چهارشنبه ۲۴ تير ۱۴۰۵ - 15 Jul 2026
تاریخ انتشار :
شنبه ۶ تير ۱۴۰۵ / ۱۳:۴۳
کد مطلب: 69135
۰
۱

آشنایی با سمپاد: سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان

آشنایی با سمپاد: سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان
به گزارش میگنا سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان یا به اختصار سمپاد، نهادی است که بر امور تحصیلی دانش‌آموزان مستعد و با بهره هوشی بالا نظارت می‌کند. اما در زبان عمومی و بین دانش آموزان به مدرسه تیزهوشان معروف است.

پذیرش دانش‌آموزان در مدارس سمپاد صرفاً از طریق آزمون ورودی بوده و دانش‌آموزانی که قصد ورود به این مدارس را داشته باشند اگر حد نصاب علمی کافی در آزمون را کسب کنند مجوز ورود به این مدارس را خواهند داشت
این سازمان دارای مدرسه‌های دبیرستان دوره اول و دوم دخترانه و پسرانه در شهرهای پرجمعیت‌تر است.

گزینش در مدارس سمپاد در دو مقطع متوسطه اول (ششم به هفتم) و متوسطه دوم (نهم به دهم) از طریق آزمون‌های هماهنگ سراسری مبتنی بر ارزیابی استعداد تحصیلی و استعداد تحلیلی است صورت می‌گیرد.

این سازمان مدتی به صورت یکی از معاونت‌های مرکز ملی پرورش استعدادهای درخشان و دانش‌پژوهان جوان فعالیت می‌کرد که مجدداً در سال ۱۳۹۷ به صورت سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان احیا شد.

پذیرش کادر اداری و معلمان و مدرسان این مدارس  گزینشی است.

بسیاری از دانش‌آموختگان سمپاد محققان در سطح جهانی در رشته‌های علوم و مهندسی و پزشکی هستند که متاسفانه به منافع شخصی خود بیشتر اهمیت داده اند و کشور خود را ترک کرده اند!


تاریخچه
تاریخچه تأسیس سازمان ملّی پرورش استعدادهای درخشان (سمپاد)
قبل‌ از تشكيل‌ اين‌ سازمان‌، از بدو پيروزي‌ انقلاب‌ فقط دو مركز آموزشي‌ تيز هوش‌ در تهران‌ وجود داشت‌ كه‌ تحت‌پوشش‌ دفتر كودكان‌ استثنايي‌ فعاليت‌ مي‌نمود و در سال‌ ۶۶ جمعاً ۸۰۲ دانش‌ آموز داشت(اين دو مركز فرزانگان و علامه حلي تهران بودند)‌ كه‌ هر لحظه‌ امكان‌ انحلال ‌و ادغام‌ اين‌ دو مركز در مراكز عادي‌ نيز وجود داشت‌.

در سال 1366 اساسنامه سمپاد توسط میرحسین موسوی نخست وزیر وقت تصویب شد و این سازمان تحت نام سمپاد با 2 مرکز و 802 دانش آموز به آموزش و پرورش پیوست؛ و جایگاهی متسحکم تر یافت.
مدارس پسرانه تهران به نام مدارس علامه حلی و مدرسه دختران تهران به نام فرزانگان نامیده شد. فارغ التحصیلان سمپاد عمدتا در دانشگاه‌ها قبول می‌شوند. بخش مهمی از این دانش آموزان در دانشگاه‌های واقع در تهران و در رشته‌های مهندسی پذیرفته می‌شوند. سمپاد تا چند سال پیش صرفاً در رشته‌های ریاضی-فیزیک آموزش می‌داد اما اخیراً رشته‌های دیگر را هم در حجمی محدود دائر کرده‌است.

هيئت‌ امناء اين‌ سازمان‌ در ۱۴ اردیبهشت سال‌ ۱۳۶۶ با درخواست‌ معاون‌ فرهنگي‌ – اجتماعي‌ نخست‌ وزير آقاي دكتر جواد اژه‌اي با حكم‌ نخست‌وزيرمنصوب‌ گرديدند. ابتدا اين‌ سازمان‌ قرار بود صرفا زير نظر هيئت‌ امناء اداره‌ شود. در سال 1367، جواد اژه‌ای ریاست هیأت امنای سازمان را برعهده گرفت. در طول 21 سال، این سازمان مدارس زیر مجموعهٔ خود را در استان‌های مختلف گسترش داد. طبق آخرین آمار، در سال تحصیلی ‎1383-84، تعداد 99 مرکز راهنمایی و 98 دبیرستان تحت پوشش سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان بوده‌اند.

اعضاي هيئت امنا عبارت بودند از: وزير آموزش و پرورش، وزير فرهنگ و آموزش عالي، رئيس سازمان پژوهشهاي علمي و صنعتي، مديرعامل صدا و سيما، معاون نخست وزير و رئيس برنامه و بودجه، رئيس بنياد مستضعفان و جانبازان و سه شخصيت علمي كشور آقايان دكترحسن ابراهيم‌حبيبي، حجت‌الاسلام دكتر احمد احمدي و حجت الاسلام دكتر جواد اژه‌اي.

در طول‌ سال‌ تحصيلي‌ ۶۶ تا ۶۷ بر اساس‌ جمع‌بندي‌ هيئت‌ امنای سازمان‌ به‌ درخواست‌ معاون‌ فرهنگي‌ اجتماعي‌نخست‌وزير – آقاي دكتر اژه‌اي از نخست‌وزير‌ و با حمايت‌ رياست‌ محترم‌ جمهوري‌ وقت‌ و رهبر انقلاب حضرت آيت الله خامنه‌اي‌، با تصويب‌ ماده‌ واحده‌اي‌ درشورايعالي‌ انقلاب‌ فرهنگي‌، «سمپاد» جايگاه‌ مستحكم‌تري‌ پيدا نمود. بر اساس اين مصوبه وزير آموزش و پرورش رئيس هيئت امنای سازمان و آقاي دكتر جواد اژه‌اي علاوه بر عضويت علمي هيئت امنا به رياست سازمان انتخاب گرديدند.

«ماده واحده: به منظور تحقق هرچه بهتر امر شناسايي و پرورش استعداهاي درخشان كشور در سطوح مختلف تحصيلي از اين پس سازمان ملي پرورش استعدادهاي درخشان به صورت سازمان وابسته به وزارت آموزش و پرورش اداره مي گردد. اساسنامه جديد سازمان با پيشنهاد هيات امنا فعلي سازمان به تصويب هيات وزيران خواهد رسيد. مصوبه یکصد و پنجاهمین جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی – ۶۷/۳/۱۰»

در سال ۱۳۶۶ پس از صدور احکام هیئت امنای سازمان توسط نخست وزیر، اولین مراکز در همدان و کرمان گشایش یافت که مراکز پسرانه «علامه حلی» و دخترانه «فرزانگان» نام گرفت.

در تاریخ ۶۷/۴/۷ هیئت وزیران اساسنامه سازمان را تصویب نمود و در مهرماه ۶۷، ۲۵۰۰ دانش آموز در ۱۸ مرکز آموزشی مشغول تحصیل بودند. مراکزی که در این سال افتتاح گردید عبارتند از: فرزانگان امین و شهید اژه ای اصفهان، شهید مدنی و فرزانگان تبریز، شهید هاشمی نژاد و فرزانگان مشهد، شهید صدوقی و فرزانگان یزد، علامه حلی و فرزانگان اراک، شهید بهشتی و فرزانگان زینب(س) شهرری.

در مهرماه ۱۳۶۸، با افزایش مراکز به ۳۸ مرکز، نزدیک به ۵۰۰۰ دانش آموز تحت پوشش قرار گرفتند. در این سال این مراکز در ایران اسلامی افتتاح شدند: شهید قدوسی و فرزانگان قم، میرزا کوچک خان و فرزانگان رشت، شهید بهشتی و فرزانگان کرمانشاه، شهید بهشتی و فرزانگان ارومیه، شهید حقانی و فرزانگان بندرعباس، شهید سلطانی و فرزانگان کرج، شهید بابایی و فرزانگان قزوین، شهید بهشتی و فرزانگان اهواز، شهید بهشتی و فرزانگان زنجان، شهید دستغیب و فرزانگان شیراز.

در سال ۱۳۶۹ با افتتاح مراکز جدید شهید بهشتی و فرزانگان شهرکرد، شیخ انصاری و فرزانگان دزفول، شهید بهشتی و فرزانگان ساری، جمعا در ۴۴ مرکز آموزشی ۷۲۳۹ دانش آموز مشغول تحصیل بودند. و در سال ۱۳۷۰ در ۵۰ مرکز ۹۶۸۲ دانش آموز مشغول تحصیل بودند. مراکز جدید عبارت بودند از: شهید بهشتی و فرزانگان بابل، شهید بهشتی و فرزانگان بیرجند، شهید بهشتی و فرزانگان خرم آباد.

در سال ۱۳۷۱، شهید بهشتی و فرزانگان قائمشهر، شهید بهشتی و فرزانگان سمنان، شهید بهشتی و فرزانگان شاهرود، شهید بهشتی و فرزانگان آبادان و خرمشهر افتتاح شدند و تعداد مراکز به ۵۸ مرکز راهنمایی و ۴۰ دبیرستان با ۱۲۷۶۹ دانش آموز رسید. در این سال ۸۴۶۶۱ نفر در کنکور راهنمایی و ۲۰۳۰۹ نفر نیز در کنکور دبیرستان سازمان ثبت نام نمودند.

در سال ۱۳۷۲، هشت مرکز آموزشی به مراکز سمپاد در شهرهای اسلامشهر، زاهدان، لار و بجنورد اضافه گردید و با اضافه شدن مرکز علامه حلی شماره دو تهران به جمع مراکز و افزایش پذیرش پسرانه در مناطق چهارده گانه تهران از ۵ کلاس به ۸ کلاس، تعداد مراکز راهنمایی به ۶۷ مدرسه و دبیرستان ها به ۴۸ واحد رسید. در این سال با ۲۷ درصد افزایش، دانش آموزان مراکز به ۱۶۲۶۶ نفر رسید و داوطلبان کنکور راهنمایی هم به ۱۰۶۶۰۰ و دبیرستان به ۳۶۳۲۱ نفر افزایش یافت.

در سال ۱۳۷۳ فرزانگان راهنمایی تهران از دبیرستان تفکیک و سهمیه دخترانه مناطق چهارده گانه تهران نیز از ۵ کلاس به ۸ کلاس افزایش یافت. در این سال در شهرهای بروجرد و سنندج چهار مرکز آموزشی به مراکز سمپاد اضافه و تعداد مراکز راهنمایی ۷۱ و دبیرستان ها به ۵۴ واحد و کل دانش آموزان به ۲۰۱۲۱ نفر رسید. داوطلبان کنکور راهنمایی هم به ۱۱۷۵۵۵ و تعداد داوطلبان کنکور دبیرستان به ۴۷۸۹۳ نفر رسید.

در سال ۱۳۷۴ در هریک از شهرهای سبزوار، نیشابور، بوشهر، اردبیل و ایلام دو مرکز شهید بهشتی و فرزانگان افتتاح و تعداد مراکز به ۸۱ مدرسه راهنمایی و ۶۹ واحد در دبیرستان رسید. تعداد دانش آموزان هم به ۲۴۳۲۴ نفر و مجموع داوطلبان کنکور ۱۹۶۱۷۱ (۱۴۰۷۴۱ راهنمایی و ۵۵۴۳۰ دبیرستان) نفر شد.

در سال ۱۳۷۵ صرفا مراکز شهید بهشتی و فرزانگان کاشان افتتاح گردید که تعداد مراکز به ۸۳ مدرسه راهنمایی و ۷۴ دبیرستان با ۲۷۶۴۷ دانش آموز رسید. داوطلبان کنکور راهنمایی و دبیرستان در این سال در مجموع به ۲۲۴۸۸۸ نفر افزایش یافت.

در سال ۱۳۷۶ مراکز جدیدی افتتاح نشد ولی در سال ۱۳۷۷ مراکز سمپاد در شهرهای گرگان، یاسوج و آمل افتتاح گردیدند. در این سال تعداد مراکز راهنمایی به ۸۹ مدرسه و تعداد دبیرستان ها به ۸۶ واحد و مجموع دانش آموزان سمپاد به ۳۳۶۰۰ نفر رسید. در این سال با توجه به اینکه سال آخر دبیرستان در نظام جدید مراکز پیش دانشگاهی جدا می شدند، عملا ۶۸ مرکز آموزشی دبیرستان سمپاد پایه پیش دانشگاهی را هم داشتند. حجم داوطلبان کنکور نیز به رقم ۲۳۶۸۸۳ نفر رسید.

در سال ۱۳۷۸ تنها دو دبیرستان به مراکز اضافه گردید و ۶ مرکز جدید نیز در پیش دانشگاهی دانش آموز داشتند. تعداد دانش آموزان مراکز در این سال به ۳۵۳۹۵ نفر رسید ولی با افزایش شرط معدل ورود به دبیرستان از ۱۸/۵ به ۱۹ مجموع داوطلبان کنکور به ۲۳۳۹۲۸ نفر کاهش یافت.
در اسفند ۱۳۷۹ قانون تجمیع توسط شورای عالی اداری تصویب شد.

در سال تحصیلی ۸۳-۸۲ بر اساس مصوبه هیئت امنا مجوز تأسیس ۲ مرکز در شهریار و ۲ مرکز در مراغه صادر شد. همچنین، بر اساس کف تعداد دانش آموز برای شهرهای رفسنجان، سیرجان و گنبد کاووس جهت تأسیس مرکز موافقت شد. بدین ترتیب برای سال تحصیلی ۸۴-۱۳۸۳ تعداد ۹۹ مرکز راهنمایی و ۹۸ دبیرستان تحت پوشش سازمان بود.

در پایان سال تحصیل ۸۵-۱۳۸۴، سازمان دارای ۱۱۸ مرکز راهنمایی و ۱۱۶ مرکز دبیرستان بود که ۴۶۲۷۰ دانش آموز را تحت پوشش خود قرار داده بود و روند گسترش سازمان با افتتاح نخستین مرکز عشایری (جهانگیرخان قشقایی) در شیراز ادامه داشت.

برای اطلاع بیشتر از تاریخچه گزینش تیزهوشان می توانید به مقالات زیر مراجعه نمایید:
گزینش تیزهوشان قبل و بعد از انقلاب(۱)
گزینش تیزهوشان قبل و بعد از انقلاب(۲)
 
 
 
 
 
 
 
نام شما

آدرس ايميل شما
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود
  • نظرات پس از تأیید مدير حداكثر ظرف 24 ساعت آينده منتشر می‌شود

Iran, Islamic Republic of
مدارس رانت باد.
مشکلات رایج سلامت روان در نوجوانان چیست؟ +راه‌های رفع و درمان
تاثیر نماز در رفع افسردگی و اندوه دنیوی و اخروی
پرخوری عصبی در دختران نوجوان چه ارتباطی با عوامل روانی دارد؟
چرا مردم مکالمات با غریبه‌ها را دست کم می‌گیرند؟
چرا کودکان عاشق قصه‌های تکراری‌اند؟
پسر اروین یالوم، روان‌پزشک و درمانگر مشهور، خودکشی کرد!
کشف ارتباط افسردگی با نازک شدن بخش‌هایی از مغز
چگونه چرخه «غر زدن» را متوقف کنیم
من هم حق انتخاب دارم ...! بررسي دلايل كنترل بيش‌از‌حد والدين
روان‌شناسی امید چیست؟ تعریف، مؤلفه‌ها و نقش آن در سلامت روان
رابطه حال‌وهوای خانه با وابستگی نوجوانان به اینستاگرام
تنها ۵ دقیقه دعا به کاهش درد و اضطراب کمک می‌کند!
با ترس هات روبرو شو! آدم ها رو ببخش! یک راه حل جدید بساز! هدف هات رو مشخص کن! آدم هایی که ازت متنفر هستند رو فراموش کن! ذهنت رو آزاد کن!