تحصیل ۱۵۰ هزار دانشجوی دکتری در کشور

به گزارش ایسنا، پیمان صالحی، در نهمین جشنواره اندیشمندان و دانشمندان جوان که امروز در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران برگزار شد، اظهار کرد: افتخار دارم که از اولین دوره این جشنواره همراه آن بوده‌ام. در بخش‌های مختلف اجرایی و علمی جشنواره مسئولیت داشته‌ام و چند دوره مدیریت بخش‌های داوری جلسات جشنواره را بر عهده داشته‌ام و خوشحالم که در سال‌هایی که در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری فعالیت می‌کردیم، با جشنواره ارتباط نزدیک داشته‌ایم.

وی افزود: من یک بار فقط خیلی کوتاه صحبت می‌کنم. ابتدا باید بگویم این جشنواره در چند مورد منحصر به فرد است. اولین نکته این است که جشنواره ویژه نوآوری است؛ منظور از نوآوری، تبدیل ایده به محصول است که در حوزه علوم کشور کمتر مشاهده می‌شود. بنابراین جشنواره دانشمندان و اندیشمندان جوان از این نظر منحصر به فرد است.

صالحی گفت: ویژگی دیگر جشنواره این است که بخش غیر دولتی تمامی مراحل پشتیبانی را انجام می‌دهد. همکاری با دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و مراکز علمی و کارهای غیر دولتی باعث می‌شود که تمام هزینه‌های جشنواره و فعالیت‌های اجرایی تامین شود که این موضوع بسیار حائز اهمیت است.

وی افزود: امسال داوری‌ها بسیار دقیق و سختگیرانه انجام شد. کسانی که در اینجا برگزیده شدند، از مراحل مختلف فیلترهای داوری عبور کرده‌اند. سیستم داوری به صورت برخط بود و من شاهد بودم که داوری با دقت زیاد انجام شد و از داوران بسیار سطح بالا که در حوزه‌های مختلف دارای سوابق علمی و فناوری بودند، استفاده شد.

صالحی گفت: به عنوان دبیر کل شورای عالی عتف، لازم می‌دانم روی دوره‌های پسا دکتری تمرکز کنم. استحضار دارید که در چهار سال اخیر، بعد از مصوبه شورای عالی علوم و ابلاغ ریاست جمهور، سعی کردیم به کارگیری فارغ‌التحصیلان دوره‌های دکتری در دوره‌های تحقیقاتی پسا دکتری بیشتر شود. مصوبات بسیار خوبی داشتیم، حمایت‌های مالی انجام شد و آیین‌نامه‌ها مصوب شد.

وی افزود: یکی از ویژگی‌های جشنواره امسال این است که ۳۸ طرح از محققان پسا دکتری در این دوره جشنواره شرکت کردند. به هر حال، یکی دیگر از ویژگی‌های جشنواره این است که امسال از دیپلمه تا دکتری متقاضی داشتیم؛ حتی دیپلم، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری. این از ویژگی‌های خاص جشنواره امسال است.

صالحی گفت: دلیل تمرکز ما بر دوره‌های پسا دکتری این است که افرادی که موفق به اخذ دکتری شده‌اند، تجربه دوره‌های ارشد و دکتری را گذرانده‌اند و می‌توانند به صورت تمام‌وقت روی طرح‌های تحقیقاتی فعالیت کنند. برای مثال، در کشوری مثل ایالات متحده حدود ۲۴۰ هزار دانشجوی دکتری اکنون سر کلاس هستند و سالانه حدود ۶۰ هزار نفر به عنوان محقق پسا دکتری جذب می‌شوند. در کشور ما نیز امروز حدود ۱۵۰ هزار دانشجوی دکتری در دانشگاه‌های دولتی، دانشگاه آزاد و دانشگاه‌های غیر دولتی مشغول به تحصیل هستند، اما از ظرفیت دکتری به آن اندازه که باید استفاده نمی‌کنیم.

وی افزود: سال شروع فعالیت شورای عالی عتف، شاید تنها ۲۰۰ تا ۳۰۰ نفر در سال به عنوان محقق پسا دکتری جذب شدند، اما امروز این عدد حدود ۱۰ برابر شده است، هرچند نسبت به ۱۵۰ هزار دانشجوی دکتری هنوز عدد مطلوب نیست. بنابراین خوشحالم که جشنواره علاوه بر مسیر ارتقای علمی، امسال تمرکز ویژه‌ای بر محققان پسا دکتری داشته است.

صالحی گفت: موضوع دیگری که اهمیت دارد، پیچیدگی اقتصادی است. پیچیدگی اقتصادی یعنی میزان دانشی که شما روی محصولات قرار می‌دهید تا وارد بازار شوند. هرچه پیچیدگی اقتصادی بالاتر باشد، ارزش محصول بیشتر می‌شود. برای مثال، نفت خام را ممکن است به صورت بشکه‌ای بفروشید، اما وقتی تبدیل به یک شیشه عطر می‌شود، قیمت آن ۱۰ برابر شده و اندازه‌اش یک صدم می‌شود.

وی افزود: در کشور ما در سال‌های اخیر نمونه خوبی از پیچیدگی اقتصادی در محصولات پتروشیمی اتفاق افتاده است؛ یعنی گاز و فرآورده‌های گازی ما تبدیل به پلیمرهایی مانند پلی‌اتیلن و پلی‌پروپیلن شده‌اند که پیچیدگی اقتصادی بیشتری دارند. بنابراین باید سعی کنیم در حوزه پیچیدگی اقتصادی تمرکز کنیم و محصولات خام را با دانش افزوده وارد بازار کنیم.

صالحی گفت: جشنواره دانشمندان و اندیشمندان جوان نیز یکی از محصولاتش پیچیدگی اقتصادی است؛ طرح‌هایی که در اینجا برگزیده می‌شوند، حاصل قرار دادن دانش بر یک ایده اولیه هستند که می‌تواند ارزش افزوده ایجاد کند، هم برای شرکت‌ها و هم برای کشور. من امیدوارم جشنواره‌های این چنینی مسیر پیشرفت علمی و فناوری کشور را به شکل موثر ادامه دهند.