۸ راهکار ساده برای رهایی از استرس
راهکارهای علمی و عملی برای مقابله با استرس و کورتیزول بال
مریم شیرافکن
کورتیزول هورمون اصلی استرس است که در شرایط تهدید و فشار ترشح میشود. در بحرانهای کوتاهمدت، این هورمون نقش محافظ دارد؛ اما در شرایط سخت و طولانیمدت مثل ناامنی، سوگ، فشار اقتصادی یا تروماهای مزمن، سطح کورتیزول بالا میماند و به فرسودگی جسم و روان منجر میشود. هدف مدیریت کورتیزول، حذف آن نیست.
۱. تنظیم تنفس؛ سریعترین مسیر کاهش کورتیزول
تنفس آهسته با بازدم طولانی، سیستم عصبی پاراسمپاتیک را فعال میکند و پیام «ایمنی» به مغز میفرستد.
روش ساده:
۱. تنظیم تنفس؛ سریعترین مسیر کاهش کورتیزول
تنفس آهسته با بازدم طولانی، سیستم عصبی پاراسمپاتیک را فعال میکند و پیام «ایمنی» به مغز میفرستد.
روش ساده:
دم ۴ ثانیه
بازدم ۶ تا ۸ ثانیه
۵ دقیقه، دو بار در روز
بازدم ۶ تا ۸ ثانیه
۵ دقیقه، دو بار در روز
این روش یکی از مؤثرترین راههای کاهش فعالیت محور استرس (HPA) است.
۲. کاهش ورودیهای استرسزا
مغز تفاوتی بین تهدید واقعی و تهدید اطلاعاتی قائل نمیشود. مصرف مداوم اخبار منفی باعث فعالماندن سیستم هشدار بدن میشود.
راهکار عملی:
۲. کاهش ورودیهای استرسزا
مغز تفاوتی بین تهدید واقعی و تهدید اطلاعاتی قائل نمیشود. مصرف مداوم اخبار منفی باعث فعالماندن سیستم هشدار بدن میشود.
راهکار عملی:
محدودکردن زمان دیدن خبر
پرهیز از خواندن خبر قبل خواب
خاموشکردن اعلانهای اضطرابزا
پرهیز از خواندن خبر قبل خواب
خاموشکردن اعلانهای اضطرابزا
۳. حرکت بدنی تنظیمکننده
در شرایط کورتیزول بالا، ورزش شدید میتواند استرس را تشدید کند. حرکت ملایم به بدن کمک میکند انرژی استرس تخلیه شود.
پیشنهادها:
در شرایط کورتیزول بالا، ورزش شدید میتواند استرس را تشدید کند. حرکت ملایم به بدن کمک میکند انرژی استرس تخلیه شود.
پیشنهادها:
پیادهروی آرام
شنا ملایم
کشش، یوگا، حرکات فانکشنال سبک
شنا ملایم
کشش، یوگا، حرکات فانکشنال سبک
قاعده ساده: بعد از حرکت باید آرامتر شوی، نه خستهتر.
۴. خواب؛ ستون اصلی تنظیم کورتیزول
کمخوابی باعث افزایش ترشح کورتیزول بهویژه در ساعات عصر و شب میشود.
اقدامات کلیدی:
۴. خواب؛ ستون اصلی تنظیم کورتیزول
کمخوابی باعث افزایش ترشح کورتیزول بهویژه در ساعات عصر و شب میشود.
اقدامات کلیدی:
ثبات ساعت خواب
کاهش نور و صفحهنمایش شب
پرهیز از کافئین عصرگاهی
کاهش نور و صفحهنمایش شب
پرهیز از کافئین عصرگاهی
۵. تغذیهی حامی سیستم عصبی
افت قند خون یکی از محرکهای اصلی ترشح کورتیزول است.
نکات مهم:
افت قند خون یکی از محرکهای اصلی ترشح کورتیزول است.
نکات مهم:
پروتئین کافی
چربیهای سالم
وعده سبک شب
پرهیز از قند ساده و گرسنگی طولانی
چربیهای سالم
وعده سبک شب
پرهیز از قند ساده و گرسنگی طولانی
۶. تماس انسانی ایمن
حمایت اجتماعی یکی از قویترین تنظیمکنندههای استرس است. حتی ارتباط کوتاه اما امن، سطح کورتیزول را کاهش میدهد.
نمونهها:
حمایت اجتماعی یکی از قویترین تنظیمکنندههای استرس است. حتی ارتباط کوتاه اما امن، سطح کورتیزول را کاهش میدهد.
نمونهها:
تماس کوتاه با فرد قابل اعتماد
گفتوگوی صادقانه
احساس «دیدهشدن»
گفتوگوی صادقانه
احساس «دیدهشدن»
۷. تمرینهای بدنمحور (سوماتیک)
تروما و استرس مزمن در بدن ذخیره میشوند. تمرینهای سادهی اتصال به بدن، سیستم عصبی را از حالت بقا خارج میکنند.
تمرین سریع:
تروما و استرس مزمن در بدن ذخیره میشوند. تمرینهای سادهی اتصال به بدن، سیستم عصبی را از حالت بقا خارج میکنند.
تمرین سریع:
فشار دادن کف پا به زمین
نام بردن ۵ چیز که میبینی
توجه به تنفس طبیعی
نام بردن ۵ چیز که میبینی
توجه به تنفس طبیعی
۸. معنا دادن به تجربه سخت
بدون معنا، بدن در حالت هشدار باقی میماند. معناسازی به مغز کمک میکند از استرس عبور کند، حتی اگر شرایط بیرونی تغییر نکند.
پرسشهای کمککننده:
بدون معنا، بدن در حالت هشدار باقی میماند. معناسازی به مغز کمک میکند از استرس عبور کند، حتی اگر شرایط بیرونی تغییر نکند.
پرسشهای کمککننده:
این دوره چه چیزی را در من بیدار کرده؟
بدنم در حال یادگیری چیست؟
بدنم در حال یادگیری چیست؟
مرجع : همشهری
