رفتارها و حالت های عادی و غیر عادی، با این که به ظاهر آسان است ولی در عمل با مشکلاتی مواجه می شود. طبیعی و غیر طبیعی، در امتداد یک خط مستقیم قرار دارند که مشخص کردن نقطه ای مشخص که حد فاصل این دو وضعیت را تعیین کند، خالی از اشکال نیست. فروید معتقد است آنچه که در مورد افراد غیر عادی صادق است. درمورد افراد عادی نیز مصداق دارد.

 
نحوه انتخاب بین مشاور و روان درمانگر
هنگام انتخاب یک درمانگر، دانستن در مورد تفاوت های ذکر شده در بالا و همچنین پیشینه روانشناس یا روانپزشک خاص و رویکرد های مورد استفاده آنها مفید است. گاهی اوقات این گزینه به ترجیحات شخصی، دسترسی یا پوشش بیمه مربوط است.

با این وجود، مهمترین مرحله یافتن درمانگری است که بتوانید به او اعتماد کنید. در حقیقت، سطح اعتماد یک شخص به پزشک معالج بهداشت روان بیشترین نقش را در موفقیت درمان دارد.

قبل از اینکه بدانید کدام نوع از روش درمانی برای شما مناسب است ، باید با ارائه دهنده صحبت کنید یا برای چند قرار ملاقات مراجعه کنید. به عنوان مثال، با برخی شرایط، دشوار است بدانید که آیا این یک درمان کوتاه مدت است ، یک مشکل محدود که شما با آن روبرو هستید (و بنابراین ممکن است تحت شرایطی قرار گیرد که به بهترین وجه با مشاوره درمان می شود)، یا اگر به جای آن اتفاقات یا موقعیت هایی در گذشته شما وجود داشته که منجر به مشکل فعلی می شود.


هنگامی که می خواهید به مشاور مراجعه کنید
مشاوره ممکن است گزینه بهتر از روان درمانی باشد، اگر:
مسائل و مشکلات شما بیرونی است نه درونی
مسائل خاص یا مشکلات کوتاه مدت دارید که می خواهید به آنها بپردازید. (انتخاب همسر)
می خواهید مهارت های مقابله ای را یاد بگیرید تا به مدیریت بهتر استرس و بهبود روابط کمک کند.
در مرحله گذار زندگی و تطبیق هستید، مانند طلاق یا اندوه.
در حال مقابله با مشکلات اعتیاد هستید.
به دنبال کسی هستید کهً یک مربی باشد که بتواند شما را راهنمایی و پشتیبانی کند تا یاد بگیرید مشکلات را بشناسید و خودتان قادر به تدوین راه حل های سالم باشید.
 
هنگامی که می خواهید یک روان درمانگر را ببینید
روانپزشک ممکن است گزینه بهتری باشد، اگر:
مشکلات شما درونی است نه بیرونی
مشکلاتی دارید که به طور چشمگیری بر زندگی و روابط شما تأثیر گذاشته.
با آسیب های گذشته مقابله می کنید، یا فکر می کنید موقعیت های گذشته ممکن است در مسائل کنونی شما نقش داشته باشد.
مشکلات فعلی شما نگران کننده های مزمن یا مکرر هستند.
یک بیماری مزمن پزشکی (مانند بیماری خود ایمنی، سرطان و غیره) دارید که بر رفاه عاطفی شما تأثیر می گذارد.
مشکل سلامت روان دارید، مانند اختلال دو قطبی یا یک اختلال اضطراب عمده.
به مشاور مراجعه کرده اید و با وجودی که به طور جدی روی راه حل ها کار کرده اید، بهبودی مشاهده نشده.
 
مشاوره در مقابل روان درمانی برای افسردگی
هم از مشاوره و هم روان درمانی در درمان افسردگی استفاده می شود و این انتخاب می تواند به شدت افسردگی بستگی داشته باشد ، خواه موضوع جدیدی برای شما باشد یا به صورت یک مسئله مداوم یا عود کننده و بیشتر.

در مورد اثربخشی این دو رویکرد ، یک مطالعه مربوط به سال ۲۰۱۶ نشان داد که مشاوره برای درمان افسردگی خفیف تا متوسطی که قبلاً درمان نشده و در مراقبت های اولیه تشخیص داده شده است ، به همان اندازه مؤثر است.

با این حال، مطالعه دیگری در سال ۲۰۱۶ نشان داد که روان درمانی بین فردی تا حدودی سودمند تر از مشاوره در نوجوانان دارای افسردگی ، با توجه به هر دو علائم و کارکرد کلی در کوتاه مدت است. یک مطالعه ۲۰۱۸ در همان گروه و با بررسی همان گروه نشان داد که در طولانی مدت ، اثرات مشاوره سودمند تر است.

در حالی که افراد مبتلا به افسردگی مزمن شدید ممکن است مایل به انتخاب روان درمانی باشند ، افراد مبتلا به افسردگی خفیف تا متوسط احتمالا از ایجاد یک رابطه خوب با یک درمانگر، برپایه اعتماد متقابل و سپس صحبت با او درباره اینکه کدام روش با توجه به وضعیت و خصوصیات منحصر به فرد شخص ممکن است بهترین نتیجه را داشته باشد ، بیشترین سود را می برند.

آماده شدن برای حق المشاوره یا ویزیت روان درمانگر
چه تصمیم به دیدن مشاور یا روان درمانگر بگیرید، اگر کار های مقدماتی کمی قبل از موعد انجام دهید، احتمالاً قرار ملاقات اولیه شما سود بیشتری خواهد داشت. انجام این کار نه تنها به شما کمک می کند تا توضیح دهید که چرا به دنبال کمک حرفه ای می باشید بلکه به ارائه دهنده شما کمک می کند تا ببیند که آیا او می تواند به شما کمک کند یا نه.

قبل از قرار ملاقات، لیستی از موارد زیر تهیه کنید:
هر گونه مسائل، نگرانی یا علائمی که درگیرش هستید، حتی اگر به نظر می رسد بی ارتباط است یا دلیل جستجوی درمان نمی باشد.
اطلاعات شخصی کلیدی، از جمله استرس های عمده یا تغییرات اخیر زندگی.
تمام دارو ها ، ویتامین ها یا مکمل های دیگری که مصرف می کنید همراه با دوز.
سؤالاتی که می خواهید از ارائه دهنده خدمات درمانی خود بپرسید.
دلایلی وجود دارد که ممکن است بخواهید به جای روان درمانی، مشاوره را انتخاب کنید یا برعکس. اما مهمترین مرحله شروع کار است. می تواند مدتی طول بکشد تا درمانگری را پیدا کنید که کاملاً به او اعتماد داشته باشید و ممکن است لازم باشد قبل از پیدا کردن مورد مناسب ، به چند ارائه دهنده مراجعه کنید. به خاطر داشته باشید که شما مصرف کننده هستید و حق انتخاب دارید. شخصیت ها متفاوت هستند و بهترین درمانگر برای شخص دیگری ممکن است گزینه مناسبی برای شما نباشد.

رواندرمانگران، افراد مناسبی برای درمان مشکلات روانی و اختلالات افسردگی،افکار خودکشی، اضطراب، وسواس و ... شما هستند.


روان‌شناسی زرد
در کنار روان‌شناسان وظیفه‌شناس و کاربلد متأسفانه جریانی جدید در جامعه ایجاد شده است که در روند درمان‌های علمی اختلال ایجاد می‌کند، مانند روان‌شناسی زرد. سردمداران این جریان گاهی مدارک دانشگاهی بالایی هم دارند؛ و معمولاً جلسات و نشریاتشان را با این عبارات تبلیغ می‌کنند: چگونه موفق شویم، سمینار موفقیت، NLP و …. این افراد معمولاً روانشناس نماهای سودجو و خوش زبانی هستند که کلام نافذ و زبان بدن خوبی دارند. مردم بعد از جلساتشان حس می‌کنند که انگار دارند روی ابرها راه می‌روند اما دریغ از یک جو درمان و بهبودی. یک یا چند روز بعد، افراد شرکت‌کننده همان افرادی هستند که قبلاً هم در جلسات حضور داشته‌اند. حسی که این افراد در مردم ایجاد می‌کنند درست مانند حس خوب بعد از خوردن غذای مورد علاقه است که در لحظه حال شما را بهتر می‌کند اما نهایتاً شما ۸ ساعت بعد مجدد گرسنه می‌شوید و اثرات آن در بدن شما ماندگار نیست. بهتر است به‌جای جست‌وجوی خوشبختی در چند کتاب و سی‌دی، به واقعیت‌های زندگی نگاه کنیم و با بهره‌گیری از کمک یک مشاور یا رواندرمانگر دلسوز راهی همیشگی برای مقابله با استرس‌ها و مشکلات خود پیدا کنیم.  

 
 
جدول تفاوت های «مشاوره» و «روان درمانی»
       
  مشاوره   روان درمانی
  • در مشاوره مسایل حاد و عاطفی کمتر مطرح می‌شود.
    توجه به امر شناخت در مراجع نسبت به مراجع و نگرانی او نگرش مثبت‌تری وجود دارد.
    توجه بیشتر به اموری است که در حوزه آگاهی فرد قرار دارند.
 
 
نوع مسایل مدنظر
  • بیش‌تر به مسایل و ناراحتی‌های روانی شدیدتر و در مدت طولانی‌تر رسیدگی می‌شود.
    نسبت به حل مشکلات و اختلالات عمیق شخصیتی اقدام می‌شود. (رفع تضادهای درونی) بیش‌تر به وجدان ناخودآگاه فرد توجه می‌شود.
درمان کوتاه‌تر است. مدت درمان درمان طولانی‌تر است.
بیشتر در مؤسسات آموزشی،تربیتی و حرفه‌ای انجام می‌شود. مکان اجرا بیشتر در مراکز پزشکی و درمانی صورت می‌گیرد.
  • کمک به فرد برای استفاده از توانمندی‌های خود برای سازگاری با محیط
    رفع و اصلاح مشکلات تربیتی، شغلی، تحصیلی، خانوادگی
    دستیابی به هدف‌های بازپروری
 
 
هدف
  • به تغییر شخصیت فرد می‌پردازد. با تغییر نظام ارزشی مراجع، خوشبینی او را درباره زندگی توسعه و رشد می‌دهد.
    دستیابی به هدف‌های بازسازی
مشاوره بر تبحر فرد برای تعیین اهداف و مهارت‌های انسان گرایانه مبتنی است.
دارای تحصیلات در رشته مشاوره هستند.
نوع تخصص و تبحر به تبحر متخصص در تحلیل فرد همراه با مهارت‌های تشخیصی روانکاوی نیازمند است.
دارای تحصیلات در رشته روانشناسی بالینی، سلامت و یا متخصص روانپزشکی هستند
کسانی که در یکی از مراحل رشد خود مشکل دارند. گروه هدف کسانی که آسیب روانی دارند.
  • یک فرآیند دو طرفه است.
    یک رابطه یاورانه است (در رابطه با «روابط یاورانه» در فصل مشاور. گروهی توضیحات کاملی ارائه شده است.)
 
نوع رابطه
یک فرآیند دو طرفه و یاورانه است.
مراجع به زبانی که کاملاً با گفت و شنودهای معمولی متفاوت است صحبت می‌کند.
نوع مصاحبه اولیه، روش ارزیابی و استفاده از نظریه‌های مشاوره شیوه کار و نظریه‌ها انجام مصاحبه تشخیصی و بالینی، روش ارزیابی و آسیب شناسی براساس  DSM و استفاده از نظریات رواندرمانی
 
مرجع : درمانکده
نام شما

آدرس ايميل شما
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود
  • نظرات پس از تأیید مدير حداكثر ظرف 24 ساعت آينده منتشر می‌شود

Romania
راجرذمشاوره مطرحذنمود
تأثیر مخرب ویروس کرونا بر حافظه
چرا این دختر فکر می‌کند "زشت" است؟!
عوامل شخصیتی که کارایی واکسن کووید ۱۹ را تعیین می‌کند
تنبیه روانی کودکان ممنوع
چه کار کنیم تا در محیط کار مضطرب نباشیم؟
راهکارهایی برای کنترل اضطراب قبل از جراحی
عواملی که به افسردگی دامن می‌زنند!
تاب آوری در والدگری کودکان با نیازهای ویژه
بهترین راه برای درمان احساس تنهایی چیست؟
چه وقت به یک مرد نباید اعتماد کرد؟
از مشاوره ازدواج نترسید!
چطور در شبکه‌های اجتماعی بهتر گفت‌و‌گو کنیم؟
برای شنا کردن به سمت مخالف رودخانه قدرت و جرات لازم است وگرنه هر ماهی مرده ای هم می تواند از طرف موافق جریان آب حرکت کند.