رفتارهایی که کودک را از غذا بیزار می‌کند
سروناز علی‌عسگری، متخصص تغذیه و رژیم‌درمانی در گفت‌وگو با برگزاری فارس درباره علل بی‌اشتهایی کودکان و اشتباهات رایج والدین گفت: زمانی می‌توان گفت کودک دچار بی‌اشتهایی شده است که میل او به غذا خوردن به شکل غیرطبیعی کاهش پیدا کند و حتی نسبت به خوراکی‌هایی که پیش از این به آن‌ها علاقه داشته است، تمایلی نشان ندهد.وی در اداکه بیان کرد: امتناع از امتحان کردن غذاهای جدید و محدود شدن رژیم غذایی کودک به چند ماده غذایی خاص نیز می‌تواند از نشانه‌های بی‌اشتهایی باشد. برخی کودکان تنها غذاهای خاصی مانند غذاهای سرخ‌شده یا نیمه‌آماده را مصرف می‌کنند و از خوردن سایر مواد غذایی خودداری می‌کنند.
گاهی ریشه بی‌اشتهایی جسمی است
این متخصص تغذیه درباره دلایل بی‌اشتهایی کودکان گفت: در برخی موارد، بی‌اشتهایی می‌تواند ناشی از یک بیماری زمینه‌ای باشد که والدین از آن اطلاع ندارند. مشکلات مربوط به دستگاه گوارش و برخی اختلالات روده و معده می‌توانند اشتهای کودک را کاهش دهند. علی‌عسگری افزود: یبوست مزمن نیز یکی دیگر از عواملی است که ممکن است باعث کاهش تمایل کودک به غذا خوردن شود. همچنین عوامل روانی مانند استرس نیز می‌توانند در کاهش اشتهای کودک نقش داشته باشند؛ برای مثال، اختلافات میان والدین ممکن است کودک را دچار استرس کرده و بر الگوی غذا خوردن او تأثیر بگذارد. وی ادامه داد: خواب زیاد و بی‌نظمی در برنامه روزانه کودک نیز در برخی موارد می‌تواند با کاهش اشتها همراه باشد.
شیر و میان‌وعده‌های زیاد؛ دشمن اشتهای کودک
علی‌عسگری در خصوص رفتارهای والدین که ممکن است موجب کاهش اشتهای کودک شود، توضیح داد: یکی از مواردی که در مراجعه به متخصصان تغذیه مشاهده می‌شود، مصرف بیش از اندازه شیر در کودکانی است که به تازگی غذای کمکی را آغاز کرده‌اند. وی افزود: برخی والدین تصور می‌کنند شیر هرچه بیشتر مصرف شود برای کودک مفیدتر است، در حالی که مصرف بیش از اندازه شیر می‌تواند کودک را برای خوردن وعده اصلی غذا سیر کند و اشتهای او را کاهش دهد.
این متخصص تغذیه ادامه داد: میان‌وعده‌های حجیم و متعدد مانند میوه، آجیل و شکلات نیز می‌توانند باعث کاهش اشتهای کودک شوند. به همین دلیل والدین باید از دادن میان‌وعده‌های سیرکننده در فاصله کوتاه تا وعده‌های اصلی خودداری کنند.
آبمیوه را جایگزین غذا نکنید
علی‌عسگری درباره تأثیر آبمیوه بر اشتهای کودکان گفت: آبمیوه نیز نباید به مقدار زیاد در اختیار کودک قرار گیرد، زیرا به دلیل داشتن قند بالا می‌تواند احساس سیری کاذب ایجاد کند و باعث شود کودک وعده اصلی غذایی خود را به خوبی مصرف نکند.
وی افزود: در صورت استفاده از آبمیوه، بهتر است مقدار آن محدود باشد و از آبمیوه طبیعی استفاده شود.
تلویزیون و بازی هنگام غذا خوردن ممنوع
این متخصص تغذیه درباره عادت‌های نادرست هنگام غذا دادن به کودک بیان کرد: برخی والدین برای اینکه کودک غذا بخورد، هنگام غذا دادن تلویزیون روشن می‌کنند یا در زمان بازی، قاشق غذا را به دهان او می‌رسانند؛ در حالی که این روش صحیح نیست.علی‌عسگری توضیح داد: کودک باید از همان سال‌های نخست یاد بگیرد که زمان غذا خوردن، زمان توجه به غذاست تا بتواند با طعم، بو، رنگ و بافت مواد غذایی مختلف آشنا شود.
وی افزود: غذا دادن مقابل تلویزیون می‌تواند در کودکان نتایج متفاوتی داشته باشد؛ برخی کودکان به دلیل حواس‌پرتی بیشتر غذا می‌خورند و احتمال اضافه‌وزن در آن‌ها افزایش می‌یابد و برخی دیگر هنگام تماشای تلویزیون توجهی به غذا ندارند و دچار بی‌اشتهایی می‌شوند
بی‌اشتهایی در کودکان زیر دو سال شایع‌تر است
علی‌عسگری در خصوص شایع‌ترین سن بی‌اشتهایی در کودکان گفت: معمولاً بی‌اشتهایی در کودکان زیر دو سال بیشتر دیده می‌شود، زیرا کودک در این سن تازه وارد مرحله مصرف غذای کمکی شده و باید به تدریج با انواع غذاها و بافت‌های مختلف آشنا شود.وی افزود: با شروع راه رفتن نیز ممکن است اشتهای کودک نسبت به گذشته کمتر شود که در بسیاری از موارد طبیعی است. والدین نباید تصور کنند هرچه کودک بیشتر غذا بخورد، وضعیت تغذیه‌ای او بهتر خواهد بود.
این متخصص تغذیه ادامه داد: حجم معده کودک کمتر از چیزی است که بسیاری از والدین تصور می‌کنند و کودک به غذای زیادی در هر وعده نیاز ندارد. همچنین از زمان شروع راه رفتن تا حدود پنج‌سالگی، کودک معمولاً فعالیت زیادی دارد و ممکن است اندام لاغرتری داشته باشد.
کودک را با غذاهای متنوع آشنا کنید
علی‌عسگری بر اهمیت تنوع غذایی در دوران کودکی تأکید کرد و گفت: والدین باید غذاهای متنوع با طعم، رنگ و بافت‌های مختلف را در اختیار کودک قرار دهند تا ذائقه او از همان سال‌های نخست شکل بگیرد.وی افزود: روش‌هایی مانند BLW نیز بر آشنایی کودک با بافت‌های مختلف غذا تأکید دارند، اما در این روش باید اندازه و شکل مواد غذایی متناسب با سن کودک باشد تا خطر خفگی کاهش پیدا کند.وی ادامه داد: کودک می‌تواند به تدریج و متناسب با سن خود با غذای خانواده نیز آشنا شود تا طعم، عطر، رنگ و شکل غذاهای مختلف را تجربه کند.
اجبار کودک به غذا خوردن اشتباه است
این متخصص تغذیه در پایان درباره اجبار کودکان به غذا خوردن گفت: یکی از اشتباهات رایج والدین این است که برای غذا دادن به کودک، با قاشق به دنبال او راه می‌افتند یا او را مجبور به خوردن می‌کنند.علی‌عسگری افزود: اگر کودک بیماری زمینه‌ای نداشته باشد و در یک وعده غذایی تمایلی به خوردن نداشته باشد، نباید او را مجبور کرد. بهتر است غذا در زمان مناسب و در محلی در دسترس کودک قرار گیرد تا زمانی که گرسنه شد، بتواند از آن استفاده کند.
وی تأکید کرد: در صورتی که بی‌اشتهایی کودک طولانی شود یا با کاهش وزن و اختلال در روند رشد همراه باشد، لازم است علت آن توسط پزشک یا متخصص تغذیه بررسی شود، زیرا بی‌اشتهایی پایدار می‌تواند در بلندمدت بر رشد کودک تأثیر بگذارد.
گاهی ریشه بی‌اشتهایی جسمی است
این متخصص تغذیه درباره دلایل بی‌اشتهایی کودکان گفت: در برخی موارد، بی‌اشتهایی می‌تواند ناشی از یک بیماری زمینه‌ای باشد که والدین از آن اطلاع ندارند. مشکلات مربوط به دستگاه گوارش و برخی اختلالات روده و معده می‌توانند اشتهای کودک را کاهش دهند. علی‌عسگری افزود: یبوست مزمن نیز یکی دیگر از عواملی است که ممکن است باعث کاهش تمایل کودک به غذا خوردن شود. همچنین عوامل روانی مانند استرس نیز می‌توانند در کاهش اشتهای کودک نقش داشته باشند؛ برای مثال، اختلافات میان والدین ممکن است کودک را دچار استرس کرده و بر الگوی غذا خوردن او تأثیر بگذارد. وی ادامه داد: خواب زیاد و بی‌نظمی در برنامه روزانه کودک نیز در برخی موارد می‌تواند با کاهش اشتها همراه باشد.
شیر و میان‌وعده‌های زیاد؛ دشمن اشتهای کودک
علی‌عسگری در خصوص رفتارهای والدین که ممکن است موجب کاهش اشتهای کودک شود، توضیح داد: یکی از مواردی که در مراجعه به متخصصان تغذیه مشاهده می‌شود، مصرف بیش از اندازه شیر در کودکانی است که به تازگی غذای کمکی را آغاز کرده‌اند. وی افزود: برخی والدین تصور می‌کنند شیر هرچه بیشتر مصرف شود برای کودک مفیدتر است، در حالی که مصرف بیش از اندازه شیر می‌تواند کودک را برای خوردن وعده اصلی غذا سیر کند و اشتهای او را کاهش دهد.
این متخصص تغذیه ادامه داد: میان‌وعده‌های حجیم و متعدد مانند میوه، آجیل و شکلات نیز می‌توانند باعث کاهش اشتهای کودک شوند. به همین دلیل والدین باید از دادن میان‌وعده‌های سیرکننده در فاصله کوتاه تا وعده‌های اصلی خودداری کنند.
آبمیوه را جایگزین غذا نکنید
علی‌عسگری درباره تأثیر آبمیوه بر اشتهای کودکان گفت: آبمیوه نیز نباید به مقدار زیاد در اختیار کودک قرار گیرد، زیرا به دلیل داشتن قند بالا می‌تواند احساس سیری کاذب ایجاد کند و باعث شود کودک وعده اصلی غذایی خود را به خوبی مصرف نکند.
وی افزود: در صورت استفاده از آبمیوه، بهتر است مقدار آن محدود باشد و از آبمیوه طبیعی استفاده شود.
تلویزیون و بازی هنگام غذا خوردن ممنوع
این متخصص تغذیه درباره عادت‌های نادرست هنگام غذا دادن به کودک بیان کرد: برخی والدین برای اینکه کودک غذا بخورد، هنگام غذا دادن تلویزیون روشن می‌کنند یا در زمان بازی، قاشق غذا را به دهان او می‌رسانند؛ در حالی که این روش صحیح نیست.علی‌عسگری توضیح داد: کودک باید از همان سال‌های نخست یاد بگیرد که زمان غذا خوردن، زمان توجه به غذاست تا بتواند با طعم، بو، رنگ و بافت مواد غذایی مختلف آشنا شود.
وی افزود: غذا دادن مقابل تلویزیون می‌تواند در کودکان نتایج متفاوتی داشته باشد؛ برخی کودکان به دلیل حواس‌پرتی بیشتر غذا می‌خورند و احتمال اضافه‌وزن در آن‌ها افزایش می‌یابد و برخی دیگر هنگام تماشای تلویزیون توجهی به غذا ندارند و دچار بی‌اشتهایی می‌شوند
بی‌اشتهایی در کودکان زیر دو سال شایع‌تر است
علی‌عسگری در خصوص شایع‌ترین سن بی‌اشتهایی در کودکان گفت: معمولاً بی‌اشتهایی در کودکان زیر دو سال بیشتر دیده می‌شود، زیرا کودک در این سن تازه وارد مرحله مصرف غذای کمکی شده و باید به تدریج با انواع غذاها و بافت‌های مختلف آشنا شود.وی افزود: با شروع راه رفتن نیز ممکن است اشتهای کودک نسبت به گذشته کمتر شود که در بسیاری از موارد طبیعی است. والدین نباید تصور کنند هرچه کودک بیشتر غذا بخورد، وضعیت تغذیه‌ای او بهتر خواهد بود.
این متخصص تغذیه ادامه داد: حجم معده کودک کمتر از چیزی است که بسیاری از والدین تصور می‌کنند و کودک به غذای زیادی در هر وعده نیاز ندارد. همچنین از زمان شروع راه رفتن تا حدود پنج‌سالگی، کودک معمولاً فعالیت زیادی دارد و ممکن است اندام لاغرتری داشته باشد.
کودک را با غذاهای متنوع آشنا کنید
علی‌عسگری بر اهمیت تنوع غذایی در دوران کودکی تأکید کرد و گفت: والدین باید غذاهای متنوع با طعم، رنگ و بافت‌های مختلف را در اختیار کودک قرار دهند تا ذائقه او از همان سال‌های نخست شکل بگیرد.وی افزود: روش‌هایی مانند BLW نیز بر آشنایی کودک با بافت‌های مختلف غذا تأکید دارند، اما در این روش باید اندازه و شکل مواد غذایی متناسب با سن کودک باشد تا خطر خفگی کاهش پیدا کند.وی ادامه داد: کودک می‌تواند به تدریج و متناسب با سن خود با غذای خانواده نیز آشنا شود تا طعم، عطر، رنگ و شکل غذاهای مختلف را تجربه کند.
اجبار کودک به غذا خوردن اشتباه است
این متخصص تغذیه در پایان درباره اجبار کودکان به غذا خوردن گفت: یکی از اشتباهات رایج والدین این است که برای غذا دادن به کودک، با قاشق به دنبال او راه می‌افتند یا او را مجبور به خوردن می‌کنند.علی‌عسگری افزود: اگر کودک بیماری زمینه‌ای نداشته باشد و در یک وعده غذایی تمایلی به خوردن نداشته باشد، نباید او را مجبور کرد. بهتر است غذا در زمان مناسب و در محلی در دسترس کودک قرار گیرد تا زمانی که گرسنه شد، بتواند از آن استفاده کند.
وی تأکید کرد: در صورتی که بی‌اشتهایی کودک طولانی شود یا با کاهش وزن و اختلال در روند رشد همراه باشد، لازم است علت آن توسط پزشک یا متخصص تغذیه بررسی شود، زیرا بی‌اشتهایی پایدار می‌تواند در بلندمدت بر رشد کودک تأثیر بگذارد.
