ایجاد «سازمان نظام مددکاری» راهکار حمایتی از مددکاران اجتماعی

به گزارش ایرنا، مددکاران، به عنوان یکی از ارکان اصلی حمایت اجتماعی، نقشی کلیدی در تقویت تاب آوری افراد و جوامع در برابر چالش‌ها و بحران‌ها دارند.
آن‌ها با شناخت دقیق از نیازها، آسیب‌ها و پتانسیل‌های افراد، برنامه ریزی‌های کوتاه مدت و بلندمدتی را طراحی می کنند تا به افراد کمک کنند از درون خود توان مقابله با ناامیدی، فشارها و تغییرات ناگهانی را پیدا کنند.
در طول مسیر تاب آوری، مددکاران همچون پلی بین منابع فردی و اجتماعی عمل می کنند؛ به این معنا که نه تنها به توانمندسازی فرد می پردازند، بلکه شبکه های حمایتی را شناسایی و تقویت می کنند تا فرد در لحظات «فرود» یا اوج بحران، تنها نباشد.
نقش مددکاران اجتماعی در همه سطوح، از مشاوره فردی تا مداخلات جمعی تعریف شده است، در سطح فردی، مددکاران اجتماعی با استفاده از رویکردهایی مانند درمان شناختی-رفتاری، آموزش مهارت‌های مقابله‌ای و تقویت هوش هیجانی، به افراد کمک می کنند تا در روزهای سخت زندگی مانند شکست‌های حرفه‌ای، بیماری‌ها یا تغییرات ناگهانی را مدیریت کنند و در عین حال، در مواقع «فرود» یا احساس ناتوانی، از آن‌ها حمایت روانشناختی کنند.
در سطح خانواده و گروه، مددکاران اجتماعی به عنوان واسطه‌های ارتباطی عمل کرده و به حل تعارضات، کاهش استرس‌های ناشی از روابط ناسالم و افزایش همکاری بین اعضای خانواده کمک می کنند.
مددکاران اجتماعی به عنوان طراحان و مجریان برنامه های پیشگیرانه و توسعه ای، به تقویت سرمایه اجتماعی و تاب آوری جمعی می پردازند.

آن‌ها از طریق ایجاد مراکز مشاوره محلی، تاسیس گروه های حمایتی برای قربانیان خشونت یا سوءمصرف مواد و طراحی کمپین های آگاهی بخشی، فضایی امن برای بیان نیازها و مسائل ایجاد و با همکاری سازمان های غیردولتی و نهادهای دولتی، برنامه هایی مانند آموزش مهارت های زندگی به نوجوانان در مناطق محروم یا حمایت از زنان سرپرست خانوار را راه اندازی می کنند.
این مداخلات گروهی نه تنها تاب آوری افراد را افزایش می دهد، بلکه به کل جامعه کمک می کند تا در برابر بحران های گسترده تر مانند بلایای طبیعی یا بیماری های همه گیر مقاومت کند.
نقش مددکاران اجتماعی در مسیر تاب آوری، تنها به حمایت مستقیم ختم نمی شود؛ بلکه آن‌ها به عنوان نمایندگان حقوق اجتماعی، در عرصه سیاست گذاری نیز فعالیت می کنند.
با شناسایی شکاف نظام‌های حمایتی موجود، مددکاران گزارش های تحلیلی تهیه کرده و پیشنهاداتی برای بهبود قوانین مرتبط با بهداشت روان، حمایت از گروه های آسیب پذیر و کاهش نابرابری های اجتماعی ارائه می دهند.
مددکاران اجتماعی با ترکیب علم، هنر و اخلاق، به افراد و جوامع کمک می کنند تا از «فرودهای» ناگهانی زندگی درس بگیرند و انرژی لازم برای رسیدن به «فرازهای» جدید را پیدا کنند.
آن‌ها نه تنها درمانگر هستند، بلکه مربی، واسطه، و مدافع حقوق اجتماعی نیز محسوب می شوند که با حضور فعال خود، مسیر تاب آوری را از تاریکی بیشترین فشارها به سمت روشنایی امید و عمل می رسانند. این نقش چند بعدی، آن‌ها را به یکی از مهم ترین بازیگران در صحنه مقاومت اجتماعی در برابر ناامیدی تبدیل کرده است.
ایجاد «سازمان نظام مددکاری» راهکار حمایتی از مددکاران اجتماعی
معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی، یکی از راهکارهای مهم برای حمایت صنفی از مددکاران اجتماعی را ایجاد «سازمان نظام مددکاری» برشمرد و گفت: این سازمان می‌تواند هم حمایت‌های صنفی از مددکاران اجتماعی را افزایش دهد و هم نیاز ذینفعان اصلی، یعنی مردم به دریافت خدمات کیفی‌تر را تأمین کند.

سیدحسن موسوی چلک افزود: لازمه ایجاد این سازمان، همکاری سازمان‌های مختلف است تا بتوان گام موثری برای بهبود وضعیت مددکاران اجتماعی برداشت.
وی اظهار داشت: اگر خواهان جامعه‌ای با امنیت پایدار هستیم، باید سرمایه اجتماعی در کنار سرمایه انسانی و فرهنگی، تقویت شود.
معاون سلامت سازمان بهزیستی، با تحلیل وضعیت اجتماعی کشور گفت: نگرانی‌های ناشی از بحران‌های مختلف نشان می‌دهد که باید علاوه بر سرمایه انسانی، به سرمایه اجتماعی نیز توجه ویژه‌ای داشته باشیم.
موسوی چلک افزود: جامعه‌ای که سرمایه اجتماعی بالایی دارد، از شاخص‌هایی مانند اعتماد، مشارکت، آگاهی، تاب‌آوری و مسوولیت‌پذیری اجتماعی بیشتری برخوردار است و در چنین جامعه‌ای جرم و آسیب‌های اجتماعی کاهش می‌یابد، خانواده‌ها ثبات بیشتری دارند و مردم احساس پشتوانه قوی‌تری می‌کنند.
لزوم تمرکز بر سرمایه اجتماعی در پژوهش‌های دانشگاهی
وی با تاکید بر تمرکز بر تقویت سرمایه اجتماعی گفت: تحلیل داده‌ها نشان می‌دهد که برای مدیریت ناترازی‌ها و بحران‌های اجتماعی، باید بر تقویت سرمایه اجتماعی در پژوهش‌های دانشگاهی تمرکز کنیم.

این مسوول از پژوهشگران دانشگاهی در تهیه رساله‌های دانشجویی خواست تا موضوع سرمایه اجتماعی را در اولویت پژوهش‌ها قرار دهند زیرا اگر نیازمند جامعه‌ای با امنیت پایدار هستیم باید سرمایه اجتماعی در کنار سرمایه انسانی و فرهنگی تقویت شود.
ضرورت حمایت از ظرفیت مددکاران اجتماعی در اصفهان
رییس هیات مدیره کانون کلینیک‌های مددکاری بهزیستی اصفهان نیز با تاکید بر ضرورت حمایت از ظرفیت مددکاران اجتماعی در این استان از مسوولان استانداری و سازمان بهزیستی خواست تا این مهم را در اولویت قرار دهند.
بتول امین جعفری در گفت و گو با ایرنا ضمن تاکید بر نقش محوری مددکاران به‌عنوان کمک کنندگان به حفظ و بهبود سرمایه اجتماعی افزود: با صنعتی شدن جوامع، مسائل اجتماعی پیچیده‌تر و نیازمندی به مددکاران به‌عنوان سرمایه‌های اجتماعی شده است.
وی اظهار داشت: تقویت سرمایه اجتماعی می‌تواند جامعه را به سمت مسوولیت‌پذیری جمعی سوق دهد و احساس مسوولیت عمومی، پیشرفت و سازندگی را در جامعه رقم بزند.
فعال بودن تنها ۶۰ درصد کلینیک‌های مددکاری در اصفهان
مسوول انجمن مددکاری اجتماعی استان اصفهان، با اشاره به روند کاهشی تعداد کلینیک‌های تخصصی مددکاری در کشور گفت: از مجموع ۶۰۰ کلینیک مددکاری در استان تنها حدود ۶۰ مرکز با تمرکز صرف بر مددکاری اجتماعی به فعالیت ادامه می‌دهند.

وی با تاکید بر نیاز حمایت ویژه مسوولان استانداری و سازمان بهزیستی از ظرفیت مددکاران اجتماعی افزود: در صورت حمایت، زمینه برای اجرای طرح‌های پژوهشی، آموزشی و توسعه محله‌محور در استان فراهم می‌شود.
رییس هیات مدیره کانون کلینیک‌های مددکاری بهزیستی اصفهان افزود: مددکاران می‌توانند در تدوین و اجرای پروتکل‌های مرتبط با آسیب‌های اجتماعی نیز نقش مؤثری ایفا کنند.
مددکاران، مهندسان پایدار تغییرات اجتماعی
مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری اصفهان از مددکاران به‌عنوان مهندسان پایدار تغییرات اجتماعی یاد کرد و گفت: انتظار از آن‌ها، فراتر از امدادگری است.
لیلا سادات ابطحی افزود: اگرچه مددکاران پلی میان مردم نیازمند خدمات هستند، اما امروز لازم است از نقش صرف امدادگری فاصله بگیرند و وارد عرصه‌ای جدید شوند که در آن به‌عنوان پیشران تغییرات اجتماعی ظاهر و خدماتی شایسته و پایدار ارائه دهند وی، با هشدار نسبت به بحران فرسودگی شغلی مددکاران گفت: حجم بالای کار مددکاران اجتماعی، تناسب نداشتن مسیر خدمت‌رسانی و فشار مواجهه مداوم با رنج مردم، فرسودگی پایداری را ایجاد می‌کند.
این مسوول اجتماعی افزود: باید در این حوزه سرمایه‌گذاری شود و از این قشر که در خط مقدم خدمت به آسیب‌دیدگان قرار دارند، حمایت لازم به عمل آید.
وی در پایان بر لزوم مداخله سیستمی تأکید کرد و گفت: باید با نگاهی کل‌نگر، مشکلات را تنها محدود به فرد یا خانواده ندانیم؛ بلکه سایر نهادها و تخصص‌ها نیز باید در کنار مددکاران قرار گیرند تا عدالت اجتماعی محقق شود.
ابطحی تصریح کرد: قرار گرفتن حمایت‌های مادی و معنوی در کنار نقش حیاتی و تعهد حرفه‌ای مددکاران، ضرورتی انکارناپذیر است.