جمعه ۴ اسفند ۱۴۰۲ - 23 Feb 2024
تاریخ انتشار :
سه شنبه ۲ خرداد ۱۴۰۲ / ۲۲:۰۸
کد مطلب: 61904
۲

طبیعت و تاب­‌آوری کودکان

کودک با حضور و بازی در طبیعت، تاب­‌آور می‌­شود
طبیعت و تاب­‌آوری کودکان
طبیعت و تاب­‌آوری کودکان طبیعت به لحاظ داشتن ویژگی­های منحصربه فرد و خاصی که دارد، بی­‌شک غنی­‌ترین و در دسترس­‌ترین بستر رشد برای کودکان است. آثار حضور در طبیعت را با هیچ مدلی از سبک زندگی نمی­توان تجربه کرد و در مسیر کشف، رشد و یادگیری هرگز چیزی جایگزین طبیعت یافت نمی­‌شود. بنابراین بهتر است برای بردن کودکان در طبیعت دیدگاه تربیتی نیز داشته باشیم و بدانیم چرا طبیعت‌گردی می‌تواند یکی از فاکتورهای مهم رشد کودک باشد. در ادامه به چند نمونه از ویژگی‌­های بسیار مهمی که در طبیعت نهفته است، اشاره می­‌کنیم:
 
طبیعت؛ یک تجربه بی‌­شتاب
دنیای پرسرعت و پرشتاب امروز یکی از بزرگ­ترین موانع رشد برای کودکان است. زیرا کودک نیاز دارد بدون توجه به زمان، ساعت­‌ها به کشف و یادگیری بپردازد. کشف و یادگیری­ای که در فعالیت­‌های ساده روزانه وجود دارد و والدین و مراقبان اصلی کودک معمولا عجله دارند و کودک را وارد دنیای پرسرعت و پرشتاب خود می­‌کنند و به این ترتیب لذت کشف و یادگیری را از کودک­شان می‌­گیرند. آنچه درمورد طبیعت قابل توجه است، بی‌­شتاب بودن آن است. کودک می­تواند در طبیعت مدت زمانی را بی­‌دغدغه به بازی و کشف بپردازد و لذتی را بچشد که در خانه، کلاس و … نمی­‌تواند تجربه کند. طبیعت، این قابلیت را دارد که یک زندگی بی­شتاب را به کودک هدیه دهد. زندگی بی­شتاب و عجله‌­ای که حق هر کودک است.
 
طبیعت و تاب­‌آوری کودکان
کودک با حضور و بازی در طبیعت، تاب­‌آور می‌­شود. تاب‌­آوری از آن مفاهیم مهمی است که هر انسانی در زندگی لازم دارد و طبیعت یکی از بهترین بسترهایی است که می‌­توان تاب‌­آوری را از آن فرا گرفت. کودک در طبیعت به لحاظ فیزیکی خسته می‌­شود و باید خستگی را تاب بیاورد. گرسنه و تشنه می­‌شود و تشنگی و گرسنگی را به مراتب در شرایط سخت­‌تری از خانه رفع می­کند. دست و لباسش خاکی، خیس، گلی و برفی می‌­شود، زیر آفتاب سوزان تابستان گرم­اش می‌­شود و در برف و بوران زمستان، سرمای زیادی را تحمل می­کند. زیر باران خیس می­شود، زمین می­خورد و زانوهایش زخم می­‌شود و همه این­ها کودک را تاب­‌آور می­کند. طبیعت کلکسیونی از اتفاقات غیرقابل پیش‌­بینی‌­ای جلوی پای کودک قرار می­دهد که کودک مرفه امروز در خانه و مدرسه آن شرایط را تجربه نمی­‌کند.
 
طبیعت‌گردی و ایجاد قدرت حل مساله
کودک در طبیعت با چالش‌­ها و مسائلی مواجه می­شود که باید آن­ها را حل کند. اگر والد، مراقب یا مربی آگاهی باشیم و یک قدم عقب­‌تر از کودک بایستیم و با سرعت مسائل و مشکلات کودک را حل نکنیم، او به راحتی مهارت حل مساله را در طبیعت می­‌آموزد. شاید برایتان سوال پیش بیاید که چرا کودک قدرت حل مساله را در طبیعت بیاموزد؟ بدیهی است که طبیعت غیرقابل پیش­بینی است و اتفاقا همین خصیصه طبیعت را به فضایی برای رشد کودک تبدیل کرده است. کودک می­داند در خانه، کلاس، مدرسه و مکان­های این چنینی با چه مشکلاتی روبرو خواهد شد و همه این­ها فضاهایی قابل پیش­بینی و گاها پیش‌پا افتاده هستند. بنابراین لازم است کودک در فضایی قرار بگیرد که با چالش­های جدیدتری مواجه شود و از کودکی هنر حل مساله را بیاموزد و چه محیطی بهتر و غنی­‌تر از طبیعت برای فراگیری این مهارت بسیار ارزشمند.
تجربه رهایی و آزادی در طبیعت
طبیعت به دلیل قوانین کمتری که دارد، برای کودک آزادی و رهایی را به ارمغان می‌­آورد. آنچه در ذهن و خاطره کودک باقی می­‌ماند این است که در طبیعت می‌­تواند آزادی‌­ای را تجربه کند که احتمالا در مکان‌­های دیگر نمی­تواند. آزادی همان چیزی است که کودک بی‌­نهایت خواهان آن است. بشر به صورت فطری پس از تولد، برای “کشف و یادگیری چگونه زیستن” به آزادی نیاز دارد. کودک نیاز دارد همه چیز را آزادانه (در بستر امن) تجربه کند تا بیاموزد. او برای آموختن بدیهیات نیز به آزادی نیاز دارد و چه فضایی بهتر از طبیعت می­‌تواند دقایقی این آزادی را به کودک هدیه دهد؟
طبیعت و بستر بازی­‌های ساختارنیافته
کودک در طبیعت می‌­تواند بازی­های ساختارنیافته و پویا را تجربه کند. هیچ چارچوبی برای بازی در طبیعت وجود ندارد و حتی اگر شما در ذهن­‌تان با یک چارچوب مشخص با کودک بازی کنید، طبیعت به دلیل ویژگی­ پویا بودن، این ساختار و چارچوب را می­شکند و در لحظه چیز جدیدی را به نمایش می­گذارد و دریچه­های خلاقیت و شکوفایی را به روی کودک می­‌گشاید. نکته دیگری که درمورد بازی ساختارنیافته در طبیعت مورد توجه است این است که هر کودک می‌­تواند بازی منحصر به فرد خودش را داشته باشد و اینجا از تنوعی سخن می­گوییم که در ماهیت طبیعت نهفته است.
طبیعت و کاهش استرس
دنیای امروز، به صورت مداوم به کودک خوراک استرس می‌­دهد و حضور در طبیعت این فرصت را فراهم می­‌کند که استرس‌های کودک کاهش یابد. شنیدن صدای آب رودخانه، شنیدن صدای پرندگان، لمس خاک، سنگ، چوب و چمن، دیدن آسمان و حس کردن هوای آزاد در فصول مختلف حواس پنج­گانه کودک را تحریک می­کند و باعث تخلیه هیجانات منفی کودک می­‌شود. به طور خلاصه طبیعت به آرامش هرچه بیشتر کودک کمک می­کند. سعی کنید به صورت مرتب از این فرصت در دسترس برای آرامش کودک بهره گیرید.
بالا رفتن مهارت شنیدن و مشاهده کردن در طبیعت
به دلیل فاکتورهای خاصی که در طبیعت وجود دارد، کودک می‌­تواند تمرین مشاهده دقیق و شنیدن کند. مشاهده کردن و شنیدن مهارت­های بسیار مهمی در جهت رشد و یادگیری کودک است. کودک در طبیعت چیزهایی می­بیند و صداهایی می‌شوند که توجه او را جلب می­کند. در دنیای امروز تصاویر و صداهای اضافه و بیهوده­‌ای وجود دارد که مانع شنیدن و مشاهده درست می­شود و دقت و تمرکز کودک را کاهش می­دهند. طبیعت این مشکل را حل می­کند و با صداهای گوش‌­نواز و تصاویر چشم‌­نواز باعث افزایش دقت، توجه و تقویت حافظه در کودک می­شود.
از فرصت غنی طبیعت غافل نشوید. طبیعت، بهترین و دردسترس­ترین کلاس درسی است که می­توانید برای کودکان و نوجوانان فراهم کنید. از آن کلاس­هایی که لازم نیست شما تلاش زیادی بکنید؛ کافی است شما ساکت­‌تر از طبیعت بنشینید و یک قدم عقب­‌تر بایستید تا ببینید طبیعت چگونه کار خودش را بلد است!

 
مرجع : فارس
نام شما

آدرس ايميل شما
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود
  • نظرات پس از تأیید مدير حداكثر ظرف 24 ساعت آينده منتشر می‌شود

متوجه رابطه شوهرم با خواهرم شدم. چه کار کنم؟
بیمارستان روانپزشکی امین آباد تهران
سه گام مهم برای تقویت تاب آوری کودکان
راه‌های درمان آسیب روانی کودکان کدام است؟
مهربان هستید یا مهرطلب؟
«تتو»؛ هیجان زودگذر، هزار دردسر
یک خطر بزرگ در کمین بیماران قلبی
عقل سلیم مشترک میان انسان‌ها چندان هم مشترک نیست
برای آن که «باکلاس» باشید این ۱۰ رفتار را کنار بگذارید
اختلال دیکته نویسی و راه‌های درمان آن
۸ نشانه روانشناسی که به شما می‌گویند شریک زندگی خوبی دارید
اگر این نشانه‌ها را دارید از نظر روحی انسان قوی هستید
سخت است حرفت را نفهمند سخت تر این است که حرفت را اشتباهی بفهمند حالا میفهمم که خدا چه زجری میکشد وقتی این همه آدم حرفش را که نفهمیده اند هیچ اشتباهی هم فهمیده اند. دکترعلی شریعتی