کد QR مطلبدریافت صفحه با کد QR

برگرفته از کتاب تاب اوری در مدارس

شش زمینه مرتبط با تاب آوری کودکان / محمدرضا مقدسی

باشگاه تاب آوری

8 آذر 1400 ساعت 16:12

یک پایگاه امن اجتماعی میتواند مزایایی مثل روابط دلسوزانه،حمایت اجتماعی،خانواده و فضاهای امنی را شامل شود و همه این موارد می­تواند به پرورش ویژگی های فردی در رابطه با تاب آوری کمک کند


الگوی حوزه های تاب آوری دانیل و واسل( 2002)،تاب آوری را در حوزه کودک،خانواده و اجتماع گسترده تری می­بیند و با انعکاس پژوهشهای پیشین، اهمیت این عوامل را نشان داده و سازه ی تاب آوری کودک را در سه بخش مورد مطالعه و تاکید قرار می­دهد:
پایگاه امن،عزت نفس،خودشکوفایی
این الگو و موارد پیشین،اجزای این سازه را به الگویی برای سنجش تاب آوری به شش حوزه طبقه بندی می­کند که عبارتند از توانمندیهای اجتماعی،پایگاه های امن،آموزش، دوستیها، استعدادها،علائق و ارزشهای مثبت.
الگوی حوزه های تاب آوری گرچه به لحاظ نظری یکسری از عوامل را پوشش می­دهد که ممکن است تاب آوری را ارتقا دهند اما ممکن است در پوشش دادن به عوامل حمایتی تاب آوری مبهم و محدود و ناکافی باشند و در تقسیم بندیهای شش گانه قرارگیرند، اما بهتر است که این عوامل را ساختارمند و با وضوح بیشتری بیان کرد طوری که معلمان و کادر مدرسه بتوانند موثرتر باشند.
در هرصورت،پیشینه موجود و دیدگاه کل نگر این شش حوزه را مورد حمایت قرارمی­دهد که در حوزه های وسیعتری از ویژگیهای فردی،عوامل بین فردی، و اجتماع حمایتگر مورد بررسی قرار خواهند گرفت.
درذیل بخشی از پژوهشهای مرتبط خلاصه شده است که بر همپوشانی شش حوزه الگوهای تاب آوری متمرکز بوده اند و پس از آن به الگوی تاب آوری آکادمیک می­پردازیم.
 
ویژگیهای فردی
بررسی مطالعات نشان داده است ویژگیهایی که تاب آوری فردی را بهبود می­بخشند،معمولا پیامدهای شناخته شده ای از شرایط خاص محیطی هستند و بعید است که در کودکی بروز کند بدون آنکه کودک رابطه ایی حداقل با فردی بزرگسال داشته باشد که با وی احساس عشق و ارزشمندی می­کند.( امری و فورهند،1994)

بهرحال مروی در پیشینه مطالعات عوامل مهمی را برجسته می کند که روی تاب آوری موثرند.
توانمندیهای اجتماعی
مجموعه توانمندیهای اجتماعی عامل مهمی برای تاکید در جعبه ابزار است و به همین جهت به صورت منظم در مطالعات به عنوان یک عامل فرهنگی در تاب آوری فهرست میشود.( برنارد،1993،کیربی و فریزر،1997،مستن،1994،وانگ،هارتل و ولبرگ،1998)
توانایی تعامل اجتماعی با دیگران به عنوان یک ویژگی برای تاب آوری کودکان پیشنهاد می­شود.( مارتینیک و هلیسون، 1997 )
تلاشها برای توانمندی اجتماعی می­باید محیط اجتماعی و قالب حمایتی ضروری برای رشد تاب آوری را فراهم کند.( پیانتا و والش، 1998)، و می­توان با بهبود مشارکت والدین و خانواده و تقویت مهارتها و دستاوردها به آن دست یافت.( بروکس، 2006)
خودکارآمدی
خودکارآمدی می­تواند به افراد در موقعیتهای پر از استرس کمک کند، درحالی که همچنان رشد انگیزه و رسیدن به هدف را تسهیل می­کند.بنابراین ممکن است روی تصمیم گیری در طول زندگی اثر بگذارد(بتز،کلین و تایلر،1996،مارکهام،بالکین وبارون، 2002)
اسکوارازر و ورنر(2013) پیشنهاد کرده اند که خودشکوفایی ممکن است به تاب آوری در برابر دشواری کمک کند و با فعال کردن مکانیسم های موثر انگیزشی و رفتاری در موقعیتهای دشوار،تاب آوری را ارتقا داده و بنابراین به عنوان زیرساختی برای تاب آوری در نظرگرفته شود.(راتر،1987،تدسچی وکالهون،1995)
علاوه بر این خودشکوفایی کلی با بخشهای دیگر تاب آوری پیوند و ارتباط دارد.(هینز،اسکوماشر،آلبانی،اسکمید، و براهلر،2006)
 
خود ارزشمندی
اهمیت خودارزشمندی در جایگاه تاب آوری به عنوان عامل مهم تاب آوری مورد تاکیدقرار می­گیرد.درحقیقت،سلسله نیازهای مازلو خود ارزشمندی را به عنوان یک ضرورت روانشناختی به دلیل اهمیت آن در بهباشی فهرست کرده است و حفظ خود ارزشمندی برای بسیاری از نظریه های عمده در روانشناسی خودشکوفایی و سلامت روانی به عنوان خط مبنا اهمیت دارد.(لیری،تامبور،تردال و داونز، 1995) و حفظ آن برای برای بهزیستی روانشناختی مهم است.(گرینبرگ و دیگران، 1992)
خود ارزشمندی نقش مهمی در تاب آوری در سطح فردی دارد.(کامفر، 1999،مستن و کوتس ورث، 1998)
پژوهشهای دیگرنشان داده است که کودکان و جوانان تاب آور خودارزشمندی بالاتری دارند و کمتر درگیر کارهای مخاطره آمیز در مقایسه با آنان که نمره تاب آوری کمتری دارند،می­شوند.(باکنر،مزاکاپا و بیردسلی،2003،گوردون،اینگرسول واور،1998).
عوامل بین فردی
پیشینه مطالعات نشان داده است به وضوح عوامل بین فردی مثل مزایای یک پایگاه امن،مزایای زندگی خانوادگی مثبت،روابط دلسوزانه و حمایتگر و دوستی ها در تاب آوری و تسهیل آنرا به وضوح نشان می­دهد.همانگونه که قبلا یادآور شدیم،تاب آوری اصولا پدیده ایی اکولوژیک است و عوامل محیطی و روابط بین فردی به ویژه خانواده نقش حیاتی در تاب آوری ایفا می­کند.(ماریسون و آلن، 2007)
پایگاه های امن
بررسی پیشینه مطالعات در الگوی پیشنهادی ما( مجموعه ابزارهای تاب آوری) وجود رابطه بین پایگاه های امن و عوامل حمایتی را همسو و معنی دار گزارش کرده است.برای مثال یک پایگاه امن میتواند مزایایی مثل روابط دلسوزانه،حمایت اجتماعی،خانواده و فضاهای امنی را شامل شود و همه این موارد می­تواند به پرورش ویژگی های فردی در رابطه با تاب آوری کمک کند.علاوه براین الگوی تاب آوری دانیل و واسل مبتنی بر این است که پایگاهی امن می­تواند عوامل حماتی را در رابطه با فرد، خانواده و اجتماع فراهم آورد.

برگرفته از تاب آوری در مدارس،دستورالعمل هایی برای تاب آوری در مدارس،کودکان و خانواده ها.
مترجمین: محمدرضا مقدسی،
عفت حیدری.نشرسخنوران ، 1400




 
 
 


کد مطلب: 56206

آدرس مطلب :
https://www.migna.ir/news/56206/شش-زمینه-مرتبط-تاب-آوری-کودکان-محمدرضا-مقدسی

میگنا
  https://www.migna.ir